1999 жыл

Жылдар
1995 · 1996 · 1997 · 1998 — 1999 — 2000 · 2001 · 2002 · 2003
Онжылдықтар
1970 жж. · 1980 жж. — 1990 жж. — 2000 жж. · 2010 жж.
Ғасырлар
XIX ғасыр — XX ғасыр — XXI ғасыр

II мыңжылдық

XVIII ғасыр

— XIX ғасыр
—  XX ғасыр

— XXI ғасыр

— XXII ғасыр

1890 жж.	1890	1891	1892	1893	1894	1895	1896	1897	1898	1899

1900 жж.	1900	1901	1902	1903	1904	1905	1906	1907	1908	1909
1910 жж.	1910	1911	1912	1913	1914	1915	1916	1917	1918	1919
1920 жж.	1920	1921	1922	1923	1924	1925	1926	1927	1928	1929
1930 жж.	1930	1931	1932	1933	1934	1935	1936	1937	1938	1939
1940 жж.	1940	1941	1942	1943	1944	1945	1946	1947	1948	1949
1950 жж.	1950	1951	1952	1953	1954	1955	1956	1957	1958	1959
1960 жж.	1960	1961	1962	1963	1964	1965	1966	1967	1968	1969
1970 жж.	1970	1971	1972	1973	1974	1975	1976	1977	1978	1979
1980 жж.	1980	1981	1982	1983	1984	1985	1986	1987	1988	1989
1990 жж.	1990	1991	1992	1993	1994	1995	1996	1997	1998	1999

2000 жж.	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009

**1999 жыл басқа күнтізбелерде**
Грегориан күнтізбесі	1999 MCMXCIX
Юлиан күнтізбесі	1998 — 1999 (14 қаңтардан бастап)
Рим қаласының құрылуынан бастап	2751 — 2752 (4 мамырдан бастап)
Византия күнтізбесі	7507 — 7508 (14 қыркүйектен бастап)
Еврей күнтізбесі	5759 — 5760 ה'תשנ"ט — ה'תש"ס
Ислам күнтізбесі	1420 — 1421
Армения күнтізбесі	1448 ԹՎ ՌՆԽԸ
Қытай күнтізбесі	4695 — 4696 戊寅 — 己卯 сары жолбарыс — сары қоян
Ефиопия күнтізбесі	1991 — 1992
Инду күнтізбесі
- Викрам самват	2055 — 2056
- Шака самват	1921 — 1922
- Кали-юга	5100 — 5101
Иран күнтізбесі	1377 — 1378

1999 жыл — Григориан күнтізбесі бойынша аптаның бесінші күні, яғни жұмада басталады. Кібісе жыл емес.

Бұл біздің заманымыздың 1999 жылы, II мыңжылдықтың 999-жылы, XX ғасырдың 99-жылы, 20 ғасырдың 10-онжылдығының 9-жылы, 1990 жылдардың 10-жылы болып табылады.

Оқиғалар

Қаңтар

1 қаңтар - Еуроның қолма-қол ақшасыз төлемдерге енгізілуі.^[1]
2 қаңтар – Бішкекте Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының кеңсесі ашылды.
23 қаңтар - Бурундиге қарсы экономикалық санкциялар тоқтатылды.
24 қаңтар - Колумбияда күшті жер сілкінісі болып, 700-ден астам адам қаза тауып, 3000-нан астам адам жарақат алды.

Ақпан

2 ақпан - Рафаэль Чавес Фриас Венесуэла президенті болып тағайындалды.
7 ақпан - Абдулла II ибн Хусейн Иордания патшасы болып тағайындалды.^[2]
15 ақпан – Түркияның қауіпсіздік қызметі Кенияда Күрдістан жұмысшы партиясының жетекшісі Абдулла Оджаланды тұтқындады.
16 ақпан - Өзбекстандағы үкімет ғимаратында президент Ислам Каримовке қастандық жасалды.
22 ақпан - Болгария мен Солтүстік Македония үкіметтері бірлескен декларацияға қол қою арқылы ұзақ уақытқа созылған тілдік дауды шешті.

Наурыз

1 наурыз - Оттава шарты күшке енді.
12 наурыз – Варшава келісімінің бұрынғы мүшелері Мажарстан, Польша және Чехия НАТО-ға қосылды.
24 наурыз - 10 маусымға дейін созылған Югославиядағы НАТО әскери операциясының басталуы.
26 наурыз – Melissa вирусы интернетке шабуыл жасады.
27 наурыз – Югославия күштері американдық Lockheed F-117 Nighthawk жойғыш ұшағын атып түсірді.

Сәуір

2 сәуір - Грузия, Әзербайжан және Өзбекстан Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарттан шықты.
9 сәуір - Нигердегі әскери төңкеріс.
24 сәуір – Намибия экономикалық қоғамы құрылды.
27 сәуір - Грузия Еуропа Кеңесінің 41-ші мүшесі болып атанды.

Мамыр

1 мамыр – Nickelodeon арнасында «Губка Боб шаршы шалбар» телехикаясының премьерасы өтті.
3 мамыр - Оклахома және Канзас штаттарына желдің жылдамдығы сағатына 512 км-ге жеткен жойқын торнадо соққы берді.
5 мамыр
- Солтүстік Македония Косоводан келген албан босқындары үшін шекараларын жапты.
- Шотландия тарихында алғаш рет өз парламентіне сайлау өтті.
5-6 мамыр - Канзас, Арканзас, Техас штаттарында торнадо болды.
7 мамыр
- Югославияда НАТО ұшағы Белградтағы Қытай елшілігін бомбалау кезінде Қытай елшілігінің 3 қызметкері қаза тауып, 20 қызметкері жараланды.
- Гвинея-Бисауда президент Жуан Бернарду Виейра әскери төңкеріс нәтижесінде тақтан тайдырылды.
13 мамыр – Карло Азжелио Чампи Италия президенті болып сайланды.
26 мамыр - Үндістан әуе күштері Кашмирдегі Пәкістан әскерлері мен муджахид содырларына шабуыл жасады.
27 мамыр - Нидерландының Гаага қаласындағы бұрынғы Югославия бойынша Халықаралық қылмыстық трибунал Слободан Милошевичті және тағы төрт адамды Косовода жасалған соғыс қылмыстары мен адамзатқа қарсы қылмыстар үшін айыптады.

Маусым

4 маусым - Малайзияның жаңа федералды астанасы Путраджаяның ашылуы жарияланды.
10 маусым — БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 1244 қарары қабылданды. Косово соғысының аяқталуы.
12 маусым - НАТО әскерлері Косовоға кірді.
14 маусым - Табо Мбеки Оңтүстік Африка Республикасының президенті қызметіне кірісті.
15 маусым - Бельгияда құрамындағы химиялық заттардың жоғары деңгейіне байланысты Кока-кола сатылымына тыйым салынды.
19 маусым
- Италияның Турин қаласы 2006 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарын өткізу құқығына ие болды.
- Танымал онлайн шутер ойыны Counter-Strike-тің алғашқы нұсқасы (1.0 Beta) шықты.
20 маусым – Югославия әскерлері Косово мен Метохиядан кетті.
24 маусым - Германия ЕО-ның қызмет ету мерзімі аяқталған көліктерді қайта өңдеу туралы директивасын жойды.

Шілде

5 шілде - Куба 40 жылдық экономикалық эмбарго салдарынан келтірілген залал үшін АҚШ-қа қарсы 181 миллиард долларлық сот ісін қозғады.
11 шілде – Үндістан Каргилді қайтарып алды, бұл Пәкістан әскерін шегінуге мәжбүр етті. Үндістан екі айға созылған қақтығысты аяқтап, жеңіске жетті.
12 шілде - Гай Верхофштадт Бельгия үкіметінің басшысы болып тағайындалды.
23 шілде - НAСА-ның Чандра рентгендік обсерваториясы іске қосылды.

Тамыз

7 тамыз — Шамиль Басаев пен Хаттаб отрядтарының Дағыстанға басып кіруі (14 қыркүйекке дейін жалғасты). Іс жүзінде екінші шешен соғысының басталуы болып саналады.^[3]
9 тамыз — Владимир Путин Ресей Федерациясы Үкіметі төрағасының міндетін атқарушы болып тағайындалды. Сол күні қазіргі президент Борис Ельцин оны өзінің мұрагері деп атады. 16 тамызда Путин Ресей Федерациясы үкіметінің төрағасы болып бекітілді.
17 тамыз - Түркияның солтүстік-батысындағы жер сілкінісі. 17 мыңнан астам адам қаза тапты.

Қыркүйек

9 қыркүйек – Sega компаниясы Солтүстік Америкада Dreamcast консолінің соңғы нұсқасын шығарды.
21 қыркүйек - Тайваньдағы жер сілкінісі, 2000-нан астам құрбан болды.
14 қыркүйек – Кирибати, Науру және Тонга Біріккен Ұлттар Ұйымына қосылды.
20 қыркүйек – Грекия қор нарығының құлдырауы басталды.
26 қыркүйек - Тәжікстанда конституцияға түзетулер енгізу бойынша референдум өтті, оның ішінде екі палаталы парламент құру және президенттік мерзім төрт жылдан жеті жылға дейін ұзарту туралы түзетулер болды.

Қазан

12 қазан - Пәкістанда Наваз Шариф үкіметі әскерилер тарапынан құлатылды. Әскер қолбасшысы Первез Мушарраф жаңа билеуші болып тағайындалды.
15 қазан - БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі Анголада комиссия құру туралы шешім қабылдады.
19 қазан
- Ла-Манш астынан екінші туннель салу туралы шешім қабылданды. Ол тек автомобиль көлігі үшін жобаланды.
- Микронезия ЮНЕСКО мүшесі болды.
- БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі әлемнің барлық елдерінде террористік шабуылдардың алдын алу туралы шешім қабылдауға мүмкіндік беретін 1269 қарарын қабылдады.
27 қазан - Армения парламентінде атыс болды. Қарулы адамдар Армения парламенті ғимаратының ішінде оқ жаудырып, премьер-министр Вазген Саргсянды, парламент спикері Карен Демирчянды және тағы алты депутатты өлтірді.
29 қазан - Минскіде Беларусь Республикасы мен Ресей Федерациясын біртұтас мемлекетке біріктіру жоспарларына жауап ретінде Беларусь оппозициялық партиялары ұйымдастырған жаппай шеру өтті. 20 000-нан 40 000-ға дейін адам қатысқан шеру наразылық білдірушілер мен полиция қызметкерлері арасындағы жаппай қақтығыстарға ұласты.

Қараша

6 қараша — Тәжікстандағы президенттік сайлауда Эмомали Рахмонов 96,9% дауыспен жеңіске жетті.
14 қараша — Украинадағы президенттік сайлаудың екінші турында қазіргі президент Леонид Кучма жеңіске жетті.
20 қараша - Қытай өзінің алғашқы «Шэньчжоу» ғарыш кемесін ұшырды.
18 қараша - Ыстанбұлда ЕҚЫҰ саммиті өтті.
19 қараша - Ресей өз әскерлерін Грузиядан шығарды.
24 қараша – Қытайдың солтүстік-шығысында паром батып, 300-ден астам адам қаза тапты.

Желтоқсан

8 желтоқсан — Александр Лукашенко мен Борис Ельцин Ресей мен Беларусь одақтас мемлекетін құру туралы келісімге қол қойды.
20 желтоқсан — Португалия Макао аралын Қытайға берді.
28 желтоқсан — Сапармұрат Ниязов Түркіменстанның өмір бойы президенті болып жарияланды.^[4]
31 желтоқсан — Ресей Федерациясының бірінші президенті Борис Ельцин отставкаға кетті. Ресей президентінің міндетін атқарушы Ресей Федерациясы Үкіметінің төрағасы Владимир Путин болды.^[5]

Қазақстанда

10 қаңтар - Қазақстандағы президенттік сайлауда басым көпшілік дауыспен (80% - дан астам) Президент Н. Ә.Назарбаев қайта сайланды.
25 ақпан - 4 наурыз - Тәуелсіз Қазақстанда алғашқы санақ өтуде. Оның нәтижелері - елдің халқы бір жарым миллионға қысқарды - 16,4 миллионнан (1989 жылғы КСРО санағы бойынша) 14,9 миллионға дейін. Қазақстанның ең көп ұлттары бұрынғыдай қазақтар – 8 миллион, орыстар – 4,4 миллион болды. Бірақ халықтың жалпы санындағы қазақтардың үлесі 53,4 пайызды құрады (1989 жылы – 39,7%).
Наурыз - Баку әуежайында Қазақстан Әскери-әуе күштерінің қару-жарағы бар ресейлік ұшақ қамауға алынды. Барлық халықаралық тыйымдарға қарамастан, Қазақстан соғысып жатқан Югославияға қару-жарақ жеткізді. Қазақстан Балқанға барлығы 40 ескірген ұшақты сатуды жоспарлады.

1 наурыз - "Отан" партиясы құрылды.
4 сәуір - Алғашқы девальвация өтті. Нәтижесінде келесі күннің соңына қарай бір доллардың бағасы 150-160 теңге деңгейінде болды, дегенмен бір күн бұрын американдық валютаны 88 теңгеге сатып алуға болатын еді. 1999 жылдың тамызына қарай айырбас бағамы тұрақтанып, бір доллар 130-135 теңге деңгейінде ұсталды.
7 мамыр - Рахымжан Қошқарбаевқа "Халық Қаһарманы" атағы берілді.
14 мамыр - Алматыда Қазақстандағы алғашқы "Рамстор-Самал" сауда – ойын-сауық кешені ашылды, онда бұрын-соңды болмаған: супермаркет, мұз айдыны және кинотеатр орналасты.
8 шілде - Кешке Алматы әуежайы өрттеле бастады. Бір-екі сағат ішінде шамамен 9000 шаршы метр терминал өртеніп кетті. Ресми нұсқа бойынша, қуырғышқа май шашқан бір аспазшы кінәлі болып мәлімделді.
21 шілде - Қазақстан мен Чад арасында дипломатиялық қатынас орнады.
21 қыркүйек - Қазақстан мен Конго Республикасы арасында дипломатиялық қатынастар орнады.
23 қыркүйек - Қазақстан мен Мьянма арасында дипломатиялық қатынастар орнады.
10 қазан - Қазақстанда парламенттік сайлаудың бірінші кезеңі өтті.
16 қазан - Қазақстанда алғаш рет бесінші отырысқа Кедендік одағына қатысушы мемлекеттердің кеден қызметтерінің басшылары жиналды.
19 қараша - Өскеменде мемлекеттік төңкерісті дайындады деп айыпталған бір топ Ресей азаматтары қамауға алынды.

Туғандар

Тағы қараңыз: Санат:1999 жылы туғандар

Қайтыс болғандар

Тағы қараңыз: Санат:1999 жылы қайтыс болғандар

Тағы қараңыз