Maranatha (koor)
| Maranatha | ||||
|---|---|---|---|---|
| Locatie | ||||
| Land | Suriname en Nederland | |||
| Activiteiten en ideologie | ||||
| Type vereniging | koor | |||
| Actief in | internationaal | |||
| Activiteiten | Koormuziek | |||
| Status en tijdlijn | ||||
| Opgericht | 1946 | |||
| ||||
Het Maranathakoor is oorspronkelijk de naam van een mannelijk kerkkoor in Paramaribo in Suriname,[1] met leden aangesloten bij de UBGS.[2]
Maranatha is op enkele manieren te vertalen;[3] in deze context wordt "Jezus komt" bedoeld.[1] Mettertijd kwamen er ook een vrouwen- en jeugdkoor, en het repertoire ontwikkelde zich van enkel religieuze tot ook wereldlijke muziek.[1]
Rond de onafhankelijkheid en tijdens de militaire jaren vertrokken veel Surinamers naar Nederland, en zo ook leden van Maranatha. Zij stichtten een eigen mannenkoor en niet lang erna ook een vrouwenkoor.
Suriname
[bewerken | brontekst bewerken]Maranatha werd in 1946 opgericht als mannenkoor. Het is het op één na oudste koor in Suriname en groeide uit tot het grootste koor van het land.[1]
Walther Leerdam was vanaf het begin tot ten minste 2000 de dirigent,[1] zij het met tussenpozen.[4] Bij de oprichting en in de beginjaren werd hij bijgestaan door Rudolf Adamson.[5] In de beginperiode schreef onder meer Lou Lichtveld de stukken.[1]
In 1984 werd ook een vrouwenkoor opgericht.[1] Walthers zus, Melie Leerdam, is hier ook koorleider geweest.[6] In 1996 volgde de oprichting van een jeugdkoor, bestaande uit scholieren van verschillende basisscholen.[1]
Samenstelling en succes
[bewerken | brontekst bewerken]Het koor bestond in de periode rond 1990 uit zo'n tachtig zangers. Daarvan zongen ongeveer vijftien als eerste tenor en telkens zo'n twintig als tweede tenor, eerste bas en tweede bas. Het koor treedt wereldwijd op tijdens concoursen en won daar ook prijzen. Musicoloog Marcel Weltak zag Maranatha als het mogelijk beste koor van Suriname, met "prachtig geïntoneerde samenzang en grote dynamiek" waarmee de zangers vaak professionele koren uit de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie achter zich lieten.[4]
Van religieus naar meer variatie
[bewerken | brontekst bewerken]Aanvankelijk zong het koor religieuze kerkliederen, gospels en spirituals. Na verloop van tijd ontwikkelde dit zich tot een gevarieerder repertoire, bestaande uit een Surinaams wereldlijk repertoire van onder meer Eddy Snijders en John Nelom,[1] Duitse koralen, Engelse hymnes, Spaanstalige hedendaagse Caribische liederen en evergreens, klassieke werken als Laudate, Te Deum en Mozarts Die Zauberflöte, en Gershwins Summertime.[4]
Dat het tijd was om over te stappen naar meer wereldlijke muziek werd goed aangevoeld, zij het met vallen en opstaan. Aanvankelijk werd de bewerking door violist Arnold Juda van het lied Mis' Elena, Mis' Elena, trin tran tring, mi na moni masra door de zangers met gejuich ontvangen. Leerdam en Nelom leverden ook de nodige inspanningen. Maar desondanks bleef het repertoire van volksliedjes beperkt. Van Hindoestaanse, Javaanse en Inheemse liederen is het niet gekomen, laat staan van winti-gezang. Volgens Leerdam was dat folklore en daarmee iets heel anders dan volksliederen; in Nederland ontwikkelde zich dat anders.[4]
Maranathafestivals
[bewerken | brontekst bewerken]Eind 20e eeuw was de organisatie van jeugdfestivals voor koren in Suriname vanwege de hoge kosten stil komen te liggen. Het mannenkoor onderving dit tijdens de Maranathafestivals van 1996 en 1999 door schoolkoren in het voorprogramma te laten deelnemen. In 1999 nam ook een koor uit Aruba deel. Tijdens de festivals werden ook prijzen uitgereikt.[1]
Nederland
[bewerken | brontekst bewerken]Het Maranathakoor in Amsterdam werd in 1984 opgericht door voormalige leden van de Surinaamse Maranatha die naar Nederland waren vertrokken. Enkele jaren later volgde de oprichting van het Nederlands Maranatha Vrouwenkoor, eveneens in Amsterdam.[1]
De dirigent in Nederland was Stan Lokhin, die eveneens aan het Amsterdams Conservatorium had gestudeerd. Het koor werd op piano begeleid door Glenn Gaddum sr. In de Nederlandse samenstelling zingen zes zangers als eerste tenor, zes eerste bas (bariton), zes tweede tenor en zes tweede bas.[4]
Het repertoire van de koren in Nederland vertoont weinig verschillen met dat in Suriname.[1] Veel liederen uit het repertoire in Paramaribo zijn in Amsterdam overgenomen. Een verschil is dat winti-gezangen in Amsterdam wel in het repertoire zijn opgenomen.[4]
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Mavis Noordwijk, De ontwikkeling van de koorzang in Suriname - Toegespitst op de periode 1975 tot 2000, Oso, 2000
- ↑ Vrije Stem, Het maranatha mannenkoor, 15 februari 1975
- ↑ EO, Maranatha
- 1 2 3 4 5 6 Weltak (1990) De Europese traditie - Kerkmuziek, koren en bazuinkoor, pag. 53-55, Marcel Weltak
- ↑ Het Nieuws, Mannenkoor, 22 juli 1946
- ↑ Starnieuws, Zangeres, muziekdocent en dirigent Tante Melie Leerdam 100 jaar, 22 november 2026
