Jump to content

Babban shafi

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Muƙalar mu a yau
Kwalen Dufuna, wadda shine mafi tsufa a Afirka (a hagu), da kuma hoton yadda ake tono shi daga dama.


Kwale-kwalen Dufuna shine kwale na biyu mafi tsufa da aka sani a duniya. Wata kwale ne da aka sassaƙa daga kututturen itace, wanda wani makiyayi Bafulatani ya gano a shekarar 1987, a 'yan kilomitoci daga ƙauyen Dufuna, a Ƙaramar Hukumar Fune, kusa da Kogin Komadugu Gana, a Jihar Yobe, Najeriya. Binciken shekarun wani samfurin gawayi da aka samu kusa da wurin, ta hanyar amfani da hanyar auna shekarun radiocarbon, ya nuna cewa kwalen tana da shekaru tsakanin 8,500 zuwa 8,000, lamarin da ya danganta wurin da Tafkin Chadi. Tsawon kwalen ya kai 8.4 metres (28 ft), yayin da tsayinta a wuri mafi tsawo ya kai 0.5 metres (1 ft 8 in). A halin yanzu, tana cikin Damaturu, Najeriya.
Wikipedia:A rana irin ta yau 21 Oktoba A rana irin ta yau

Yau 17 ga Oktoba Ga wasu muhimman abubuwan tarihi da suka faru a wannan rana.

  • 1604: Masanin falaki Johannes Kepler ya lura da wani sabon tauraro mai haske, wanda daga baya aka san shi da sunan Kepler's Supernova.
  • 1777: Sojojin Birtaniya ƙarƙashin jagorancin John Burgoyne sun miƙa wuya ga sojojin Amurka a Yaƙin Saratoga, wani muhimmin lamari a Yaƙin Juyin Juya Halin Amurka.
  • 1806: An kashe Jean-Jacques Dessalines, ɗaya daga cikin manyan jagororin gwagwarmayar samun 'yancin Haiti.
  • 1907: Kamfanin Marconi ya fara samar da sabis na sadarwa ta rediyo tsakanin Turai da Arewacin Amurka ta Tekun Atlantika.
  • 1931: An samu Al Capone da laifin kauce wa biyan haraji a Amurka.
  • 1933: Masanin kimiyyar lissafi Albert Einstein ya bar Jamus ya koma Amurka bayan da gwamnatin Nazi ta ƙara tsananta wa Yahudawa da masu adawa da ita.
  • 1943: An kammala gina Hanyar jirgin ƙasa ta Burma, wadda ta haɗa Thailand da Burma a lokacin Yaƙin Duniya na Biyu.
  • 1956: An buɗe tashar samar da wutar lantarki ta nukiliya ta Calder Hall a Birtaniya, wadda ta kasance tashar farko ta kasuwanci irin wannan a duniya.
  • 1973: Ƙasashen Larabawa masu arzikin man fetur sun fara rage samar da man fetur ga wasu ƙasashen Yamma, lamarin da ya taimaka wajen haifar da matsalar makamashi ta shekarun 1970.
  • 1987: An gudanar da babban taro a birnin Paris domin jawo hankalin duniya kan matsalar talauci, yunwa da rashin adalci.
  • 1992: Majalisar Ɗinkin Duniya ta ayyana ranar 17 ga Oktoba a matsayin Ranar Ƙasa da Ƙasa ta Kawar da Talauci.
  • 2003: An kaddamar da sabis na LinkedIn, wani dandali na intanet da aka fi amfani da shi wajen hulɗar ƙwararru da neman aiki.
Ko kun san...?
  • Hausa Wikipedia ta fara aiki a shekarar 2002, kuma tana taimakawa wajen adana ilimi da bunƙasa harshen Hausa a intanet?
  • Mansa Musa, sarkin Daular Mali, ya yi shahararren aikin hajji a shekarar 1324, wanda ya sa aka san arzikin daular Mali a sassa daban-daban na duniya?
  • Dutsen Kilimanjaro da ke Tanzaniya shi ne dutse mafi tsawo a Afirka, kuma yana da tsayin kusan mita 5,895?
  • Timbuktu da ke Mali ta kasance ɗaya daga cikin manyan cibiyoyin ilimi da kasuwanci a Afirka a zamanin da?
  • Jirgin ƙasa a Najeriya ya fara aiki a zamanin mulkin mallaka, kuma an gina layukan dogo domin jigilar kayayyaki da fasinjoji?
  • Habasha ta yi nasarar fatattakar sojojin Italiya a Yaƙin Adwa na shekarar 1896, abin da ya taimaka wajen kare 'yancinta?
  • Kogin Nilu yana ratsawa ta yankuna da ƙasashe da dama na arewa maso gabashin Afirka, kuma yana daga cikin koguna mafi tsawo a duniya?
  • Ahmadu Bello shi ne firaministan yankin Arewacin Najeriya daga shekarar 1954 har zuwa rasuwarsa a shekarar 1966?
  • Jami'ar Sankore da ke Timbuktu ta shahara a matsayin cibiyar koyar da ilimin addini, falsafa da sauran fannoni a Afirka ta Yamma?
  • Tafkin Victoria shi ne tafki mafi girma a Afirka ta fuskar faɗin fili, kuma yana kan iyakokin Tanzaniya, Uganda da Kenya?
  • Wole Soyinka ɗan Najeriya ne kuma shi ne ɗan Afirka na farko da ya lashe kyautar Nobel ta adabi, a shekarar 1986?
  • Yankin Sahara shi ne hamada mafi girma a duniya da ba ta da ƙanƙara, kuma yana arewacin Afirka?
  • Ganuwar Benin ta kasance wani babban tsarin ganuwar tarihi da aka gina a tsohuwar Masarautar Benin, a yankin Najeriya ta yau?
  • Wikidata wata taskar bayanai ce ta kyauta da ke taimakawa wajen haɗa bayanai tsakanin Wikipedia da sauran ayyukan Wikimedia a harsuna daban-daban?
  • Afirka ita ce nahiya ta biyu mafi girma a duniya ta fuskar faɗin ƙasa da yawan jama'a?

Najeriya: Tattalin arziki da hauhawar farashi: Hauhawar farashin kayayyaki da na abinci na ci gaba da kasancewa cikin manyan ƙalubalen tattalin arzikin Najeriya, yayin da gwamnati ke ƙoƙarin inganta rayuwar jama'a da ƙarfafa samar da ayyukan yi.

Najeriya: Tsaro a Arewa maso Yamma: Matsalar 'yan bindiga, garkuwa da mutane da hare-hare kan ƙauyuka na ci gaba da zama babban ƙalubale a wasu yankunan Arewa maso Yamma, musamman a jihohin Katsina, Zamfara da Sakkwato.

Afirka: Zuba jari a fannin makamashi da ma'adinai: Ƙasashen Afirka na ci gaba da neman sabbin hanyoyin jawo hannun jari a fannonin makamashi, ma'adinai, sufuri da masana'antu domin bunƙasa tattalin arziki da samar da ayyukan yi.

Sudan: Rikicin jin kai na ci gaba: Yaƙin basasar Sudan na ci gaba da haddasa asarar rayuka, raba iyalai da matsalar ƙarancin abinci, yayin da miliyoyin mutane ke buƙatar agajin gaggawa da matsuguni.

Habasha: Rikici a yankin Tigray: Yankin Tigray na Habasha na ci gaba da fuskantar matsalolin tsaro da siyasa, duk da yarjejeniyar zaman lafiyar da aka cimma a shekarar 2022. Sabbin takaddama na ƙara tayar da fargabar sake barkewar faɗace-faɗace.

Ukraine da Rasha: Yaƙin Gabashin Turai: Yaƙin da ke tsakanin Ukraine da Rasha na ci gaba da shafar tsaro da tattalin arzikin ƙasashen Turai, yayin da ake ci gaba da ƙoƙarin samar da mafita ta diflomasiyya da kawo ƙarshen faɗace-faɗace.

Gabas ta Tsakiya: Rikici da tsaron zirga-zirgar jiragen ruwa: Rikice-rikicen Gabas ta Tsakiya na ci gaba da haifar da damuwa kan tsaron fararen hula da jigilar kayayyaki ta teku, musamman a muhimman hanyoyin kasuwancin duniya.

Tattalin arzikin duniya: Matsalar bashi: Ƙasashe masu tasowa na ci gaba da fuskantar matsin lamba sakamakon bashin gwamnati, tsadar kayayyaki da ƙarancin kuɗaɗen tallafin ci gaba, yayin da ƙungiyoyin tattalin arziki na duniya ke neman hanyoyin rage waɗannan matsaloli.

Fasaha a Afirka: Ƙirƙire-ƙirƙire da tattalin arzikin zamani: Matasa da kamfanonin fasaha a Afirka na ƙara amfani da fasahar zamani wajen bunƙasa harkokin kasuwanci, ilimi, noma da ayyukan kuɗi, duk da ƙalubalen samun jari da ingantaccen intanet.

Canjin yanayi: Ambaliyar ruwa da fari: Canjin yanayi na ci gaba da shafar al'ummomi a sassa daban-daban na duniya ta hanyar ambaliyar ruwa, fari da matsalolin samar da abinci, lamarin da ke ƙara buƙatar matakan kare muhalli.


Zaka iya duba babban shafin English Wikipedia
Hotan mu na yau

Hoton mu na wannan ranan

Wannan na ɗaya daga cikin ƙofofin shiga fadar Zazzau (Zariya). Ginin gargajiya ne da aka ƙawata da zane-zane, alamu da launuka bisa tsarin gine-ginen Hausawa na gargajiya.

Sautin mu na wannan ranan

Tamburan ban girma na wasan Tauri

Problems playing this file? See media help.

Bidiyon mu na wannan ranan

Yayan masu mulkin gargajiya na Hausawa akan dawaki.

Yan uwan Wikimedia
Wikimedia Foundation
Wikiqoute
Azanci
Wikitionary
Ƙamus
Wikinews
Labarai
Wikisource Wikisource
Wikisource
Commons
Fayiloli
Wikidata
Wikidata
Wikibooks
Litattafai
Meta-Wiki Meta-Wiki
Meta
Shafuka na musamman

Hausa Wikipedia

Domin ƙirƙirar sabuwar muƙala ku rubuta sunan muƙalar a akwatin da ke ƙasa sai ku danna Ƙirƙiri sabuwar muƙala: Zuwa yau, muna da Muƙaloli 121,132