Главна страница

слободната енциклопедија

Eнциклопедија што може секој да ја уредува. Моментално има вкупно 163.836 статии на македонски јазик и 279 активни уредници!
Напишете нова статија!

географија • астрономија • биологија • геологија • информатика • математика • медицина • физика • хемија • археологија • економија • историја • политика • социологија • философија • индустрија • образование • уметност • архитектура • јазици • книжевност • музика • религија • спорт повеќе...

Избрана статија

Александар Ончев Мартулков, познат по псевдонимот Бизмарк — македонски револуционер и политичар. Меѓу првите пропагатори на социјализмот во Македонија. Деец на Македонската револуционерна организација и учесник во Илинденското востание. Член и раководител на ВМРО (Обединета) во 1930-тите.

Роден во сиромашно работничко семејство, стекнал више образование во Скопското педагошко училиште. Во 1894 година се приклучил во социјалистичкото движење со поттик од Васил Главинов. Како член на Македонската социјалистичка група, учествувал во првото празнување на ден на трудот во Бугарија. Во 1900-тите соработувал со Велешкиот револуционерен реон и Иван Аљабакот. Во 1906 година се преселил во Софија каде се приклучил во Бугарската комунистичка партија. Учествувал во политичкото управување на Македонија по Младотурската револуција.

За време на Првата светска војна, го основал Комитетот на дезертери каде префрлил македонски борци од српската војска во Царството Бугарија. Во текот на војната бил секретар на Општина Оморани и подоцна чиновник во Косово и Метохија. По војната се приклучил во Емигрантскиот комунистички сојуз и Велешкото благотворително братство „Рајко Жинзифов“. Во 1931 година бил одбран за пратеник во народното собрание на Бугарија, заедно со Христо Трајков. Во 1932 година почнал со издавањето на весникот „Македонско знаме“, следната година доживеал неуспешен обид на атентат од Михајловистите. На 8 јули 1936 година, го осудиле Мартуков заедно со останатите членови на ЦК на ВМРО (Обединета).

Учествувал во Народноослободителната борба. Во 1944 година се приклучил во Президиумот на АСНОМ и подоцна во народното собрание на НР Македонија. Помогнал со спроведување на Илинденската пензија и подоцна доделување на Илинденската споменица. Во 1954 година ги објавил неговите спомени насловени „Моето учество во револуционерните борби на Македонија“. Во текот на 1960-тите, Лазар Колишевски го изолирал Мартулков од секојдневните политички функции. Незадоволен со режимот, се преселил во Народна Република Бугарија каде починал. (Дознајте повеќе...)

архива • критериуми

На денешен ден...

Денес е 1 септември 2026 година и издвоени настанати од времепловот се:

Настани:

1752	Ѕвоното на слободата пристигнува во Филаделфија.
1804	Јунона, еден од најголемите астероиди во главниот појас, била откриена од германскиот астроном Карл Лудвиг Хардинг.
1897	Се отвора подземното метро во Бостон, станувајќи првото од тој вид во Северна Америка.
1905	Алберта и Саскачеван се придружуваат во Канадската конфедерација.
1939	Со инвазијата на нацистичка Германија врз Полска започна Втората светска војна.
1985	Заедничка американско-француска експедиција ги открива остатоците на Титаник.
1992	Министерството за надворешни работи на Русија официјално предложи Република Македонија да назначи свој официјален претставник во Москва.
2004	Во рускиот град Беслан започна заложничката драма, кога група вооружени чеченски терористи го нападнаа основното училиште во овој град во Јужна Осетија.

Родени:

1453	Гонсало Фернандес де Кордоба — шпански војсководец.
1566	Едвард Алејн — англиски глумец.
1588	Анри II — принц од Конде, француски благородник.
1653	Јохан Пахелбел — германски композитор.
1795	Џејмс Гордон Бенет — американски издавач на весник.
1835	Вилијам Стенли Џевонс — англиски економист.
1854	Енгелберт Хумпердинк — германски композитор.
1856	Сергеј Виноградски — руски научник.
1858	Трајко Китанчев — македонски општественик, литерат, револуционер, просветен работник.
1863	Александар Танев — генерал во бугарската армија.
1888	Андрија Штампар — хрватски физичар.
1896	А. Ч. Бхактиведанта Свами Прабхупада — индиски хиндуистички теолог.
1898	Димитар Талев — македонски и бугарски писател.
1899	Герман Дамовски — комунистички деец.
1906	Франц Библ — германски композитор.
1920	Ричард Фарнсворт — американски глумец.
1923	Роки Марчано — американски боксер.
1929	Ане Рамси — американска глумица.
1939	Лили Томлин — американска глумица и комичарка.
1940	Гордана Михаилова Бошнакоска — македонска поетеса, писателка и есеистка.
1942	Ц. J. Шери — американски писател.
1945	Харис Силајџиќ — босански политичар.
1948	Љубомир Цуцуловски — македонски филозоф.
1950	Филип Фулмер — рагби-тренер.
1950	Михаил Фрадков — руски политичар и поранешен премиер на Русија.
1955	Брус Фокстон — англиски рок-музичар.
1957	Глорија Естефан — кубанско-американска пејачка.
1958	Сергеј Гармаш — руски и советски глумец.
1959	Кени Мајн — американски спортски новинар.
1960	Марко Млинариќ — југословенски и хрватски фудбалер.
1962	Руд Гулит — холандски фудбалер.
1966	Тим Хардавеј — американски кошаркар.
1970	Вана — хрватска поп-пејачка.
1980	Крис Ригот — англиски фудбалер.
1983	Хосе Антонио Рејес — шпански фудбалер.
1983	Кирил Терзиев — бугарски борач.
1986	Гаел Монфис — француски тенисер.
1989	Бил Каулиц — германска поп-рок ѕвезда.
1989	Том Каулиц — германска поп-рок ѕвезда.
1989	Даниел Стариџ — англиски фудбалер.
1992	Кристјано Бираги — италијански фудбалер.
1994	Бијанка Рајан — американска пејачка.
1995	Мунир Ел Хадади — шпански фудбалер.
1995	Огњен Јарамаз — српски кошаркар.
1996	Итана Грбиќ — црногорска ракометарка.
2002	Георгиј Судаков — украински фудбалер.

Починале:

1159	Адријан IV — римски папа.
1557	Жак Картие — француски морепловец.
1648	Марин Мерсене — француски математичар.
1687	Хенри Мор — англиски филозоф.
1715	Луј XIV — француски крал.
1957	Денис Брајан — англиски музичар.
1970	Франсоа Шарл Моријак — француски писател.
1985	Стефан Белоф — германски тркач со коли.
1988	Луис Алварес — американски физичар и нобеловец.
1994	Борис Маленко — професионален американски борач.
1997	Золтан Цибор — унгарски фудбалер.
1998	Петар Шегедин — хрватски писател.
2003	Тери Фрост — британски глумец.
2006	Нели Конали — жена на тексашкиот гувернер Џон Конали.
2025	Греам Грин — канадски глумец.
2025	Џо Багнер — британски боксер.

Празници:

	Ден на независноста на Узбекистан.
	Прв учлилиштен ден.

Издвоен цитат

„

„Животот е една голема угорница, а уште поголема удолница по која трчаме. Цел живот трчаме за да го откриеме нејзиниот крај, нејзиниот газер, кај што ќе заврши и нашето талкање. Нашето постојано паѓање“.
— „Пиреј“, Петре М. Андреевски, 1980 год.

“

архива • предложете цитат

Слика на денот
Бродоломот на „Кабо да Санта Марија“ во Боа Виста, Зелен ’Рт, насукан во 1968 г.
други избрани слики

Дали сте знаеле...

... дека Пелагониската битка (1259) одиграна кај леринските села Неокази и Овчарани му го ставила крајот на крстоносното Латинско Царство на Балканот?
... дека средновековното име на Дојран било Полин?
... дека Византијците успеале да ја надвладеат војската на Петар Делјан само поради помошта од Викиншката гарда на Харалд Суровиот — подоцна крал на Норвешка како Харалд III, крунисан со воената слава како „опустошувач и разорувач на Македонија“ и опеан во скандинавска сага?
... дека индиското име на Индија е Барат (भारत)?
... покрај аритметичката и геометриската средина, модусот, медијаната, и просекот се видови на средна вредност?
... дека галаксијата MoM-z14 е најдалечното познато астрономско тело, на растојание од 33,8 милијарди светлосни години од нас?
... дека во Русија живеат преку 190 народи?
... дека кикиритките потекнуваат од Јужна Америка?
... дека Белскиот даб во манастирот „Св. Илија“ на Осогово е прогласен за споменик на природата?
... дека островот Калата во езерото Калиманци е дел од антички утврден град?

архива • предложете факт

Што е Википедија?

Изданијата на Википедија се места каде многу различни доброволци работат заедно за да напишат енциклопедии на различни јазици. Овој проект претставува енциклопедија на македонски јазик и моментално има 163.836 енциклопедиски статии. Целата нејзина содржина е лесно достапна и слободна за употреба. Нашата мисија е да го собереме целото човеково знаење на македонски јазик — знаење кое е бесплатно, слободно и лесно пристапно за секого.

Сакате заедно да ја оствариме целта?
Најпрво, започнете со нашиот вовед!

Содржина и помош
скорешни промени • технички списоци • почетен курс • помош • кратко упатство • превод на статија • вашата прва статија • селска чешма • викисредби • начела и напатствија • категориски индекс • избрана содржина • добри статии • нови статии • потребни статии

Заедница

Селска чешма — главно место за разговор поврзан со Википедија. Селската чешма е место каде што можете да поставувате прашања, решавате проблеми, да помогнете на заедницата и заедно да ја развиваме енциклопедијата.

Портал на заедницата — збирно место поврзано со тематски проекти. Тука може да најдете тематски портали од различни области, каде може да придонесувате и да ја збогатувате Википедија.

Викисредби — можност за дружење, размена на идеи и предлози за развојот на Википедија - во живо!

Тековни настани — бидете во тек со развојните настани на Википедија. Следете го развојот на најголемата енциклопедија во светот!

Повеќејазичност — слободната енциклопедија е достапна и на голем број други јазици, освен македонскиот. Истражете ја и на друг јазик!

Братски проекти

Фондацијата Викимедија е непрофитна организација која, покрај Википедија, опфаќа и други проекти:

	Ризница — складиште на мултимедијални содржини
	Викиизвор — збирка на дела и книги
	Викивести — вести од светот
	Викиречник — повеќејазичен речник и лексикон
	Викицитат — збирка на цитати
	Викикниги — збирка на учебници и прирачници
	Викивидови — именик на видови
	Викиуниверзитет — збирка на материјали и активности за учење
	Мета-вики — усогласување на проектот „Викимедија“
	Википодатоци— база на слободни знаења
	Википатување — туристички водич

↑ најгоре ↑ • превчитај ја страницава • статистика • односи со јавноста • пријавете неправилност