Pergi ke kandungan

Yakovlev MC-21

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Yakovlev MC-21
Penerbangan sulung MC-21 pada tahun 2017
Maklumat am
JenisPesawat penumpang badan sempit
Negara asalRusia
PerekaBiro Rekabentuk Yakovlev[1]
Dibina olehKoporasi Yakovlev[1]
StatusDalam pembangunan
Jumlah dibina7 setakat Mac 2026
Sejarah
Dikilangkan2017 – ini
Tarikh diperkenalkan2027 (dijangka; ditangguhkan dari 2022)[2]
Penerbangan sulung28 Mei 2017[3]

Yakovlev MC-21 (sehingga Jun 2026: juga dikenali sebagai Irkut MC-21, Rusia: Яковлев МС-21 / Ирку́т МС-21) ialah sebuah pesawat udara badan sempit, yang dibangunkan sepenuhnya di Rusia oleh Koporasi Yakovlev (sebelum ini dikenali sebagai Koporasi Irkut), sebuah cawangan daripada United Aircraft Corporation (UAC), yang mana 92% sahamnya dimiliki oleh gergasi penerbangan milik kerajaan Rusia, Rostec.[4] Pesawat ini melakukan penerbangan sulungnya pada 28 Mei 2017 dari Lapangan Terbang Antarabangsa Irkutsk.[5]

Pada Disember 2021, Penyijilan jenis Rusia telah diberikan untuk varian MC-21-300 yang dikuasakan oleh enjin Pratt & Whitney PW1000G, mendahului pengenalan yang dirancang bersama pengendali peluncurannya, Rossiya.[6] Walau bagaimanapun, selepas Pencerobohan Rusia ke atas Ukraine 2022, pesawat ini telah dinafikan penyijilan Eropah pada Mac 2022.

Selepas Sekatan antarabangsa semasa pencerobohan Rusia ke atas Ukraine 2022 dikenakan pada tahun 2022, Rosaviatsiya mengumumkan bahawa model MC-21-300 yang dikuasakan oleh enjin Pratt & Whitney PW1000G tidak akan memasuki perkhidmatan, dan MC-21-310 yang dikuasakan oleh enjin buatan Rusia Aviadvigatel PD-14 akan menjadi satu-satunya model pengeluaran.[7][2] Selain itu, sebahagian besar komponen akan direka bentuk dan dibina secara tempatan oleh syarikat-syarikat Rusia, menyebabkan lebih daripada 80 peratus bahagian MC-21 dihasilkan di Rusia. Disebabkan kerja tambahan yang diperlukan untuk mengintegrasikan komponen Rusia, penghantaran komersil pertama telah ditangguhkan sehingga tahun 2027.[8]

Nama, sebutan dan pengeluar

[sunting | sunting sumber]

Dalam Rusia: МС‑21 "Магистральный Самолёт 21 века" Magistral'nyj Samoljot 21 veka diterjemahkan sebagai "pesawat laluan utama abad ke-21".[9] Ia dipasarkan di Barat sebagai MC-21,[10][11] walaupun sebutan bahasa Rusianya ditransliterasikan sebagai MS-21.

Pada tahun 2013, Timbalan Perdana Menteri Rusia Dmitry Rogozin menunjukkan bahawa pesawat itu akan dinamakan Yak-242 sebaik sahaja ia memasuki pengeluaran bersiri, mengambil nama cadangan pesawat dengan saiz yang serupa pada tahun 1990-an.[12] Pada tahun 2014, Oleg Demchenko, presiden Koporasi Irkut pada ketika itu, juga lebih menyukai nama Yak-242, dengan mendakwa ia akan mencerminkan biro reka bentuk di sebalik pesawat itu dengan lebih baik. Walau bagaimanapun, beliau juga menyatakan bahawa sebarang keputusan pertukaran nama akan dibuat selepas penerbangan sulung dan kerja-kerja penyijilan pesawat.[13]

Pada Ogos 2023, Koporasi Irkut secara rasmi menjenamakan semula keseluruhan syarikat sebagai Yakovlev.[14]

Pembangunan

[sunting | sunting sumber]
Pemasangan prototaip pada Januari 2016

Program ini telah dilancarkan pada tahun 2007, dengan merancang pengenalan pada tahun 2016.[9] Pada tahun 2009, MC-21 berada dalam fasa "pra-reka bentuk", dengan jangkaan penyiapan prototaip pertama pada tahun 2013 dan penerbangan sulung pada tahun 2014.[15] Jelang Jun 2011, fasa "pra-reka bentuk" telah selesai dan peringkat "reka bentuk kerja" sedang dijalankan dengan model tiga dimensi dan lukisan untuk subkontraktor dan pembekal, yang dijadualkan siap menjelang pertengahan tahun 2012.[16] Pada Februari 2012, Timbalan Perdana Menteri Rusia Dmitry Rogozin mengumumkan bahawa ia dijadualkan memulakan ujian penyijilan pada tahun 2015/2016 dan memasuki pengeluaran pada tahun 2020.[17] Kos unit bagi MC-21-200 ialah Dolar AS 72 juta,[10] dan 91 juta Dolar AS untuk MC-21-300.[18]

Pada 8 Jun 2016, varian -300 telah dipertontonkan (rolled-out) di Irkutsk, Siberia Timur, enam tahun selepas pelancaran program dan dengan 175 tempahan. Ia boleh menjadi pesawat komersil pertama yang menggunakan pembuatan komposit tanpa autoklaf untuk sayapnya. Program ini menghadapi persaingan sengit daripada dominasi pasaran pesawat udara badan sempit oleh Airbus dan Boeing. Fahaman perlindungan perdagangan Rusia menghalang akses kepada pembekal barat yang penting untuk sistem avionik, giar pendaratan, hidraulik, sistem kuasa dan enjin. Pengenalannya telah ditangguhkan sehingga akhir tahun 2018.[19][20] Ia sebanding dengan Airbus A320neo atau Boeing 737 MAX dan boleh menggantikan pesawat terdahulu seperti Tupolev Tu-134, Tu-154, Tu-204 dan Yak-42.

Ujian darat

[sunting | sunting sumber]
Di belakang Perdana Menteri Rusia Dmitry Medvedev semasa majlis pertunjukan pada Jun 2016

Pada Februari 2017, ia melepasi 90% daripada ujian beban muktamad statik (150% daripada beban tertinggi dalam operasi) di TsAGI tetapi gagal dalam ujian 100% yang mana kotak sayap memerlukan penambahan tetulang sebanyak 25-kilogram (55 lb): perkara ini adalah biasa untuk pesawat komersil baharu seperti Airbus A380, Boeing 787 atau Mitsubishi SpaceJet, yang bertujuan untuk mengekalkan margin sekecil mungkin bagi mengelakkan berat berlebihan; ia melepasi ujian beban had (beban tertinggi semasa penerbangan) yang membolehkan ujian penerbangan dimulakan pada bulan April.[21] Retakan dikesan pada titik sentuhan antara bar titanium dan kulit komposit sayap di dalam kotak sayap.[9] Kotak sayap yang telah diperkukuh berjaya menahan beban yang melebihi spesifikasi tanpa sebarang kerosakan pada pertengahan November di TsAGI Moscow.[22]

Pada Mei 2017, ia sedang menjalani ujian darat sistem termasuk unit kuasa pembantu dan ujian pemanduan di darat.[23] Selepas menyelesai ujian pemanduan di darat dan pergerakan di landasan, penerbangan sulung dijadualkan pada akhir Mei 2017 dengan enjin Pratt & Whitney Geared Turbofan, yang disahkan di Rusia pada September 2016. Penyijilan Rusia disasarkan pada tahun 2018 dan sijil Agensi Keselamatan Penerbangan Eropah pada tahun 2019.[9]

Ujian penerbangan dengan enjin P&W

[sunting | sunting sumber]
Video penerbangan sulung, Mei 2017

Pada 28 Mei 2017, MC-21-300 berjaya menyelesaikan penerbangan sulungnya di Irkutsk.[3] Berbanding penerbangan sulung jenis Barat baru-baru ini yang mengambil masa 3 hingga 4 jam, penerbangan pertama ini agak singkat iaitu selama 30 minit dan pada altitud rendah, mencapai ketinggian 1,000 meter (3,300 ka) dan kelajuan 300 kilometer per jam (160 kn; 190 mph).[24] Penerbangan sulung ini pada asalnya dijadualkan pada Disember 2016, kemudian ditangguhkan ke April sebelum akhirnya berlangsung pada bulan Mei.[5]

Menuruti penerbangan sulung ini, Menteri Perdagangan dan Industri Denis Manturov mendakwa bahawa ia bakal mempunyai kos operasi 12–15% lebih rendah berbanding pesaing sebayanya, sekali gus menjana permintaan untuk lebih 1,000 unit MC-21 antara tahun 2017 dan 2037.[25] Aeroflot menjangkakan penghantaran pesawat berenjin P&W pertama menerusi pajakan anak syarikat Rostec iaitu Aviakapital pada tahun 2019.[9] Kadar pengeluaran awal diunjurkan sebanyak 20 pesawat setahun.[26]

Pada Ogos 2017, prototaip pertama telah melakukan sembilan penerbangan ujian, menganalisis kestabilan dan kebolehkawalan dalam pelbagai konfigurasi, ketepatan sensor altitud/kelajuan dan operasi enjin. Perisiannya telah disesuaikan mengikut keputusan ujian kerana ia dipasang dengan lebih 500 tolok terikan yang mengukur beban pada struktur pesawat semasa penerbangan, bagi mengesahkan reka bentuk asal selama "beberapa minggu". Prototaip kedua dimuktamadkan manakala tiga prototaip lain sedang dalam pembinaan; pengeluaran 70 unit MC-21 setahun pada asalnya dirancang untuk tahun 2024.[27] Irkut memulakan fasa ujian kedua pada 13 September dengan penerbangan 2 jam tanpa sebarang masalah.[28] Fasa ini meluaskan liputan jisim, pemusatan, kelajuan dan altitud.[29]

Pada Oktober 2017, prototaip pertama terbang dari Kilang Penerbangan Irkutsk ke Lapangan Terbang Ramenskoye Moscow untuk meneruskan ujian di Institut Penyelidikan Penerbangan Gromov, penerbangan 6 jam sejauh 4,500 km (2,400 nmi; 2,800 bt) pada ketinggian 33,000 kaki (10,000 m).[30] Program ujian penerbangan bermula pada 2 November dengan penerbangan 3 jam mencapai ketinggian 39,400 kaki (12,000 m).[31] Sebelum diterbangkan ke Moscow, 20 penerbangan telah dijalankan di Irkutsk. Pada bulan November, prototaip kedua telah disediakan untuk ujian penerbangan, diikuti pada tahun 2018 oleh prototaip ketiga yang mana pemasangan akhir telah bermula.[32]

Kelulusan EASA disasarkan pada pertengahan 2020.[32] Ujian pensijilan dijadualkan bermula pada akhir 2018 untuk pensijilan jenis Rusia pada pertengahan 2019 selepas usaha 1,150 penerbangan. Kemasukan ke dalam perkhidmatan kemudiannya dirancang untuk separuh kedua tahun 2019 dengan lima penghantaran pertama; dalam tempoh lima tahun, UAC merancang untuk meningkatkan pengeluaran kepada 70 pesawat setahun.[33]

Pesawat ujian kedua berada dalam pemasangan akhir pada Januari 2018 dan dijadualkan menyertai kempen ujian penerbangan pada suku pertama.[33] Ia dijadualkan terbang pada akhir Februari atau awal Mac 2018.[34] Pembinaannya telah disiapkan pada akhir Mac.[35] Ia dijadualkan terbang pada April 2018, dan pesawat ujian ketiga dijadualkan terbang pada suku keempat 2018.[36] Ia melakukan penerbangan sulungnya pada 12 Mei selama 1 jam 7 minit, mencapai 3,000 meter (9,800 ka) dan 215 knot (398 km/j; 247 mph), memeriksa penarikan roda pendaratan dan menguji konfigurasi sayap.[37] Pada 20 Julai 2018, ia terbang dari Irkutsk ke Institut Penyelidikan Penerbangan Gromov berhampiran Moscow dalam masa enam jam.[38]

Langkah pengeluaran awal bermula pada 2018, pensijilan terlanjur ke akhir 2019 dan penghantaran pertama ke tahun 2020.[36] Bagi tempoh tiga tahun selepas 2018, UAC merancang untuk melabur ₽56.4 bilion ($899 juta) untuk MC-21.[39] Jelang Oktober 2018, dua juruterbang ujian EASA dan seorang jurutera ujian melakukan penerbangan ujian ke atas pesawat tersebut sebagai persediaan untuk pensijilan Eropah.[40] Pada 3 Disember, sebuah fiuslaj telah dihantar ke Institut Aerohidrodinamik Pusat di Moscow-Zhukovsky untuk ujian kelesuan bahan: beban berulang akan mensimulasikan 180,000 kitaran. Pada masa itu, prototaip penerbangan ketiga telah dipasang, sistemnya dipasang dan sedang menjalani pelarasan akhir, manakala pesawat ujian keempat sedang dalam pemasangan, begitu juga fiuslaj pengeluaran pertama.[41] Selepas menyelesaikan pemasangan, MC-21 ketiga telah dipindahkan ke stesen ujian penerbangan pada 25 Disember.[42]

Jelang awal 2019, kedua-dua prototaip telah menyelesaikan 122 penerbangan ujian, dan berikutan sekatan antarabangsa terhadap Rusia, peruntukan subsidi tambahan sebanyak 1.6 bilion rubel ($24.2 juta) telah diperuntukkan kepada program tersebut untuk 2019, diikuti oleh 4.11 bilion rubel pada 2020 dan 4.81 bilion rubel pada 2021: kandungan teknikal Rusia disasarkan mencapai 97% menjelang 2022.[43] Kos program tersebut adalah 438 bilion rubel (US$6.6 Bn)[43] Pada Februari 2019, EASA menyelesaikan ujian pensijilan awal dengan penerbangan 2.5 hingga 4 jam sehingga 10,000–33,000 kaki (3,000–10,100 m), termasuk sudut serangan tinggi dan permulaan pegun (dinamik bendalir).[44] Pada masa itu, ujian pensijilan dijangka berakhir pada separuh kedua tahun 2020 sebelum penghantaran pertama kepada Aeroflot menjelang akhir tahun tersebut.[45]

Pada 18 Februari 2019, Rostec menangguhkan kemasukan ke dalam perkhidmatan selama setahun lagi ke tahun 2021 disebabkan sekatan AS, manakala sebanyak 240–250 bilion rubel ($3.62–3.78 bilion) lagi diperlukan untuk menyiapkan pembangunan.[46] Pada 16 Mac 2019, pesawat ujian ketiga, yang telah dilengkapi sepenuhnya dengan kabin penumpang, melakukan penerbangan sulungnya.[47] Selepas dicat di Lapangan Terbang Ulyanovsk Vostochny, pada 13 Mei 2019 ia menyertai dua lagi pesawat ujian di Lapangan Terbang Antarabangsa Zhukovsky, tempat program pensijilan dijalankan.[48]

Pada 17 September 2019, pesawat ujian ketiga melakukan penerbangan antarabangsa pertamanya dari Moscow-Zhukovsky ke Lapangan Terbang Atatürk Istanbul.[49] Pesawat tersebut telah dipersembahkan kepada Turkish Airlines di Teknofest Istanbul, dan projek pengeluaran bersama telah dicadangkan kepada Turki.[50] Pesawat ujian penerbangan keempat telah dikeluarkan pada 28 November 2019,[51] dan melakukan penerbangan pertamanya pada 25 Disember 2019.[52]

Peralihan kepada komponen buatan Rusia

[sunting | sunting sumber]

Pada Januari 2020, Irkut menerima enjin PD-14 rekaan Rusia pertama untuk pemasangan.[53] MC-21-310 dikuasakan enjin PD-14 melakukan penerbangan sulungnya pada 15 Disember 2020 dari Irkutsk.[54] Pada Disember 2021, Irkut menjalankan penerbangan sulung MC-21 pertama yang dikeluarkan dengan sayap komposit buatan tempatan.[55] Jelang Oktober 2022, Irkut telah memasang enjin PD-14 dan komponen buatan tempatan lain pada pesawat ujian penerbangan pertama dan menerbangkan ujian dalam konfigurasi baharu. Pesawat itu dijadualkan menyertai program pensijilan, yang disasarkan siap pada akhir 2022.[56]

Pada tahun 2022, selepas sekatan antarabangsa terhadap Rusia dikenakan berikutan pencerobohan Rusia ke atas Ukraine 2022, Rosaviatsia mengumumkan bahawa Rusia hanya akan menggunakan enjin tempatan.[7][2] Model asal – MC-21-300 yang dikuasakan oleh enjin Pratt & Whitney PW1000G – tidak akan memasuki perkhidmatan, dan sebaliknya pengeluaran perlu menanti MC-21-310, yang dikuasakan oleh enjin Aviadvigatel PD-14 Rusia, yang dibina oleh United Engine Corporation.[2]

Pengeluaran MC-21-300 pada awalnya dirancang mengandungi antara 40% dan 50% bahagian diimport, dan Irkut perlu menggantikan bahagian yang sepatutnya dibekalkan oleh negara yang mengenakan sekatan.[57] Keperluan menggunakan avionik Rusia dilaporkan menangguhkan penghantaran pertama pesawat ke akhir tahun 2024 atau 2025.[2] Walau bagaimanapun, sebagai sebahagian daripada rancangan yang diumumkan pada Jun 2022, bertuanjuan meningkatkan kadar pesawat buatan tempatan kepada 80% daripada armada Rusia menjelang akhir dekad ini, penghantaran MC-21 dijangka bermula pada 2024 dan mencapai kadar penghantaran 72 pesawat setahun menjelang 2029.[58]

Pada April 2025, menurut UAC, pesawat tersebut telah menerima beberapa set peralatan avionik buatan Rusia baharu, termasuk komputer, sistem navigasi dan peralatan komunikasi radio, serta unit kuasa pembantu tempatan, sistem kawalan tekanan dan penyaman udara, antara lain.[59]

MC-21 pertama buatan Rusia sepenuhnya telah terbang pada 23 April 2025. Pesawat dengan nombor siri 73055 itu merupakan pesawat pertama yang dilengkapi dengan semua bahagian buatan Rusia yang baharu. Ini merangkumi avionik yang dinyatakan sebelum ini, memaparkan sistem kendalian tempatan baharu JetOS dan yang paling ketara ialah sayap gentian karbon baharu serta enjin tempatan Aviadvigatel PD-14.[60]

Jelang Ogos 2025, pesawat prototaip MC-21-310 pertama dengan nombor siri 73055 telah menyelesaikan 19 penerbangan berjumlah 74 jam. Pesawat prototaip kedua, nombor siri 73054, kemudian ditambah ke dalam program pensijilan pada Ogos 2025 untuk mempercepatkan proses. Penyelesaian program pensijilan dijangka antara September dan Disember 2026, dengan MC-21 kemudiannya memasuki perkhidmatan komersial.[61] Rangka udara pengeluaran siri pertama dengan semua bahagian buatan Rusia, mewakili piawaian pembuatan akhir dari talian kilang, telah menjalankan penerbangan sulungnya pada Ogos 2026.[62]

Pengenalan

[sunting | sunting sumber]

Rancangan sebelum sekatan

[sunting | sunting sumber]

Aeroflot dijangka menyewa 50 MC-21-300 daripada Aviakapital selama 12 hingga 18 tahun dengan sewaan bulanan sewaan kurang daripada $437,282 setiap satu.[63] Jelang 2018, ia dijadualkan dihantar dari suku pertama 2020 hingga suku ketiga 2026, dengan pensijilan EASA disasarkan pada awal 2021.[63] Dikuasakan oleh PW1400G atau berkemungkinan PD-14 untuk separuh kedua penghantaran, Irkut menjamin penjimatan bahan api kurang daripada 9,865 kg (21,749 lb) penggunaan bahan api dalam laluan 1,750 nmi (3,240 km; 2,010 bt) dengan angin ekor 14-knot (26 km/j; 16 mph).[63] Ia dijamin mencapai 2,100 jam dan kebolehpercayaan pelepasan sebanyak 96% untuk tahun pertama, meningkat kepada 2,900 jam dan 97% pada tahun kedua kemudian 3,750 jam dan 98.5% pada tahun ketiga.[63]

Pada Oktober 2018, panel fiuslaj untuk pelanggan MC-21 pertama telah disiapkan oleh anak syarikat United Aircraft Corporation, Aviastar.[64] Pada awal 2019, pengeluaran tahunan disasarkan bermula dengan 20 rangka udara pada awalnya, meningkat kepada 72 rangka udara pada tahun 2025, dengan 100 dan berkemungkinan 120 kemudian untuk ramalan 850 penghantaran.[43]

Pada Julai 2021, dilaporkan bahawa Aeroflot akan melancarkan MC-21-300 bersama anak syarikat rantauannya Syarikat Penerbangan Rossiya pada musim panas 2022.[perlu rujukan] Pada September 2021, Evgeny Ditrikh, CEO GTLK (Syarikat Sewaan Pengangkutan Awam Rusia), menyatakan bahawa projek MC-21 memerlukan hibah kerajaan baharu.[65][sumber lebih baik diperlukan][kepentingan?]

Menjelang akhir Disember 2021, pensijilan jenis Rusia telah diberikan untuk varian MC-21-300 yang dikuasakan enjin Pratt & Whitney PW1000G, mendahului pengenalan yang dirancang bersama pengendali pelancarannya Rossiya.[6] Ujian tambahan masih diperlukan untuk operasi altitud tinggi, angin lintang kuat, serta suhu rendah dan tinggi.[6] Pasaran sasaran awal adalah untuk 800 rangka udara di Rusia bagi tempoh 20 tahun akan datang.[6] Pesawat tersebut telah ditolak pensijilan Eropah pada 14 Mac 2022.[66]

Rancangan selepas sekatan

[sunting | sunting sumber]

Pada Mac 2024, Kommersant melaporkan bahawa reka bentuk dan ujian peralatan baharu buatan Rusia akan menangguhkan pengenalan perkhidmatan pesawat sehingga 2025–2026 dan MC-21 kini berlebihan berat sebanyak 5.75 t (5.66 long ton; 6.34 short ton), menjadikannya tidak mampu memenuhi spesifikasi asal untuk berat operasi, jarak tempuh dan altitud.[67] Dengan beban komersial maksimum 20.3 t (20.0 long ton; 22.4 short ton), jarak tempuh akan berkurangan kepada kurang daripada 2,000 km (1,200 bt), dan siling perkhidmatan hanya berada pada 23,000 ka (7,000 m).[68] Spesifikasi asal dilaporkan tidak dapat dipenuhi melainkan tujahan enjin meningkat sebanyak 20%, peningkatan yang dianggap tidak mustahil dalam operasi komersial.[67]

Penganalisis industri pada tahun 2024 mempersoalkan jadual penghantaran yang disemak semula disebabkan kebergantungan UAC pada enjin dan komponen yang belum terbukti daripada pembekal Rusia yang turut membekalkan bahagian kepada tentera Rusia. Penganalisis berkata pembekal secara umumnya berdepan kesukaran untuk mendapatkan komponen yang mencukupi bagi memenuhi pesanan tentera, membayangkan bahawa penghantaran MC-21 awam akan tertangguh disebabkan kekurangan bahagian sekiranya penghantaran bahagian tentera diberikan keutamaan yang lebih tinggi.[67]

Enjin PD-14 telah lulus pensijilan dan mula dikeluarkan secara besar-besaran pada awal tahun 2025.[69] Pengeluaran siri pesawat komersial MC-21 kemudiannya diluluskan pada 28 Mac 2025.[70] Disebabkan ketidakmatangan talian pengeluaran enjin jet PD-14, cadangan awal telah dibuat untuk menggunakan versi yang dinaik naik daripada enjin PS-90 sedia ada bagi mempercepatkan jadual penghantaran rangka udara.[71] Penghantaran model MC-21-310 dijadualkan bermula dengan pelanggan pelancaran Aeroflot pada tahun 2026.[72][73]

Pembangunan lanjut

[sunting | sunting sumber]

Pada akhir tahun 2025, dana tambahan telah diperuntukkan untuk penambahbaikan lanjut reka bentuk pesawat, dengan tumpuan kepada pengurangan berat dan peningkatan ciri-ciri prestasi penerbangan.[74] Dana yang pada asalnya diperuntukkan untuk pesawat badan lebar CR929 akan diagihkan semula, dengan sehingga 2.2 bilion rubel disediakan untuk penambahbaikan reka bentuk.[perlu rujukan] Walaupun pihak kilang telah mengumumkan pembesaran talian pengeluaran sebanyak 30%, volum pengeluaran dijangka kekal rendah sepanjang tiga tahun pertama penghantaran.[75]

Reka bentuk

[sunting | sunting sumber]
Model saiz penuh kabin pada tahun 2011
Model saiz penuh dek penerbangan dengan HUD

Reka bentuk ini berasaskan Yakovlev Yak-242 enjin berkembar yang tidak pernah dikeluarkan sebagai pembangunan daripada Yakovlev Yak-42 tiga enjin.[12]

Rangka udara

[sunting | sunting sumber]

AeroComposit, anak syarikat United Aircraft Corporation (UAC) yang merupakan sebuah syarikat Rusia, telah membangunkan proses pemodelan pemindahan resin berbantu vakum untuk menghasilkan kotak sayap dan panel sayap. Sirip menegak dan mendatar serta kotak sayap juga menggunakan bahan komposit dan sayap nisbah aspek tinggi merupakan permukaan aerofoil superkritikal.[9] Reka bentuk MC-21 lebih inovatif daripada C919: ia merupakan satu-satunya pesawat komersial dengan kotak sayap gentian karbon yang diperbuat daripada gentian kering diserap resin, dirawat di dalam ketuhar luar autoklaf.[76] Reka bentuk asal merangkumi kira-kira 33% bahan komposit, meningkat kepada 40–45% dengan sayap komposit.

Jelang Januari 2019, sekatan Amerika Syarikat terhadap Rusia telah mengganggu bekalan bahan mentah luar negara yang bergantung kepada UAC untuk menghasilkan bahagian komposit. UAC mula mencari pengganti buatan tempatan atau China, dengan mengekalkan bahawa kotak sayap dan konsol masih akan terdiri daripada komposit polimer. Ketika itu, sayap logam "tidak lagi berada dalam agenda" menurut Institut Aerohidrodinamik Pusat (TsAGI).[77] Pada Mac 2019, AeroComposit melaporkan bahawa ia telah menghasilkan bahagian tengah fiuslaj dan kotak sayap pertama daripada bahan tempatan.[78][sumber lebih baik diperlukan]

AeroComposite anak syarikat UAC telah membangunkan dan menghasilkan sayap gentian karbon sepenuhnya untuk MC-21. Fiuslaj MC-21 kebanyakannya diperbuat daripada aloi aluminium–litium ringan, yang merangkumi 40% daripada berat struktur rangka udara.[79] Ia 11 cm (4.3 in) lebih lebar daripada A320/C919 dan 27 cm (11 in) lebih lebar daripada 737, untuk laluan berjalan 61 cm (24 in) yang membolehkan perselisihan dengan orang lain atau troli.[76] MTOW 79.25 t (174,700 lb) adalah sama dengan A320neo yang hampir 5 m (16.5 kaki) lebih pendek dan 3 t (6,600 lb) lebih ringan daripada 737-8 yang hampir 3 m (9.8 ka) lebih pendek, untuk susun atur dua kelas yang serupa dari 162 hingga 165 penumpang, manakala 737-8 dan A320neo mempunyai jarak tempuh 200 nmi (370 km; 230 bt) lebih jauh.[33] MC-21-300 mempunyai kapasiti 132–163 penumpang dalam konfigurasi dua kelas dan kapasiti 165–211 dalam satu kelas.

Enjin

[sunting | sunting sumber]
Sebuah MC-21-300 dikuasakan oleh enjin PW1400G (kanan) dan MC-21-310 dikuasakan oleh enjin PD-14 (kiri)

Pratt & Whitney (fasa pembangunan)

[sunting | sunting sumber]

Enjin kelas daya tujah 130 kN (30,000 lbf) Pratt & Whitney PW1000G telah dipilih pada Disember 2009.[80] Konfigurasi reka bentuk pada satu peringkat memerlukan enjin kipas turbo bergear PW1400G-JM dipasang pada satu varian.[perlu rujukan] Rusia pada asalnya memutuskan untuk mempunyai pembekal dalaman dan luaran bagi enjin serta nacelle untuk keanjalan yang lebih besar dalam mengawal kadar pengeluaran dan harga, tetapi membatalkan pembekal bukan Rusia berikutan sekatan.[perlu rujukan]

Aviadvigatel (enjin pengeluaran)

[sunting | sunting sumber]

Enjin rekaan Rusia yang digunakan untuk pengeluaran sebenar ialah Aviadvigatel PD-14 8–16 tf (18,000–35,000 lbf).[81] United Engine Corporation (UEC) merancang untuk menyerahkan lima enjin PD-14 untuk MC-21 menjelang akhir tahun 2018, bagi memulakan ujian penerbangan pada tahun 2019 untuk pensijilan varian MC-21 pada tahun 2021.[82] Jelang Oktober 2018, PD-14 telah menerima pensijilan jenis Rosaviatsia.[83] Pada Oktober 2019, ujian penerbangan PD-14 pada MC-21 telah ditangguhkan sehingga tahun 2020.[84] Projek tersebut menjalankan sekurang-kurangnya 100 ujian penerbangan selepas itu, tetapi penangguhan seterusnya berlaku disebabkan sekatan pada tahun 2022.[85]

Pada awal tahun 2025, kumpulan pertama enjin pengeluaran siri yang menggabungkan 16 teknologi baharu akhirnya telah dihantar ke kilang UAC. Jelang Julai 2025, pesawat No. 73055 telah dipasangkan dengan enjin PD-14, dan program ujian penerbangan telah bermula.[86][87][88] Pesawat prototaip kedua dengan enjin PD-14, nombor siri 73054, telah ditambah ke dalam program ujian penerbangan pada Ogos 2025.[61]

Menurut Aerospace Global News, akhbar harian Rusia Kommersant menyatakan pada Januari 2025 bahawa 24 enjin PD-14 dirancang untuk dikeluarkan pada tahun 2025 tetapi jumlah ini kemudiannya dikurangkan kepada tujuh unit untuk keseluruhan tahun 2025.[89] Kommersant menyatakan bahawa pengeluaran MC-21 akan mencapai kadar 36 unit setahun selepas tahun 2029.[89]

Sistem

[sunting | sunting sumber]

Rancangan sistem sebelum sekatan

[sunting | sunting sumber]

Pada Ogos 2009, Hamilton Sundstrand, anak syarikat United Technologies (UTC), mengumumkan ia akan menyediakan peralatan janakuasa dan pengagihan elektrik bernilai $2.3 bilion bagi tempoh 20 tahun pengeluaran.[90] Rockwell Collins dan rakan kongsinya dari Rusia Avionika telah dipilih untuk membekalkan sistem avionik MC-21.[91] Honeywell, Thales dan Elbit Systems dijadualkan membekalkan avionik dengan sembilan paparan pelbagai fungsi 12 inci, beg penerbangan elektronik, sistem penglihatan sintetik dan penglihatan ditingkatkan. MC-21 dirancang untuk menjadi pesawat komersial pertama dengan batang kawalan sisi aktif, yang dibekalkan oleh UTC Aerospace Systems dari Charlotte, North Carolina.[9] Ia bakal mempunyai kawalan terbang dengan wayar.[76] Reka bentuknya menampilkan kokpit kaca dengan kawalan batang kawalan sisi dan pilihan paparan kepala mendongak.

Goodrich Corporation, yang juga anak syarikat United Technologies (kini RTX Corporation), bersama-sama Aviapribor pada mulanya dipilih untuk menyediakan penggerak sistem kawalan penerbangan.[92] Zodiac Aerospace, Eaton dan Meggitt dirancang untuk membekalkan komponen lain.[9] Kelengkapan dalaman dirancang untuk dibekalkan oleh syarikat Perancis Zodiac Aerospace, yang dikoordinasikan oleh C&D Zodiac dari Huntington Beach, California. Inovasi daripada Zodiac Aerospace, yang berpusat di Carson, California, bakal digabungkan dalam sistem air dan sisa.

Terdapat dua jenis unit kuasa pembantu (APU) yang direka dengan spesifikasi yang sesuai untuk MC-21: HGT750 daripada syarikat AS Honeywell Aerospace[93] dan TA18-200 yang dibangunkan oleh firma Rusia Aerosila.[94]

Sistem pengeluaran sebenar

[sunting | sunting sumber]

Untuk fasa pengeluaran, kokpit dan sebahagian daripada avionik pesawat telah dibangunkan oleh Concern Radio-Electronic Technologies dan Rockwell Collins dengan penyertaan kakitangan daripada syarikat Rusia, Avionika.[95]

Kedua-dua unit kuasa pembantu buatan luar negara dan Rusia boleh digunakan dalam MC-21: unit kuasa pembantu buatan Rusia yang digunakan untuk fasa pengeluaran pesawat, iaitu unit kuasa TA18-200, telah dibangunkan dan dikeluarkan oleh Aerosila.[96]

Pembekal komponen

[sunting | sunting sumber]

Pada mulanya ia diandaikan bahawa bahagian komponen domestik untuk MC-21 ialah 38%,[perlu rujukan] tetapi disebabkan sekatan berikutan pencerobohan Rusia ke atas Ukraine 2022, kerajaan Rusia telah mengarahkan sasaran sebanyak 98% menjelang tahun 2023, menjadikan pesawat tersebut bebas daripada komponen diimport.[97]

Pada Julai 2021, sayap komposit pertama yang diperbuat daripada bahan Rusia telah dicantumkan dengan fiuslaj.[98] Fiuslaj tersebut telah direka bentuk dan dikilangkan oleh Syarikat Irkut dan Reka Bentuk Yakovlev.[99] Roda pendaratan telah dibekalkan oleh syarikat Hydromash dari Nizhny Novgorod.[100]

Bagi latihan kakitangan, syarikat sains dan pengeluaran Rusia Systems of Complex Simulators telah membangunkan dan mengilangkan beberapa simulator, termasuk yang berikut: beberapa simulator penerbangan dengan pelbagai tahap realisme, simulator prosedur kecemasan, simulator pemadaman kebakaran, simulator perkhidmatan, serta simulator kejuruteraan untuk latihan juruteknik.[101]

Sejarah operasi

[sunting | sunting sumber]

MC-21-310 yang kebanyakannya dikeluarkan di Rusia dengan enjin Aviadvigatel PD-14 merupakan sebahagian daripada rancangan, yang diumumkan pada Jun 2022, yang bertujuan untuk meningkatkan proporsi pesawat buatan tempatan kepada 80 peratus daripada armada Rusia menjelang tahun 2030. Pada tahun 2022, penghantaran MC-21 dijangka bermula pada tahun 2024 dan mencapai kadar penghantaran 72 pesawat setahun menjelang tahun 2029.[58] Walau bagaimanapun, pada tahun 2025 akhbar Rusia Kommersant menyatakan bahawa pengeluaran MC-21 hanya akan mencapai kadar 36 unit setahun, walaupun selepas tahun 2029.[89]

Varian

[sunting | sunting sumber]

Pada tahun 2009, MC-21-200 telah direka bentuk dengan kira-kira 150 penumpang dalam konfigurasi satu kelas, diikuti oleh -300 berkapasiti 181 tempat duduk dan -400 berkapasiti 212 tempat duduk dengan model asas dan jarak tempuh dilanjutkan, serta -200LR untuk jarak sangat jauh.[15]

MC-21-300
Model standard dengan enjin PW1400G, 163 penumpang dalam dua kelas, sehingga 211, jarak tempuh sehingga 6,000 km (3,200 nmi; 3,700 bt), dikuasakan oleh enjin Pratt & Whitney PW1400G. Penerbangan pertama dilakukan pada 28 Mei 2017; enam pesawat telah dibina sebelum sekatan menghalang pembelian enjin PW1400G seterusnya.[perlu rujukan] Varian ini tidak dimasukkan ke dalam perkhidmatan komersial.
MC-21-310
Model standard dengan enjin Aviadvigatel PD-14.[102] Penerbangan pertama dilakukan pada 15 Disember 2020. Pesawat kedua yang diuji pada Oktober 2022 merupakan penukaran enjin bagi MC-21 terdahulu yang pada asalnya dipasangkan enjin Pratt & Whitney diimport.[103]

Varian dicadangkan

[sunting | sunting sumber]

Pada mulanya, varian MC-21-100 berkapasiti 132 tempat duduk telah dirancang tetapi kemudian digantikan oleh pembangunan Sukhoi Superjet 100.[104] Varian kecil dengan kapasiti 130 hingga 150 tempat duduk telah dicadangkan dengan persamaan bersama Sukhoi Superjet 130.[105]

UAC dikatakan sedang mempertimbangkan pembangunan lanjut MC-21 menjelang tahun 2035. Ini termasuk: varian -400 dengan enjin 18-tonne-force [tf] (40,000 lbf) untuk MTOW 105-tan [t] (231,000 lb), varian -500, varian -600 dengan enjin 20–25 tf (44,000–55,000 lbf), dan varian -700 dengan enjin 30 tf (66,000 lbf), serta MC-21X dengan MTOW 155 t (342,000 lb) tan untuk jarak tempuh 9,000–10,000-kilometer (4,900–5,400 nmi; 5,600–6,200 bt).[106][sumber lebih baik diperlukan] Ilyushin Finance mahukan varian regangan MC-21-400 sehingga 256 tempat duduk dan merancang untuk membeli 20 hingga 60 daripadanya.[107] Pesawat dua enjin laluan tunggal 250 penumpang MC-21-400 mungkin dikeluarkan bersama di Emiratur Arab Bersatu.[108]

Varian dengan enjin PD-14 akan dinamakan sebagai MC-21-310 dan MC-21-210.[109]

MC-21-210
Versi dipendekkan dengan 132 penumpang dalam dua kelas, sehingga 165, jarak tempuh sehingga 6,400 km (3,500 nmi; 4,000 bt), dikuasakan oleh enjin Aviadvigatel PD-14.
MC-21-300LR
Pengubahsuaian MC-21-300 dengan jarak tempuh ditingkatkan sehingga 12,000 km (6,500 nmi; 7,500 bt) dan enjin Aviadvigatel PD-18R.[110]
MC-21-400
Versi dipanjangkan dengan kapasiti sehingga 256 tempat duduk dalam konfigurasi satu kelas, bakal dikuasakan oleh enjin Aviadvigatel PD-14M.
MC-21-400LR
Pengubahsuaian MC-21-400 dengan jarak tempuh ditingkatkan sehingga 12,000 km (6,500 nmi; 7,500 bt) dan enjin Aviadvigatel PD-18R.[111]

Pengendali

[sunting | sunting sumber]

Pesanan

[sunting | sunting sumber]

Menjelang akhir Pertunjukan Udara MAKS 2013, terdapat 175 pesanan sedia ada termasuk 50 untuk anak syarikat Rostec, Aviakapital yang dipajakkan kepada Aeroflot dan 35 lagi dengan enjin PD-14 untuk pelanggan kerajaan, 50 untuk Ilyushin Finance (10 akan dipajakkan kepada Red Wings Airlines dan enam kepada Transaero), 30 untuk Leasing Vnesheconombank (10 akan dipajakkan kepada UTair Aviation dan 6 kepada Transaero) dan 10 untuk IrAero dengan perjanjian untuk 20 lagi dipajakkan daripada Sberbank of Russia, untuk potensi 195 pesanan.[112] Transaero mengalami muflis pada tahun 2015.[perlu rujukan]

Pada Jun 2016, Azerbaijan Airlines menandatangani perjanjian sementara untuk memajak sepuluh -300 daripada Ilyushin Finance.[113] Menjelang Julai 2018, 175 pesanan sedia ada dan hampir 150 hasrat telah direkodkan.[114]

Di Pertunjukan Udara MAKS 2019 di Lapangan Terbang Antarabangsa Zhukovsky, Moscow, Bek Air menandatangani surat hasrat untuk ten pesawat Irkut MC-21, Yakutia Airlines turut menandatangani untuk lima pesawat dan pelanggan yang tidak didedahkan untuk lima pesawat lagi. Penghantaran pesawat baharu tersebut dijangka pada separuh kedua tahun 2021.[115]

Pada musim luruh tahun 2022, syarikat penerbangan terbesar di Rusia, Kumpulan Aeroflot mengarahkan 89 jet serantau SJ-100, 210 jet jarak sederhana MC-21, dan 40 lagi jet badan sempit Tu-214. 18 Pesawat MC-21 & 34 SJ-100 daripada Rostec telah disahkan kemudiannya pada tahun 2023. Namun ketua pegawai eksekutif Sergei Aleksandrovsky mencadangkan dua jenis lagi mungkin digugurkan, dan memindahkan keseluruhan armada kepada MC-21.[116]

Tarikh Syarikat penerbangan EIS Pesanan
-200 -300 Pilihan Jumlah
21 Jul 2010 Rusia Nordwind Airlines TBA — 3 2 5
21 Jul 2010 Rusia VEB Leasing TBA — 30 30 60
1 Sep 2010 Rusia Aeroflot 2024[117] — 50 — 50[118]
18 Ogos 2011 Rusia Ilyushin Finance 2024 — 28 22 50[119]
23 Ogos 2011 Rusia Rostec 2024 15 35 35 85[120]
11 Sep 2023 Rusia Rossiya Airlines 2026[121] — 12 — 12[perlu rujukan]
16 Sep 2011 Rusia IrAero 2024[122][123] — 10 10 20[124][a]
27 Ogos 2013 Rusia Utair TBA — 10 — 10[b]
29 Ogos 2013 Rusia Sberbank Leasing TBA — 20 — 20[126]
30 Ogos 2013 Rusia Red Wings Airlines 2024 — 16 — 16[127][c]
8 Jun 2016 Azerbaijan Azerbaijan Airlines TBA — 10 — 10[113]
19 Jul 2017 Rusia ALROSA 2023 — 3 3 6[128][129][c]
Jumlah tanpa salinan 175[114]
Surat Hasrat ditandatangani
30 Ogos 2019 Rusia Yakutia Airlines 2024[130] — 5+ — 5[131]
7 Jun 2022 Rusia Aeroflot TBA — 100+ — 100+[132]Templat:Bsn
30 Ogos 2019 Pelanggan tidak diketahui TBA — 5[133] — 5[133]
Jumlah tanpa salinan 140+[130]
  1. ↑ Pengendali pelancaran[125] melalui Sberbank of Russia
  2. ↑ melalui VEB Leasing
  3. 1 2 melalui Ilyushin Finance

Kemalangan dan insiden

[sunting | sunting sumber]

Spesifikasi

[sunting | sunting sumber]
Spesifikasi dan prestasi keluarga pesawat MC-21[135] [136]
Varian MC-21-200 MC-21-300 MC-21-310
Anak kapal kokpit 2
Tempat duduk 2 kelas 132 (12J + 120Y) 163 (16J + 147Y)
Tempat duduk 1 kelas 165 @ 29–28" 211 @ 29–28"
Kapasiti kargo 34 m3 (1,200 ka3) – 5 LD3-45 49 m3 (1,700 ka3) – 9 LD3-45
Panjang 36.8 m (121 ka) 42.2 m (138 ka)
Rentang sayap 35.9 m (118 ka)
Tinggi 11.45 m (37.6 ka)
Lebar fiuslaj 4.06 m (13.3 ka)
Lebar kabin 3.81 m (12.5 ka)
Panjang landasan 2,200 m (7,200 ka) 2,410 m (7,910 ka)
Berat berlepas maksimum 72,560 kg (159,970 lb) 79,250 kg (174,720 lb) 85,000 kg (187,000 lb)
Berat pendaratan maksimum 63,100 kg (139,100 lb) 69,100 kg (152,300 lb) 73,500 kg (162,000 lb)
Muatan maksimum 18,900 kg (41,700 lb) 22,600 kg (49,800 lb) 21,300 kg (47,000 lb)
Kapasiti bahan api 20,400 kg (45,000 lb)
Turbofan (x 2) Pratt & Whitney PW1000G Aviadvigatel PD-14
Daya tolakan max. (x 2) PW1428G: 28,000 lbf (120 kN) PW1431G: 31,000 lbf (140 kN) PD-14: 31,000 lbf (140 kN)
Jarak tempuh 2 kelas 6,400 km (3,500 nmi; 4,000 bt) 6,000 km (3,200 nmi; 3,700 bt) 3,830 km (2,070 nmi; 2,380 bt)

Lihat juga

[sunting | sunting sumber]

Pesawat setanding

Senarai berkaitan

Rujukan

[sunting | sunting sumber]
  1. 1 2 "MC-21". United Aircraft Corporation. Diarkibkan daripada yang asal pada 3 May 2017. Dicapai pada 15 May 2017.
  2. 1 2 3 4 5 Karnozov, Vladimir (25 April 2022). "Russia Ditches MC-21-300 To Focus on Indigenous Version". Aviation International News.
  3. 1 2 "First flight of MC-21" (Siaran akhbar). United Aircraft Corporation. 28 May 2017. Diarkibkan daripada yang asal pada 8 March 2019. Dicapai pada 17 June 2017.
  4. ↑ "Rostec gains control over Russia's United Aircraft Corporation". Russian Aviation Insider, 25 October 2018. 25 October 2018. Dicapai pada 11 March 2022.
  5. 1 2 "MC-21 airliner makes first test flight—source". TASS. 28 May 2017. Diarkibkan daripada yang asal pada 31 May 2017. Dicapai pada 28 May 2017.
  6. 1 2 3 4 David Kaminski-Morrow (28 December 2021). "Irkut MC-21-300 obtains initial Russian type certification". Flightglobal. Diarkibkan daripada yang asal pada 29 December 2021. Dicapai pada 30 December 2021.
  7. 1 2 "Russia to only use domestic engines for its Irkut MC-21 jet". April 2022.
  8. ↑ Kaminski-Morrow, David (2026-05-08). "First deliveries of MC-21 pushed back to 2027: Rostec chief". FlightGlobal. Dicapai pada 2026-05-10.
  9. 1 2 3 4 5 6 7 8 Maxim Pyadushkin (24 May 2017). "UAC's MC-21 About To Make Its First Flight". Aviation Week & Space Technology. Diarkibkan daripada yang asal pada 25 May 2017. Dicapai pada 25 May 2017.
  10. 1 2 "Irkut to build first MC-21 by year-end". Flight Global. 19 June 2013. Diarkibkan daripada yang asal pada 8 October 2017. Dicapai pada 2 September 2013.
  11. ↑ "Russian industry makes push into the Iranian market". IHS Jane's Defence Weekly. 21 November 2016. Diarkibkan daripada yang asal pada 17 September 2017.
  12. 1 2 David Kaminski Morrow (25 October 2013). "Russia to revive Yak-242 name for Irkut MC-21". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada 3 March 2014. Dicapai pada 1 August 2014.
  13. ↑ "Irkut still contemplating MC-21 name change". Flightgobal. 5 June 2014. Diarkibkan daripada yang asal pada 15 March 2015. Dicapai pada 12 July 2017.
  14. ↑ Kaminski-Morrow, David (16 August 2023). "Yakovlev name formally approved as Irkut's new corporate identity". Flight Global (dalam bahasa Inggeris).
  15. 1 2 "Russia's United Aircraft reaches maturity". Flight Global. 11 August 2009. Diarkibkan daripada yang asal pada 21 August 2017. Dicapai pada 24 August 2016.
  16. ↑ Alan Dron (19 June 2011). "PARIS: Irkut forges ahead with MS-21 work". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 October 2017. Dicapai pada 15 May 2017.
  17. ↑ Vladimir Karnozov (29 February 2012). "Russia Maintains Big Plans Despite Last Year's Failures". Aviation International News. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 October 2017. Dicapai pada 15 May 2017.
  18. ↑ "MC-21 Roll Out". AirInsight. 8 June 2016. Diarkibkan daripada yang asal pada 16 August 2016. Dicapai pada 8 June 2016.
  19. ↑ Stephen Trimble (8 June 2016). "PICTURES: Irkut rolls-out MC-21 airliner in bid for single-aisle share". Flight International. Diarkibkan daripada yang asal pada 21 April 2019. Dicapai pada 8 June 2016.
  20. ↑ Gregory Polek (8 June 2016). "Russia's MC-21 Rolls Out in Irkutsk". Aviation International News. Diarkibkan daripada yang asal pada 10 June 2016. Dicapai pada 8 June 2016.
  21. ↑ Bjorn Fehrm (5 April 2017). "Irkut MC-21 missing ultimate load test". Leeham Co. Diarkibkan daripada yang asal pada 1 July 2017. Dicapai pada 6 April 2017.
  22. ↑ David Kaminski-Morrow (23 November 2017). "MC-21 wing box passes latest flight-load test". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada 1 December 2017. Dicapai pada 23 November 2017.
  23. ↑ David Kaminski-Morrow (15 May 2017). "MC-21 undergoes taxiing and ground tests". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada 9 September 2017. Dicapai pada 15 May 2017.
  24. ↑ Gleb Stolyarov and Jack Stubbs (28 May 2017). "Russia squares up to Boeing, Airbus with maiden jet flight". Reuters. Diarkibkan daripada yang asal pada 31 May 2017. Dicapai pada 31 May 2017.
  25. ↑ David Kaminski-Morrow (29 May 2017). "Russian ministry outlines demand forecast for MC-21". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada 29 May 2017. Dicapai pada 31 May 2017.
  26. ↑ "Can Russia make the MC-21 a sales success?". Flight International. 2 June 2017. Diarkibkan daripada yang asal pada 2 June 2017. Dicapai pada 6 June 2017.
  27. ↑ David Kaminski-Morrow (17 August 2017). "Irkut readies second MC-21 for test flights". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada 17 August 2017. Dicapai pada 17 August 2017.
  28. ↑ David Kaminski-Morrow (13 September 2017). "MC-21 embarks on new flight-test phase". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada 14 September 2017. Dicapai pada 14 September 2017.
  29. ↑ "Irkut Corporation starts the second stage of MC-21 flight tests" (Siaran akhbar). United Aircraft Corporation. 13 September 2017. Diarkibkan daripada yang asal pada 4 June 2020. Dicapai pada 28 December 2019.
  30. ↑ David Kaminski-Morrow (17 October 2017). "Irkut conducts long MC-21 flight to Gromov test centre". Flightglobal. Diarkibkan daripada yang asal pada 18 October 2017. Dicapai pada 18 October 2017.
  31. ↑ David Kaminski-Morrow (3 November 2017). "MC-21 begins flight-test programme from Gromov". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada 7 November 2017. Dicapai pada 3 November 2017.
  32. 1 2 David Kaminski-Morrow (11 November 2017). "Second MC-21 shortly heading for flight test". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada 11 November 2017. Dicapai pada 13 November 2017.
  33. 1 2 3 Jens Flottau, Maxim Pyadushkin and Michael Bruno (2 January 2018). "MC-21 Narrowbody Flight Tests Symbolize Russian Sector Ambitions". Aviation Week & Space Technology. Diarkibkan daripada yang asal pada 3 January 2018. Dicapai pada 3 January 2018.
  34. ↑ David Kaminski-Morrow (9 January 2018). "Second MC-21 to fly around end-February: Rogozin". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada 10 January 2018. Dicapai pada 10 January 2018.
  35. ↑ "Irkut Corporation completed the construction of the second MC-21-300 aircraft" (Siaran akhbar). Syarikat Irkut. 25 March 2018. Diarkibkan daripada yang asal pada 16 November 2019. Dicapai pada 28 December 2019.
  36. 1 2 Thierry Dubois (9 April 2018). "Russian Industry Gears Up To Supply MC-21's Composites". Aviation Week Network. Diarkibkan daripada yang asal pada 11 April 2018. Dicapai pada 10 April 2018.
  37. ↑ David Kaminski-Morrow (12 May 2018). "Second MC-21 commences flight tests". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada 12 May 2018. Dicapai pada 14 May 2018.
  38. ↑ "The second MC-21-300 test aircraft has flown nonstop from Irkutsk to Zhukovsky" (Siaran akhbar). Syarikat Irkut. 20 July 2018. Diarkibkan daripada yang asal pada 1 October 2019. Dicapai pada 28 December 2019.
  39. ↑ Vladimir Karnozov (9 July 2018). "Kremlin Boosts Effort toward 'Indigenization' of SSJ100". AIN online. Diarkibkan daripada yang asal pada 10 July 2018. Dicapai pada 9 July 2018.
  40. ↑ David Kaminski-Morrow (26 September 2018). "EASA crew test-flies MC-21 ahead of certification bid". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada 27 September 2018. Dicapai pada 3 October 2018.
  41. ↑ David Kaminski-Morrow (4 December 2018). "Fatigue-test MC-21 delivered to Moscow institute". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada 5 December 2018. Dicapai pada 5 December 2018.
  42. ↑ David Kaminski-Morrow (26 December 2018). "Third assembled MC-21 moves to flight line". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada 27 December 2018. Dicapai pada 27 December 2018.
  43. 1 2 3 Vladimir Karnozov (29 January 2019). "Kremlin Boosts Funding for MC-21". AIN online. Diarkibkan daripada yang asal pada 1 February 2019. Dicapai pada 31 January 2019.
  44. ↑ David Kaminski-Morrow (13 February 2019). "EASA completes initial MC-21 flight-test evaluation". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada 14 February 2019. Dicapai pada 14 February 2019.
  45. ↑ Gregory Polek (13 February 2019). "EASA Personnel Perform First MC-21 Certification Flights". Diarkibkan daripada yang asal pada 14 February 2019. Dicapai pada 14 February 2019.
  46. ↑ Steve Trimble (18 February 2019). "U.S. Sanctions Trigger One-Year MC-21 Schedule Delay". Aviation Week Network.
  47. ↑ Kaminski-Morrow, David (16 March 2019). "Third test MC-21 lifts off on maiden flight". Flightglobal.com.
  48. ↑ Kaminski-Morrow, David (13 May 2019). "Cabin-fitted MC-21 flown to Moscow for tests". Flightglobal.com. Diarkibkan daripada yang asal pada 14 May 2019. Dicapai pada 14 May 2019.
  49. ↑ "Russian MC-21 Airliner Lands in Istanbul After First International Flight". www.defenseworld.net. 2019-09-16. Diarkibkan daripada yang asal pada 18 September 2019. Dicapai pada 22 December 2020.
  50. ↑ content provided by a third party (23 October 2019). "Irkut MC-21-300 makes its first international flight". Flightglobal. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 October 2019. Dicapai pada 25 October 2019.
  51. ↑ David Kaminski-Morrow (29 November 2019). "Irkut rolls out fourth test MC-21". Flightglobal. Diarkibkan daripada yang asal pada 30 November 2019. Dicapai pada 29 November 2019.
  52. ↑ "The fourth MC-21-300 aircraft joined the flight test program" (Siaran akhbar). Syarikat Irkut. 25 December 2019. Diarkibkan daripada yang asal pada 28 December 2019. Dicapai pada 28 December 2019.
  53. ↑ David Kaminski-Morrow (29 January 2020). "Irkut receives first PD-14 engines for installation on MC-21". Flightglobal. Diarkibkan daripada yang asal pada 29 January 2020. Dicapai pada 29 January 2020.
  54. ↑ David Kaminski-Morrow (15 December 2020). "MC-21 with Russian-built PD-14 engines carries out maiden flight". Flightglobal. Diarkibkan daripada yang asal pada 15 December 2020. Dicapai pada 15 December 2020.
  55. ↑ David Kaminski-Morrow (25 December 2021). "Irkut flies first MC-21 with domestically-produced composite wings". Flightglobal. Diarkibkan daripada yang asal pada 25 December 2021. Dicapai pada 25 December 2021.
  56. ↑ Kaminski-Morrow, David (7 October 2022). "MC-21 test aircraft flies with PD-14 engines after swap from PW1400Gs". Flight Global (dalam bahasa Inggeris).
  57. ↑ Meier, Ricardo (29 April 2025). "MC-21 Airliner Makes Maiden Flight with Russian Components".
  58. 1 2 Kaminski-Morrow, David (27 June 2022). "Russian fleets to comprise over 80% domestically-built aircraft by 2030: government". Flight Global.
  59. ↑ "The MC-21 aircraft with new systems made its first flight". 29 April 2025.
  60. ↑ "MC-21 incorporates Russian components and becomes independent from the West". 11 August 2022.
  61. 1 2 "MC-21-310 Prototype Accumulates Over 70 Flight Hours in Certification Program – RuAviation" (dalam bahasa Inggeris). 2025-08-19. Dicapai pada 2025-09-24.
  62. ↑ Vogelaar, Jeroen (4 August 2026). "MC-21-310 Completes Maiden Flight as Russia Steps Up Domestic Aircraft Production". aviationnews.eu.
  63. 1 2 3 4 David Kaminski-Morrow (4 June 2018). "Aeroflot outlines performance expectations for MC-21s". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada 21 April 2019. Dicapai pada 5 June 2018.
  64. ↑ "Aviastar completes fuselage panels for first serial MC-21". Flightglobal. 12 October 2018. Diarkibkan daripada yang asal pada 12 October 2018. Dicapai pada 12 October 2018.
  65. ↑ "ГТЛК попросила у властей новых субсидий для лайнера MC-21" (dalam bahasa Rusia). РБК. 2021-09-02. Diarkibkan daripada yang asal pada 3 September 2021. Dicapai pada 3 September 2021.
  66. ↑ "Sukhoi Superjet 100 and Beriev Be-200 lose European approval, MC-21 does not get one". Aviation24.be, 17 March 2022. 17 March 2022. Dicapai pada 1 July 2023.
  67. 1 2 3 Abdullin, Aigul (2024-03-01). "Российские самолеты тяжелы на подъем". Kommersant (dalam bahasa Rusia).
  68. ↑ Круглова, Екатерина (1 March 2024). "Проблемы с двигателями. Серийные поставки самолетов SJ-100 и МС-21 перенесли на 2026 г." www.dk.ru.
  69. ↑ Aviacionline (24 February 2025). "United Engine Corporation Begins Serial Production of PD-14 Engines for Yakovlev MC-21". Aviacionline | Aviacionline es el sitio de aviación en español más leído del mundo. Presenta noticias de aerolíneas, aviones, aeropuertos, y demás. (dalam bahasa Sepanyol). Dicapai pada 2025-04-24.
  70. ↑ Día, Aviación al (2025-03-28). "▶ Russia: Yakovlev Receives Approval for Serial Production of MC-21". Aviación al Día (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2025-04-24.
  71. ↑ Network, Frontier India News (2026-01-19). "MC-21 Aircraft: Why Experts Say the PS-90A3 May Be the Way Forward". Frontier India (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-02-11.
  72. ↑ "Rostec head announces launch of MC-21 serial production in 2026". Interfax. 2025-01-24.
  73. ↑ Network, Frontier India News (2026-01-19). "MC-21 Aircraft: Why Experts Say the PS-90A3 May Be the Way Forward". Frontier India (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-02-11.
  74. ↑ "Russian Widebody Aircraft Project Paused – Focus Shifts to MC-21-310 – RuAviation" (dalam bahasa Inggeris). 2026-01-13. Dicapai pada 2026-01-13.
  75. ↑ Борисов, Максим (2026-06-13). "Россия не сможет сразу начать массовый выпуск МС-21". www1.ru (dalam bahasa Rusia). Dicapai pada 2026-06-14.
  76. 1 2 3 Bjorn Fehrm (3 January 2018). "United Aircraft's and COMAC's eventful year". Leeham. Diarkibkan daripada yang asal pada 2 March 2019. Dicapai pada 3 January 2018.
  77. ↑ Vladimir Karnozov (24 January 2019). "U.S. Sanctions Force MC-21 Course Correction". AINonline. Diarkibkan daripada yang asal pada 17 April 2019. Dicapai pada 17 April 2019.
  78. ↑ "Первые детали крыла МС-21 из российских композитов уже изготовлены". Aviation Explorer (dalam bahasa Rusia). 22 March 2019. Diarkibkan daripada yang asal pada 23 March 2019. Dicapai pada 18 April 2019.
  79. ↑ Karnozov, Vladimir (5 November 2007). "Russia to adopt composite wing and aluminium fuselage for next narrowbody". Flightglobal.
  80. ↑ "Pratt & Whitney PW1000G Engine Selected to Power Russia's Irkut MS-21 Aircraft" (Siaran akhbar). 10 December 2010. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 October 2017. Dicapai pada 15 May 2017.
  81. ↑ "Second borderline is behind" (Siaran akhbar). Perm Engine Company. 26 Mac 2010. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 Oktober 2017. Dicapai pada 15 Mei 2017.
  82. ↑ David Kaminski Morrow (26 January 2018). "Irkut signs for MC-21's initial PD-14 flight-test engines". Flightglobal. Diarkibkan daripada yang asal pada 27 January 2018. Dicapai pada 27 January 2018.
  83. ↑ David Kaminski Morrow (19 October 2018). "PD-14 engine for MC-21 secures Russian certification". Flightglobal. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 January 2019. Dicapai pada 17 December 2018.
  84. ↑ David Kaminski Morrow (9 October 2019). "Flight-test PD-14 engines edge towards MC-21 installation". Flightglobal. Diarkibkan daripada yang asal pada 10 October 2019. Dicapai pada 10 October 2019.
  85. ↑ "Rostec - Media - News - Rostec has Conducted the 100th Flight of MC-21-310 Aircraft with PD-14 Engines". rostec.ru (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2025-02-23.
  86. ↑ "Полностью российские МС-21 на подходе. Ростех передал партию серийных авиадвигателей ПД-14 для импортозамещённых самолётов". iXBT.com (dalam bahasa Rusia). Dicapai pada 2025-02-23.
  87. ↑ "Партию отечественных двигателей ПД-14 для МС-21 получил Иркутский авиазавод - IrkutskMedia.ru". irkutskmedia.ru (dalam bahasa Rusia). Dicapai pada 2025-02-23.
  88. ↑ "MC-21-310 Prototype Accumulates over 70 Flight Hours in Certification Program – RuAviation". 19 August 2025.
  89. 1 2 3 aaron.josh.spray@gmail.com (2025-07-20). "Russia's Yakolev MC-21 struggles with costly delays". AGN (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-03-26.
  90. ↑ "Hamilton Sundstrand Announces $2.3B Deal With Irkut". Hartford Courant. 21 Ogos 2009. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 Oktober 2017. Dicapai pada 15 Mei 2017.
  91. ↑ "Western next generation engines power to MS-21 and C919 selection". Flight Global. 16 December 2009. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 October 2017. Dicapai pada 15 May 2017.
  92. ↑ "SINGAPORE 2010: Goodrich wins MS-21 flight control system deal". Flight Global. 1 February 2010. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 October 2017. Dicapai pada 15 May 2017.
  93. ↑ "Irkut MC-21 – aeronautica.online". aeronautica.online. Diarkibkan daripada yang asal pada 17 March 2018. Dicapai pada 16 March 2018.
  94. ↑ "Development of auxiliary power unit for MS-21 aircraft will be completed in November – News – Russian Aviation - RUAVIATION.COM". www.ruaviation.com. Diarkibkan daripada yang asal pada 5 July 2018. Dicapai pada 16 March 2018.
  95. ↑ tvzvezda.ru, Редакция (2015-06-15). "Вопреки санкциям российским лайнером МС-21 заинтересовались на Западе". Телеканал «Звезда» (dalam bahasa Rusia). Dicapai pada 2022-06-08.
  96. ↑ ""Аэросила" готова кМС-21: Разработчик сертифицировал вспомогательную силовую установку, созданную по заказу Минпромторга "АВИСА" – Ассоциация производителей авиационных систем и агрегатов". avisa.aero. Dicapai pada 2022-06-10.
  97. ↑ "Медведев считает важным уход от импорта в проекте МС-21". www.aif.ru. 2019-01-28. Dicapai pada 2019-02-07.
  98. ↑ "Крыло из российских композиционных материалов установлено на самолет МС-21-300". www.uacrussia.ru (dalam bahasa Rusia). Dicapai pada 2022-06-08.
  99. ↑ "Крыло из российских композиционных материалов установлено на самолет МС-21-300". www.uacrussia.ru (dalam bahasa Rusia). Dicapai pada 2022-06-10.
  100. ↑ "Шасси для МС-21 | Авиация России как на ладони - последние события, технологии и история авиации". www.poletim.net. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 October 2017. Dicapai pada 2022-06-08.
  101. ↑ "Полнопилотажный тренажер МС-21-300 подготовили к установке органов управления". Авиатранспортное обозрение (dalam bahasa Rusia). 2016-11-21. Dicapai pada 2022-06-08.
  102. ↑ "Irkut starts testing its first MS-21-310 with russian engines". 11 November 2020. Diarkibkan daripada yang asal pada 16 November 2020.
  103. ↑ "The Second MC-21 Aircraft Flew with Russian PD-14 Engines". 7 October 2022. Diarkibkan daripada yang asal pada 18 June 2023. Dicapai pada 18 June 2023.
  104. ↑ "Is Russian MC-21 Good Enough to Join the Oligopolistic Market?". Aviation Voice. 17 August 2016. Diarkibkan daripada yang asal pada 15 January 2017. Dicapai pada 1 June 2017.
  105. ↑ "Russia's United Aircraft to develop new twin-jet". FlightGlobal. 4 September 2012. Diarkibkan daripada yang asal pada 8 December 2015. Dicapai pada 11 September 2012.
  106. ↑ "Рассматриваются варианты расширения семейства самолетов МС-21". Военно-промышленный курьер (dalam bahasa Rusia). 16 December 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada 12 May 2017. Dicapai pada 1 June 2017.
  107. ↑ Vladimir Karnozov (19 July 2017). "Irkut MC-21 Wins Few Airline Orders at MAKS 2017". AIN. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 August 2017. Dicapai pada 20 July 2017.
  108. ↑ Polina Montag-Girmes (13 November 2017). "Russia, UAE to design a new 250-seat narrowbody aircraft". Aviation Week Network. Diarkibkan daripada yang asal pada 14 November 2017. Dicapai pada 13 November 2017.
  109. ↑ "Российские двигатели ПД-14 "примерили" на МС-21". Popmech.ru (dalam bahasa Rusia). Dicapai pada 2020-08-10.
  110. ↑ Kaminski-Morrow, David (2025-04-30). "United Aircraft progresses towards 'fully-Russian' MC-21 with first flight of modified prototype - FlightGlobal". FlightGlobal - Pioneering aviation news and insight (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-04-09.
  111. ↑ "MC-21 Program Update — January 2026 Digest – RuAviation" (dalam bahasa Inggeris). 2026-02-02. Dicapai pada 2026-04-09.
  112. ↑ "New MC-21 orders" (PDF). Take Off Magazine. November 2013. m/s. 9. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 4 September 2014.
  113. 1 2 Kaminski-Morrow, David (13 June 2016). "Azerbaijan to firm MC-21 lease once flight-tests start". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada 21 September 2017. Dicapai pada 15 May 2017.
  114. 1 2 "Programme Status MC-21" (PDF). Irkut. July 2018. Diarkibkan (PDF) daripada yang asal pada 18 July 2018. Dicapai pada 18 July 2018.
  115. ↑ "MC-21 Scores New Orders". Airliner World. October 2019: 17.
  116. ↑ Kaminski-Morrow, David. "Aeroflot reportedly negotiating to switch fleet order entirely to MC-21". Flight Global.
  117. ↑ "Названы сроки поставки самолётов МС-21 с отечественными комплектующими". ИА REGNUM (dalam bahasa Rusia). Dicapai pada 2022-06-10.
  118. ↑ Zaitsev, Tom (1 September 2010). "Aeroflot plans up to 50 MS-21s as part of effort to support Russia's airliner industry". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada 8 July 2017. Dicapai pada 15 May 2017.
  119. ↑ Govindasamy, Siva (18 August 2011). "MAKS: Ilyushin Finance orders 28 MS-21s". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada 21 April 2019. Dicapai pada 15 May 2017.
  120. ↑ "Rostekhnologii and IFC sign for up to 135 MS-21s". Flight Global. 23 August 2011. Diarkibkan daripada yang asal pada 30 August 2017. Dicapai pada 15 May 2017.
  121. ↑ "MC-21 Entry Into Service Pushed To Late 2026 | Aviation Week Network". aviationweek.com. Dicapai pada 2026-01-18.
  122. ↑ "Авиакомпания "Ираэро" и Корпорация "Иркут" заключили контракт на поставку 10 самолетов МС-21". 28 August 2013. Diarkibkan daripada yang asal pada 15 November 2017. Dicapai pada 15 November 2017.
  123. ↑ ""ИрАэро" в 2019 году планирует получить 10 самолетов МС-21". tass.ru. 17 July 2017. Diarkibkan daripada yang asal pada 15 November 2017. Dicapai pada 15 November 2017.
  124. ↑ "IrAero will acquire 10 MS-21s". Russian Aviation. 16 September 2011. Diarkibkan daripada yang asal pada 2 April 2015. Dicapai pada 17 September 2011.
  125. ↑ "Russia's IrAero named as MC-21 launch operator". ch-aviation. 28 December 2017. Diarkibkan daripada yang asal pada 28 December 2017. Dicapai pada 3 January 2018.
  126. ↑ "MAKS: Sberbank signs for 20 MC-21s and 20 Superjets". flightglobal.com. 29 August 2013. Diarkibkan daripada yang asal pada 30 August 2017. Dicapai pada 19 July 2017.
  127. ↑ "MAKS: Red Wings signs for Russian jets and Q400s". Flight Global. 30 August 2013. Diarkibkan daripada yang asal pada 27 October 2014. Dicapai pada 30 August 2014.
  128. ↑ "Russia's Alrosa to lease 3+3 MC-21-300s from IFC". ch-aviation.com (dalam bahasa Inggeris). 20 July 2017. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 August 2017. Dicapai pada 20 July 2017.
  129. ↑ "Irkut MC-21 Wins Few Airline Orders at MAKS 2017". ainonline.com (dalam bahasa Inggeris). 19 July 2017. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 August 2017. Dicapai pada 20 July 2017.
  130. 1 2 "Первые поставки самолетов МС-21 в Якутию могут начаться в 2025-2026 годах". ТАСС. Dicapai pada 2022-06-10.
  131. ↑ "MC-21 adds a further 20 potential 'soft orders' to its sales portfolio". rusaviainsider.com. Diarkibkan daripada yang asal pada 30 August 2019. Dicapai pada 30 August 2019.
  132. ↑ ""Аэрофлот" планирует заказать 300 самолетов российского производства". Ведомости (dalam bahasa Rusia). 7 June 2022. Dicapai pada 2022-06-10.
  133. 1 2 "Самолет МС-21 получил 20 предварительных заказов на МАКС-2019". Авиатранспортное обозрение (dalam bahasa Rusia). 2019-08-28. Dicapai pada 2022-06-10.
  134. ↑ Irkut MC-21 Suffers Runway Overrun Diarkibkan 19 Januari 2021 di Wayback Machine, AINonline, by Gregory Polek, 18 January 2021, 3:54 PM
  135. ↑ "MC-21 aircraft family specifications and performance". Irkut. Diarkibkan daripada yang asal pada 17 July 2016. Dicapai pada 20 December 2016.
  136. ↑ "UAC MC-21 aircraft-specific". UAC. Diarkibkan daripada yang asal pada 19 April 2025. Dicapai pada 11 July 2025.

Pautan luar

[sunting | sunting sumber]
Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Yakovlev_MC-21&oldid=6942008"