Naar inhoud springen

Jillert Anema

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Jillert Anema
Anema in 2009
Anema in 2009
Persoonlijke informatie
Bijnaam De Fanatike, Orakel van Bontebok
Geboortedatum 24 juli 1955
Geboorteplaats Harlingen
Geboorteland Nederland
Portaal  Portaalicoon   Schaatsen

Jillert Anema (Harlingen, 24 juli 1955) is een Nederlandse schaatscoach en voormalige marathonschaatser. Anema is hoofdtrainer van Team Albert Heijn Zaanlander (voorheen Team EasyJet, Clafis en BAM) en was coach van het voormalige marathonschaatsteam ZiuZ.

Anema is vooral bekend bij het grote publiek vanwege zijn gevleugelde en vurige uitspraken en analyses. Dit heeft hem ook de bijnaam "het orakel van Bontebok" gegeven.[1][2]

Eind jaren zestig nam Anema als junior deel aan schaatswedstrijden. Hij was bij de senioren actief als marathonschaatser in de jaren 70 en 80. In 1985 volbracht hij als wedstrijdrijder de Dertiende Elfstedentocht.[3] Hij werd acht kilometer voor de finish staande gehouden en live geïnterviewd door de NOS. Hierdoor verwierf hij kortstondig landelijke bekendheid. De kleurrijke Anema met bril was toen al op tweeënhalf uur achterstand van de winnaar Evert van Benthem. "Ik heb een rotdag." verklaarde Anema tegenover de Nederlandse televisiekijker.[3] Hij kwam als laatste nog schaatsende wedstrijdrijder binnen. Een jaar later, tijdens de Veertiende Elfstedentocht moest hij uitstappen wegens materiaalpech aan zijn schaatsen.[4]

Tijdperk Ritsma (1995-2008)

[bewerken | brontekst bewerken]
Ritsma in 2003, in de periode dat Anema bij hem betrokken was.

Anema was naast het schaatsen werkzaam in het ziekenhuis van Heerenveen, totdat hij in 1995 fysiotherapeut bij de eerste commerciële schaatsploeg, Team Sanex, werd. Team Sanex was opgericht door schaatser Rintje Ritsma, als middel om over betere topsportfacaliteiten dan de KNSB te beschikken. In april 2000 veranderde de naam naar TVM en bleef Anema bij het team. Toen Ritsma begin 2005 brak met TVM en de eenmansploeg Sitel.nl oprichtte, sloot Anema zich hierbij aan als hoofdcoach.[5]

Anema zijn eerste succes als hoofdcoach diende zich bij het eerstvolgende Nederlands Kampioenschap direct aan: Tijdens het NK Afstanden 2006 wist Ritsma zich voor het eerst in vier jaar, na zijn surfongeluk waarbij hij zijn kuitbeen brak, te plaatsen voor de wereldbekerwedstrijden op de 5000 meter. Tijdens de wereldbekerwedstrijd in Calgary verbrak Ritsma vervolgens zijn oude persoonlijk record van 6.25,55 uit 1998 met vijf seconden en werd hij geselecteerd voor deelname aan de ploegenachtervolging. Anema stelde dat de successen te danken waren aan zijn langdurige betrokkenheid bij Ritsma als professioneel schaatser.[6]

Tijdperk BAM, Clafis, EasyJet en Zaanlander (2008-heden)

[bewerken | brontekst bewerken]
Groenewoud, Schouten en Rijpma-de Jong tijdens de wereldbeker in Stavanger in 2022.
Bergsma tijdens de 10.000 meter op de Olympische Spelen 2014 in Sotsji.

Toen Ritsma in september 2008 besloot te stoppen met langebaanschaatsen, zette Anema zijn werk als coach voort bij Team BAM. Onder Anema ontwikkelde zijn ploeg, die door de jaren heen verschillende namen en sponsoren had, als marathon- en stayersploeg. Op 10 januari 2009 verscheen tijdens het EK Allround 2009, waar Ritsma officieel afscheid nam als professioneel schaatser, het door Anema geschreven boek ’t Is een familie - Het langste seizoen ooit. Hierin beschrijft hij zijn ervaringen van schaatsseizoen 1997/1998 met Ritsma.[7]

In oktober 2009 werd bekend dat Anema's pupillen Arjan Stroetinga, Rob Hadders, Christijn Groeneveld, Jorrit Bergsma en Robert Bovenhuis als Kazachen wilden gaan deelnemen aan de afstandskampioenschappen aldaar.[8] Dit avontuur mislukte doordat de ISU hen geen startplaatsen gaf op de wereldbekerwedstrijden die nodig zijn om te komen tot kwalificatie voor de Olympische Spelen.

In het seizoen 2010-2011 behaalde Anema op het NK Afstanden op 5 november 2010 een verrassend succes, doordat Bob de Vries en Jorrit Bergsma op de vijf kilometer goud en brons pakten en zich daarmee kwalificeerden voor de World Cup.[9] Twee dagen later boekte het team het volgende succes door met Bob de Jong, Bob de Vries en Jorrit Bergsma respectievelijk nummer een, twee en drie te worden op de 10 kilometer bij het NK afstanden.[10]

Op 27 oktober 2013 uitte Anema kritiek op de muziek die tijdens de ritten in Thialf gedraaid werd door de dj, wat bij hem al eerder tot frustratie leidde. Hiervan had hij al schriftelijk zijn beklag gedaan richting de bond, maar was volgens hem weggewuifd door Arie Koops die vond dat het er bij hoort. Deze muziek zou volgens Anema het coachen belemmeren en het publiek zou door die muziek de onderlinge strijd van rijders minder goed meekrijgen.[11][12] Anema zei in een interview met Bert Maalderink: "Het werkt gewoon competitievervalsing in de hand. Als ik aan die knoppen zou zitten, ik weet wel hoe ik iemand gek moet maken."[13]

In 2014 leverde Anema een olympisch kampioen in de persoon van Jorrit Bergsma, die op de tien kilometer het goud won. Teamgenoot De Jong pakte achter Sven Kramer het brons. Ook was Anema tijdens het toernooi de coach van Antoinette de Jong en Carien Kleibeuker, die brons won op de 5000 meter.

Tijdens de Spelen in Sotsji werd Anema na het schaatstoernooi live geïnterviewd door de Amerikaanse televisiezender CNBC over de teleurstellende resultaten van de Amerikaanse schaatsploeg en het succes van de Nederlanders. Anema gooide olie op het vuur tijdens het interview door te zeggen tegen de Amerikaanse televisie: "You got zero medals, zero, man!" en "Americans always believe they are in the right, always believe they are the best. But that's not true!", waardoor er een felle discussie ontstond tussen presentator Joe Kernen en Anema. [14] Het interview ging viraal en leverde zelfs een sketch op in het Amerikaanse satirische programma The Colbert Report.[15]

Bij het NK Afstanden 2014 uitte hij kritiek op de wijze waarop er met de 10.000 meter werd omgesprongen door internationale atleten: "Er zijn twee jongens een halfjaar bij mij en kunnen dit nu al rijden. Als je gewoon gaat trainen kan iedereen dit rijden; ze zijn te lui en decadent."[16]

Op 8 februari 2015 zond de NOS een portret uit over Anema en zijn 20 jaar in het langebaan- en marathonschaatsen.[17]

In 2018 werd bekend dat Anema in 2014 een officiële waarschuwing van het NOC*NSF had gehad voor "een poging tot matchfixing". Anema zou afspraken hebben willen maken met de Nederlandse achtervolgingsploeg in Sotsji om de verzwakte Franse ploeg tijdens de wedstrijd niet in te halen.[18]

Op de Olympische Winterspelen van 2018 had hij wederom succes met Bergsma, die daar de zilveren plak op de 10.000 meter pakte. Irene Schouten verwierf een bronzen medaille op de massastart, een nieuw onderdeel. In de jaren na deze Spelen had hij vooral internationaal succes met Schouten. Op de Spelen van 2022 wist Schouten drie gouden medailles te winnen, inclusief de medaille op de massastart.[19]

Bergsma brak in 2022 met Anema, maar kwam na twee seizoenen bij concurrent Jumbo-Visma en Jac Orie te hebben geschaatst weer terug bij Anema. In 2023 wist Anema het Amerikaanse talent Jordan Stolz aan te trekken bij de ploeg met een contract van drie jaar.[20] Bij de Spelen van Milaan-Cortina won Bergsma onverwacht brons op de 10.000 meter en goud op de massastart. Anema's pupil Marijke Groenewoud won bij de vrouwen de massastart na eerdere tegenvallende resultaten. Merel Conijn won zilver op de 5000 meter. Het opvallende was dat niet bondscoach Ritsma, zoals het hoorde, maar Anema de Nederlandse schaatsers, waaronder Stijn van de Bunt, coachte tijdens de massastart.[21]

[bewerken | brontekst bewerken]