Oklahoma

Negeri Oklahoma
Bendera Oklahoma Mohor Nama samaran: Sooner State' Cogan kata: Labor omnia vincit ("Kerja mengatasi segala-galanya") Peta Amerika Syarikat dengan nama Oklahoma ditonjolkan
Demonim	Oklahoman
Ibu negeri	Bandar Raya Oklahoma
Bandar raya terbesar	Bandar Raya Oklahoma
Kawasan metro terbesar	kawasan metropolitan Bandar Raya Oklahoma
Keluasan	Kedudukan ke-20
- Jumlah	69,899.1 batu persegi (181,038 km²)
- Lebar	230.2 batu (370.4 km)
- Panjang	481.5 batu (774.9 km)
- % air	1.86
- Latitud	33°37′ U hingga 37° U
- Longitud	94°26′ B hingga 103° B
Penduduk	Kedudukan ke-28
- Jumlah	4,123,288 (anggaran 2025)
- Kepadatan	60.1/batu persegi  23.2/km² (ke-34)
Ketinggian
- Titik tertinggi	Black Mesa 4,973 ft  (1,516 m)
- Purata	1,300 ft  (400 m)
- Titik terendah	Little River 289 ft  (88 m)
Kemasukan ke dalam Kesatuan	16 November 1907 (ke-46)
Gabenor	Kevin Stitt (Republikan)
Leftenan Gabenor	Matt Pinnell (Republikan)
Senator A.S.	James Lankford (R) Alan Armstrong (R)
Delegasi Dewan A.S.	Kevin Hern (R) Josh Brecheen (R) Frank Lucas (R) Tom Cole (R) Stephanie Bice (R) (Senarai)
Zon waktu	Waktu Tengah: UTC−6; UTC−5 semasa waktu musim panas
Singkatan	OK Okla. US-OK
Tapak web	[http://oklahoma.gov/ oklahoma.gov]

Oklahoma ialah sebuah negeri di kawasan selatan-tengah Amerika Syarikat. Negeri ini bersempadan dengan Texas di selatan dan barat, New Mexico dan Colorado di barat laut, Kansas di utara, serta Missouri dan Arkansas di timur. Ibu negeri dan bandar raya terbesarnya ialah Bandar Raya Oklahoma, manakala Tulsa ialah pusat bandar raya utama yang lain. Oklahoma terdiri daripada 77 daerah. Banci Amerika Syarikat 2020 merekodkan 3,959,353 penduduk, manakala anggaran tahunan Biro Banci Amerika Syarikat bagi 1 Julai 2025 ialah 4,123,288 orang.

Kawasan yang kini membentuk Oklahoma mempunyai sejarah masyarakat pribumi yang panjang. Pada abad ke-19, dasar pemindahan kerajaan persekutuan Amerika Syarikat memaksa banyak bangsa pribumi dari tenggara negara itu berpindah ke Indian Territory, termasuk Cherokee, Choctaw, Chickasaw, Muscogee dan Seminole. Sebahagian daripada mereka membawa bersama orang Afrika Amerika yang diperhambakan. Pada penghujung abad ke-19, pembukaan tanah kepada penempatan bukan pribumi dan dasar pembahagian tanah perkauman mengubah pemilikan tanah dengan mendalam. Oklahoma dibentuk daripada Oklahoma Territory dan Indian Territory dan diterima masuk ke Kesatuan pada 16 November 1907 sebagai negeri ke-46.

Perkembangan petroleum pada awal abad ke-20 menjadikan Oklahoma salah sebuah pusat industri tenaga Amerika Syarikat. Sejarah moden negeri ini turut dibentuk oleh keganasan perkauman, termasuk Pembunuhan beramai-ramai kaum Tulsa pada 1921, kemarau dan ribut debu Dust Bowl pada 1930-an, serta pengeboman Bandar Raya Oklahoma pada 1995. Ekonomi Oklahoma kini lebih pelbagai tetapi petroleum, gas asli, tenaga angin, pertanian, pembuatan, aeroangkasa dan perkhidmatan kekal penting. Keluaran dalam negeri kasar nominal negeri ini berjumlah kira-kira AS$274.4 bilion pada 2025. Warisan bangsa pribumi, budaya Great Plains dan Selatan, petroleum, penternakan, muzik serta Route 66 merupakan antara unsur penting identiti kebudayaannya.

Etimologi

Nama Oklahoma berasal daripada bahasa Choctaw. Perkataan okla bermaksud "orang" dan humma atau homa bermaksud "merah". Ketua Choctaw Allen Wright mencadangkan nama itu pada 1866 semasa rundingan perjanjian antara Choctaw dan kerajaan Amerika Syarikat.

Nama panggilan negeri ini, Sooner State, merujuk kepada golongan yang memasuki tanah yang bakal dibuka kepada penempatan sebelum masa rasmi pembukaan. Istilah sooner kemudiannya berkembang menjadi sebahagian identiti popular negeri.

Sejarah

Masyarakat pribumi dan zaman prasejarah

Landskap di Pergunungan Wichita di barat daya Oklahoma. Kawasan yang kini menjadi negeri Oklahoma merangkumi persekitaran daripada padang rumput separa gersang di barat hingga hutan lembap di tenggara.

Manusia telah mendiami kawasan Oklahoma selama beribu-ribu tahun sebelum pembentukan negeri moden. Antara tapak arkeologi terpenting ialah Spiro Mounds di timur Oklahoma, yang berkembang sekitar 850 hingga 1450 M sebagai sebuah pusat upacara dan perdagangan besar dalam dunia kebudayaan Mississippi. Tapak itu mempunyai hubungan sejarah dan kebudayaan dengan masyarakat berbahasa Caddo serta bangsa pribumi lain di lembah Sungai Arkansas.

Sebelum dan semasa penjajahan Eropah, bahagian wilayah yang kini menjadi Oklahoma didiami atau digunakan oleh pelbagai bangsa pribumi, termasuk Caddo, Wichita, Osage, Quapaw, Kiowa, Comanche dan Apache. Wilayah kehidupan dan pergerakan masyarakat ini tidak bertepatan dengan sempadan negeri moden.

Pemindahan, perhambaan dan Indian Territory

Selepas penggubalan Indian Removal Act pada 1830, kerajaan Amerika Syarikat mempercepat pemindahan paksa bangsa pribumi dari timur Sungai Mississippi ke kawasan di barat yang dikenali sebagai Indian Territory. Cherokee, Choctaw, Chickasaw, Muscogee dan Seminole, yang sering dirujuk secara kolektif sebagai Five Tribes, merupakan antara bangsa yang dipindahkan. Perjalanan paksa ini, termasuk peristiwa yang dikenali sebagai Trail of Tears, mengakibatkan kehilangan nyawa dan harta serta gangguan besar terhadap masyarakat yang terlibat.

Sebahagian anggota Five Tribes mengamalkan perhambaan dan membawa orang Afrika Amerika yang diperhambakan bersama mereka ke Indian Territory. Menjelang tercetusnya Perang Saudara Amerika pada 1861, lebih 8,000 orang kulit hitam diperhambakan di wilayah itu. Perang Saudara memecahkan masyarakat Five Tribes kepada puak yang menyokong Kesatuan dan Konfederasi serta memusnahkan banyak petempatan dan ekonomi tempatan. Selepas perang, perjanjian yang ditandatangani pada 1866 menghapuskan perhambaan dalam Five Tribes dan menetapkan pelbagai hak bagi bekas orang yang diperhambakan, yang dikenali sebagai Freedmen, serta keturunan mereka.

Pada akhir abad ke-19, kerajaan persekutuan semakin menghakis sistem pemilikan tanah secara bersama oleh bangsa pribumi. Suruhanjaya Dawes, yang ditubuhkan pada 1893, menguruskan pendaftaran anggota Five Tribes dan pembahagian tanah suku kepada petak individu. Akta Curtis 1898 memperluas kuasa persekutuan terhadap kerajaan suku dan mempercepat proses pembahagian tersebut.

Pembukaan tanah dan pembentukan negeri

Kerajaan persekutuan mula membuka bahagian tertentu Indian Territory kepada penempatan bukan pribumi pada penghujung abad ke-19. Dalam pembukaan tanah 22 April 1889, kira-kira dua juta ekar (810,000 ha) Unassigned Lands dibuka kepada peneroka. Mereka yang memasuki kawasan itu sebelum waktu rasmi dikenali sebagai sooners.

Oklahoma Territory dibentuk secara rasmi pada 1890 daripada kawasan barat, manakala sebahagian besar kawasan timur kekal sebagai Indian Territory. Pada awal abad ke-20, pemimpin di Indian Territory mencadangkan pembentukan Negeri Sequoyah, tetapi usaha tersebut tidak menghasilkan negeri yang berasingan. Sebaliknya, Kongres Amerika Syarikat meluluskan Enabling Act 1906 yang menyediakan proses untuk menggabungkan kedua-dua wilayah menjadi sebuah negeri. Oklahoma diterima masuk ke Kesatuan pada 16 November 1907 sebagai negeri ke-46.

Guthrie merupakan ibu negeri pertama. Ibu negeri dipindahkan ke Bandar Raya Oklahoma pada 1910, dan bandar raya itu kekal sebagai pusat kerajaan negeri sejak itu.

Abad ke-20 hingga kini

Penemuan minyak berhampiran Red Fork pada 1901 dan terutama lapangan minyak Glenn Pool pada 1905 mempercepat pertumbuhan industri petroleum. Tulsa berkembang sebagai pusat utama minyak dan perkhidmatan berkaitannya, manakala petroleum turut menjadi sumber hasil dan pekerjaan penting di bahagian lain negeri.

Pada 31 Mei dan 1 Jun 1921, keganasan perkauman melanda daerah Greenwood di Tulsa, sebuah komuniti kulit hitam yang makmur. Lebih seribu rumah dan perniagaan musnah dan anggaran kematian yang dianggap munasabah oleh ahli sejarah berkisar antara 50 hingga 300 orang. Peristiwa ini merupakan sebahagian daripada sejarah segregasi dan keganasan perkauman yang lebih luas di Oklahoma pada awal abad ke-20.

Pada 1930-an, Kemelesetan Besar dan kemarau teruk menjejaskan pertanian Great Plains. Penggunaan tanah yang tidak lestari bersama keadaan kemarau menghasilkan ribut debu yang dikenali secara kolektif sebagai Dust Bowl, dengan Oklahoma Panhandle antara kawasan yang terjejas teruk. Ramai penduduk luar bandar kehilangan mata pencarian atau berhijrah ke negeri lain, khususnya ke California.

Selepas Perang Dunia Kedua, urbanisasi semakin tertumpu di Bandar Raya Oklahoma dan Tulsa, manakala ekonomi secara beransur-ansur berkembang melampaui industri petroleum. Pada 19 April 1995, sebuah bom trak meletup di luar Bangunan Persekutuan Alfred P. Murrah di Bandar Raya Oklahoma. Serangan itu membunuh 168 orang dan mencederakan kira-kira 850 orang.

Pada 2020, Mahkamah Agung Amerika Syarikat memutuskan dalam McGirt v. Oklahoma bahawa, bagi tujuan Major Crimes Act, tanah yang diperuntukkan kepada Muscogee (Creek) Nation pada abad ke-19 tidak pernah dibubarkan sebagai tanah reservasi oleh Kongres. Keputusan itu membawa kesan besar terhadap pembahagian bidang kuasa jenayah antara kerajaan persekutuan, negeri dan kerajaan suku di sebahagian besar timur Oklahoma.

Geografi

Oklahoma mempunyai keluasan kira-kira 69,899 bt² (181,038 km²), menjadikannya negeri ke-20 terbesar mengikut keluasan. Berdasarkan fail Gazetteer Biro Banci bagi 2025, kira-kira 68,597 bt² (177,665 km²) daripadanya ialah daratan dan selebihnya perairan. Bentuk negeri ini tidak sekata kerana Oklahoma Panhandle, jalur sempit di barat yang memanjang sehingga sempadan New Mexico.

Bentuk muka bumi dan hidrologi

Pergunungan Wichita di barat daya Oklahoma.

Bentuk muka bumi berubah dengan ketara dari barat ke timur. Bahagian barat dan Panhandle merangkumi High Plains yang lebih kering dan beraltitud tinggi, manakala bahagian tengah terdiri daripada padang rumput bergelombang. Di timur terdapat kawasan yang lebih berhutan, termasuk Ozark Plateau, Lembah Sungai Arkansas dan Pergunungan Ouachita. Pergunungan Wichita membentuk kawasan batuan granit yang menonjol di barat daya.

Titik tertinggi negeri ialah Black Mesa di Cimarron County pada 4,973 kaki (1,516 m) dari aras laut. Titik terendah terletak di Little River berhampiran sempadan Arkansas di McCurtain County, kira-kira 289 kaki (88 m) dari aras laut.

Semua sungai Oklahoma akhirnya mengalir ke sistem Sungai Mississippi. Sungai Arkansas dan anak-anak sungainya mengalirkan sebahagian besar dua pertiga utara negeri, manakala Sungai Red dan anak-anak sungainya mengalirkan bahagian selatan serta membentuk sebahagian besar sempadan Oklahoma dengan Texas. Pembinaan empangan pada abad ke-20 mewujudkan banyak takungan besar yang digunakan untuk kawalan banjir, bekalan air, rekreasi dan penjanaan kuasa.

Iklim dan alam sekitar

Oklahoma terletak di zon peralihan antara iklim lembap di tenggara Amerika Syarikat dengan iklim separa gersang Great Plains. Secara umum, bahagian timur mempunyai iklim subtropika lembap, manakala keadaan semakin kering ke arah barat. Purata hujan tahunan berubah daripada kira-kira 430 mm di bahagian paling barat Panhandle kepada sekitar 1,420 mm di tenggara.

Musim panas biasanya panjang dan panas, manakala musim sejuk secara umumnya lebih sederhana berbanding negeri Great Plains yang lebih utara. Pertembungan jisim udara lembap dari Teluk Mexico dengan udara kering atau sejuk dari barat dan utara menjadikan negeri ini terdedah kepada ribut petir kuat, hujan batu, banjir kilat dan puting beliung. Kemarau juga merupakan bahaya berulang, khususnya di bahagian barat.

Kawasan terlindung utama termasuk Wichita Mountains National Wildlife Refuge di barat daya, yang memelihara padang rumput bercampur dan habitat hidupan liar, serta Chickasaw National Recreation Area di selatan-tengah Oklahoma, yang terkenal dengan mata air, tasik dan kawasan hutan.

Pembahagian pentadbiran dan petempatan

Pusat Bandar Raya Oklahoma, ibu negeri dan bandar raya terbesar Oklahoma.

Oklahoma terbahagi kepada 77 daerah. Kerajaan tempatan turut merangkumi bandar raya, bandar dan bentuk petempatan diperbadankan yang lain, selain daerah sekolah dan badan tujuan khas. Bilangan daerah tidak berubah sejak awal kenegerian.

Bandar Raya Oklahoma ialah ibu negeri dan bandar raya terbesar serta pusat kawasan metropolitan terbesar di negeri ini. Bandar raya itu juga merupakan pusat utama kerajaan negeri, kewangan, perkhidmatan kesihatan dan industri aeroangkasa. Tulsa, di timur laut, ialah bandar raya kedua terbesar dan berkembang secara historis sebagai pusat industri petroleum. Pusat serantau lain termasuk Norman, Broken Arrow, Edmond, Lawton dan Stillwater.

Taburan penduduk tidak sekata. Sebahagian besar pertumbuhan bandar tertumpu di koridor Bandar Raya Oklahoma dan Tulsa, manakala banyak daerah luar bandar, khususnya di barat dan tenggara, mempunyai kepadatan penduduk yang jauh lebih rendah.

Demografi

Penduduk dan komposisi

Banci sepuluh tahunan 2020 merekodkan 3,959,353 penduduk di Oklahoma, meningkat daripada 3,751,351 pada Banci 2010. Anggaran penduduk tahunan Biro Banci bagi 1 Julai 2025 ialah 4,123,288. Oleh itu, angka 2025 ialah anggaran pascabanci dan tidak sepatutnya dirujuk sebagai keputusan banci.

Banci 2020 merekodkan kategori kaum seperti berikut. Kategori Hispanik atau Latino tidak dimasukkan ke dalam jadual kerana ia merupakan kategori etnik yang boleh bertindih dengan mana-mana kategori kaum.

Komposisi kaum, Banci 2020

Kategori kaum	Peratus penduduk
Putih sahaja	63.5%
Indian Amerika dan Orang Asli Alaska sahaja	8.4%
Kulit hitam atau Afrika Amerika sahaja	7.3%
Asia sahaja	2.3%
Orang Asli Hawaii dan Penduduk Kepulauan Pasifik lain sahaja	0.2%
Kaum lain sahaja	5.4%
Dua kaum atau lebih	12.8%

Dalam banci yang sama, 11.9% penduduk dikenal pasti sebagai Hispanik atau Latino daripada mana-mana kaum. Peratus penduduk yang mengenal pasti diri sebagai Indian Amerika dan Alaska Native, sama ada secara tunggal atau bersama kaum lain, mencerminkan sejarah serta kehadiran berterusan pelbagai bangsa pribumi di negeri ini. Oklahoma menjadi lokasi ibu pejabat bagi puluhan kerajaan suku yang diiktiraf persekutuan.

Menurut anggaran American Community Survey 2020–2024 yang diringkaskan oleh Biro Banci, median pendapatan isi rumah ialah AS$65,039 dalam dolar 2024 dan 14.9% penduduk berada di bawah paras kemiskinan. Angka ini merupakan anggaran tinjauan berbilang tahun dan bukannya data Banci 2020.

Bahasa dan agama

Kira-kira 11.5% penduduk berumur lima tahun ke atas menggunakan bahasa selain bahasa Inggeris di rumah menurut anggaran 2020–2024. Selain bahasa Sepanyol dan bahasa masyarakat pendatang, beberapa bahasa pribumi masih digunakan atau sedang dipulihkan melalui program pendidikan dan kebudayaan.

Perkara 30 Perlembagaan Oklahoma menyatakan bahawa bahasa Inggeris ialah "common and unifying language" negeri dan menetapkan bahawa tindakan rasmi kerajaan negeri hendaklah dijalankan dalam bahasa Inggeris kecuali apabila undang-undang persekutuan menghendaki sebaliknya. Peruntukan yang sama secara khusus menyatakan bahawa ia tidak boleh ditafsirkan sebagai mengurangkan penggunaan, kajian, pembangunan atau penggalakan bahasa pribumi. Oleh sebab teks perlembagaan menggunakan rumusan tersebut dan bukannya suatu pengisytiharan mudah "bahasa rasmi", bahasa Inggeris tidak dinyatakan sebagai bahasa rasmi dalam kotak maklumat rencana ini.

Agama Kristian membentuk kumpulan agama terbesar. Kajian Landskap Keagamaan Pew Research Center 2023–2024 mendapati tradisi Protestan evangelikal merupakan kelompok Kristian terbesar di Oklahoma, sementara penduduk yang tidak berafiliasi dengan mana-mana agama membentuk sebahagian besar penduduk yang lain. Data agama berasal daripada tinjauan persampelan kerana Biro Banci Amerika Syarikat tidak mengumpulkan data agama dalam banci penduduk.

Ekonomi

Ekonomi Oklahoma berkembang daripada asas pertanian, penternakan dan petroleum kepada ekonomi yang merangkumi tenaga, aeroangkasa, pembuatan, logistik, perkhidmatan kesihatan dan perkhidmatan perniagaan. Menurut Bureau of Economic Analysis, keluaran dalam negeri kasar nominal Oklahoma berjumlah AS$274.421 bilion pada 2025.

Petroleum dan gas asli telah memainkan peranan besar sejak awal abad ke-20. Oklahoma masih merupakan sebuah negeri pengeluar tenaga yang penting, dengan pengeluaran minyak dan gas serta rangkaian saluran paip dan aktiviti perkhidmatan tenaga yang luas. Dalam sektor elektrik, gas asli merupakan sumber utama dan tenaga angin telah berkembang menjadi salah satu sumber penjanaan terbesar di negeri ini.

Pertanian menggunakan sebahagian besar tanah luar bandar. Lembu dan anak lembu merupakan komponen terbesar hasil tunai ladang negeri, manakala gandum, ayam pedaging, babi, kapas dan tanaman lain turut menyumbang kepada ekonomi pertanian. Keadaan yang lebih kering di barat menyokong penternakan dan tanaman bijirin, manakala bahagian timur mempunyai pertanian yang lebih pelbagai.

Aeroangkasa dan penerbangan mempunyai kehadiran yang besar, khususnya di kawasan Bandar Raya Oklahoma dan Tulsa. Kemudahan tentera, penyelenggaraan pesawat, pentadbiran penerbangan dan syarikat swasta membentuk rangkaian industri tersebut. Sektor perkhidmatan pula merupakan bahagian terbesar pekerjaan moden, terutama dalam penjagaan kesihatan, pendidikan, perdagangan, kewangan dan perkhidmatan profesional.

Kerajaan dan politik

Kerajaan negeri

Oklahoma State Capitol di Bandar Raya Oklahoma menempatkan badan perundangan negeri dan pejabat utama kerajaan negeri.

Oklahoma diperintah berdasarkan Perlembagaan Oklahoma, yang berkuat kuasa ketika kenegerian pada 1907. Perlembagaan mewujudkan tiga cabang kerajaan, iaitu eksekutif, perundangan dan kehakiman.

Cabang eksekutif diketuai oleh Gabenor Oklahoma. Setakat September 2026, gabenornya ialah Kevin Stitt, seorang Republikan yang memegang jawatan sejak 2019 dan kini menjalani penggal kedua. Leftenan gabenor ialah Matt Pinnell, juga seorang Republikan. Oklahoma mempunyai beberapa pegawai eksekutif lain yang dipilih secara berasingan, menjadikan kuasa eksekutif tidak tertumpu sepenuhnya pada pejabat gabenor.

Badan Perundangan Oklahoma bersifat dwikamar dan terdiri daripada Senat Oklahoma yang mempunyai 48 kerusi dan Dewan Perwakilan Oklahoma yang mempunyai 101 kerusi. Pada September 2026, Senat terdiri daripada 40 Republikan dan lapan Demokrat. Pembahagian kerusi Dewan boleh berubah antara pilihan raya akibat peletakan jawatan atau kekosongan; pejabat Ketua Kerani Dewan menerbitkan komposisi semasanya secara rasmi.

Sistem kehakiman Oklahoma mempunyai dua mahkamah muktamad yang berasingan. Mahkamah Agung Oklahoma merupakan mahkamah tertinggi bagi perkara sivil dan perlembagaan, manakala Oklahoma Court of Criminal Appeals ialah mahkamah tertinggi bagi perkara jenayah. Court of Civil Appeals berfungsi sebagai mahkamah rayuan perantaraan untuk banyak kes sivil, manakala mahkamah daerah ialah mahkamah perbicaraan bidang kuasa umum. Negeri mempunyai 77 mahkamah daerah yang disusun dalam 26 daerah kehakiman.

Politik pilihan raya dan perwakilan persekutuan

Politik Oklahoma telah berubah dengan ketara sejak kenegerian. Parti Demokrat mendominasi sebahagian besar politik negeri pada separuh pertama abad ke-20, tetapi Parti Republikan semakin kukuh dalam pilihan raya presiden mulai pertengahan abad dan kemudian memperoleh kedudukan dominan dalam banyak jawatan negeri dan perundangan.

Peralihan itu jelas dalam pendaftaran pengundi semasa. Pada 15 Januari 2026, Oklahoma mempunyai 2,406,168 pengundi berdaftar: 53.2% Republikan, 25.3% Demokrat, 20.4% bebas dan kira-kira 1% Libertarian. Angka pendaftaran tidak semestinya sama dengan pola undi dalam setiap pilihan raya, tetapi menunjukkan imbangan kepartian semasa.

Di peringkat persekutuan, Oklahoma mempunyai dua kerusi dalam Senat Amerika Syarikat. Setakat September 2026, kedua-duanya dipegang oleh Republikan, iaitu James Lankford dan Alan Armstrong. Oklahoma mempunyai lima kerusi dalam Dewan Perwakilan Amerika Syarikat, yang pada masa yang sama diwakili oleh Kevin Hern, Josh Brecheen, Frank Lucas, Tom Cole dan Stephanie Bice; kelima-limanya anggota Parti Republikan.

Pendidikan

Pendidikan awam rendah dan menengah diselenggarakan melalui daerah sekolah tempatan di bawah kerangka undang-undang dan dasar pendidikan negeri. Selain sekolah awam tradisional, Oklahoma mempunyai sekolah piagam dan institusi swasta.

Sistem pendidikan tinggi awam diselaraskan oleh Oklahoma State Regents for Higher Education, sebuah lembaga perlembagaan seluruh negeri. Pada tahun akademik 2026–2027, sistem itu merangkumi 25 kolej dan universiti awam: dua universiti penyelidikan, 10 universiti serantau, sebuah universiti seni liberal awam dan 12 kolej komuniti.

Dua universiti penyelidikan awam utama ialah University of Oklahoma di Norman dan Oklahoma State University di Stillwater. Langston University, yang ditubuhkan pada zaman wilayah, ialah sebuah universiti awam yang tergolong dalam kelompok institusi pendidikan tinggi bersejarah kulit hitam.

Oklahoma juga mempunyai rangkaian pendidikan teknikal dan pekerjaan yang besar melalui Oklahoma CareerTech. Pada tahun fiskal 2025, sistem itu merangkumi 29 daerah pusat teknologi dengan 63 kampus di samping program yang bekerjasama dengan ratusan daerah sekolah K–12.

Pengangkutan

Oklahoma terletak pada persilangan beberapa koridor darat utama Amerika Syarikat. Interstate 35 bergerak dari selatan ke utara melalui kawasan Bandar Raya Oklahoma, Interstate 40 merentasi negeri dari timur ke barat, manakala Interstate 44 menghubungkan kawasan barat daya dengan Bandar Raya Oklahoma, Tulsa dan Missouri. Rangkaian lebuh raya negeri dan persekutuan menghubungkan pusat metropolitan dengan kawasan luar bandar.

Perkhidmatan kereta api penumpang Heartland Flyer milik Amtrak beroperasi setiap hari antara Bandar Raya Oklahoma dan Fort Worth, Texas, dengan hentian Oklahoma termasuk Norman, Purcell, Pauls Valley dan Ardmore. Perkhidmatan kereta api barang memainkan peranan lebih besar dalam pengangkutan hasil pertanian, tenaga dan barangan industri.

Lapangan terbang komersial utama ialah lapangan terbang antarabangsa di Bandar Raya Oklahoma dan Tulsa. Beberapa lapangan terbang serantau dan kemudahan tentera turut menyokong sektor penerbangan negeri.

Di timur laut Oklahoma, McClellan–Kerr Arkansas River Navigation System menyediakan laluan air boleh layar melalui Sungai Verdigris dan Arkansas hingga sistem Sungai Mississippi. Laluan sepanjang kira-kira 445 batu (716 km) itu berakhir di Tulsa Port of Catoosa dan membolehkan pengangkutan kargo pukal antara Oklahoma dengan rangkaian sungai pedalaman Amerika Syarikat.

Route 66, yang dahulunya merupakan jalan raya persekutuan penting antara Chicago dan Los Angeles, melintasi Oklahoma dan kekal sebagai unsur penting sejarah pelancongan dan budaya jalan raya negeri.

Kebudayaan dan simbol negeri

Kebudayaan Oklahoma terbentuk daripada pertemuan tradisi bangsa pribumi, masyarakat Selatan dan Great Plains, komuniti Afrika Amerika, sejarah peternakan dan pertanian serta perkembangan bandar yang berkaitan dengan petroleum dan pengangkutan. Kehadiran kerajaan dan masyarakat suku yang besar menjadikan seni, bahasa, tarian dan acara kebudayaan pribumi bahagian penting kehidupan negeri kontemporari.

Tulsa mempunyai warisan muzik yang berkaitan dengan Western swing, country, blues dan kemudian gaya yang dikenali sebagai Tulsa Sound. Oklahoma juga mempunyai hubungan dengan tokoh muzik seperti Woody Guthrie, sementara karya pentas Oklahoma! oleh Richard Rodgers dan Oscar Hammerstein II membantu membentuk imej popular negeri di luar Amerika Syarikat. Lagu judul muzikal itu ditetapkan sebagai lagu negeri pada 1953.

Sukan universiti mempunyai pengikut yang besar, terutama pasukan University of Oklahoma dan Oklahoma State University dalam sukan seperti bola sepak Amerika, bola keranjang dan besbol. Dalam sukan profesional utama, Oklahoma City Thunder bertanding dalam National Basketball Association.

Bendera negeri menampilkan perisai pahlawan Osage pada latar biru, disilangi paip keamanan dan dahan zaitun serta dihiasi tujuh bulu helang. Reka bentuk asas oleh Louise Funk Fluke diterima pada 1925, sementara perkataan "Oklahoma" ditambah pada 1941.

Mohor Besar Oklahoma menggabungkan simbol bekas Oklahoma Territory dan lambang Five Tribes. Sebuah bintang berbucu lima di tengah dikelilingi 45 bintang kecil yang melambangkan negeri-negeri yang sudah berada dalam Kesatuan sebelum Oklahoma menjadi negeri ke-46.

Frasa Latin Labor omnia vincit ("Kerja mengatasi segala-galanya") digunakan secara meluas sebagai cogan kata negeri. Frasa itu telah disebut sebagai cogan kata dalam undang-undang wilayah 1893 dan dimasukkan ke dalam gambaran Mohor Besar dalam Perlembagaan Oklahoma, walaupun perlembagaan tidak secara berasingan mengisytiharkannya sebagai "cogan kata rasmi". Nama panggilan rasmi yang lazim ialah Sooner State.

Antara simbol negeri utama yang lain ialah scissor-tailed flycatcher sebagai burung negeri, bison Amerika sebagai haiwan negeri dan lagu "Oklahoma!" sebagai lagu negeri.

Lihat juga

• Senarai negeri dan wilayah Amerika Syarikat
• Daerah di Oklahoma
• Sejarah Oklahoma
• Bangsa pribumi di Amerika Syarikat

Pautan luar

• Portal rasmi Negeri Oklahoma
• Oklahoma Historical Society
• Oklahoma QuickFacts oleh Biro Banci Amerika Syarikat