Alfa Tucanae
| α Tuc | |||||||||||||||||
Położenie w gwiazdozbiorze | |||||||||||||||||
| Dane obserwacyjne (J2000) | |||||||||||||||||
| Gwiazdozbiór | |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Rektascensja |
22h 18m 30,095s | ||||||||||||||||
| Deklinacja |
−60° 15′ 34,53″ | ||||||||||||||||
| Paralaksa (π) | |||||||||||||||||
| Odległość | |||||||||||||||||
| Wielkość obserwowana | |||||||||||||||||
| Ruch własny (RA) |
−70,72 ± 0,42 mas/rok | ||||||||||||||||
| Ruch własny (DEC) |
−39,44 ± 0,38 mas/rok | ||||||||||||||||
| Prędkość radialna |
16,33 ± 0,59 km/s | ||||||||||||||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||||||
| Rodzaj gwiazdy | |||||||||||||||||
| Typ widmowy |
K3 III[1] | ||||||||||||||||
| Masa | |||||||||||||||||
| Promień | |||||||||||||||||
| Jasność | |||||||||||||||||
| Temperatura |
4300 K[2] | ||||||||||||||||
| Alternatywne oznaczenia | |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
Alfa Tucanae (α Tuc) – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Tukana, znajdująca się w odległości około 200 lat świetlnych od Słońca.
Nazwa
[edytuj | edytuj kod]Nazwa własna gwiazdy, Lang-Exster, pochodzi od dwóch ptaków. Malajsko-indonezyjskie Lang oznacza dzioborożca, a niderl. Exster oznacza sroczka zmiennego, ptaka o dużym znaczeniu kulturowym dla ludów takich jak Dajakowie, poznanych przez niderlandzkich żeglarzy w XVII wieku. Obie nazwy były używane na określenie nowej konstelacji, nazywanej dziś Tukanem. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2024 formalnie zatwierdziła użycie nazwy Lang-Exster dla określenia tej gwiazdy[3].
Charakterystyka
[edytuj | edytuj kod]Jest to olbrzym należący do typu widmowego K. Nie jest wiadome, na jakim etapie ewolucji jest ta gwiazda: mogła jeszcze nie rozpocząć syntezy helu w węgiel w jądrze, bądź też reakcje już mają miejsce, ale gwiazda jeszcze nie ustabilizowała się na nowym etapie ewolucji. Mniej prawdopodobne jest, że gwiazda wypaliła już hel i ma nieaktywne węglowo-tlenowe jądro; takie gwiazdy przejawiają niestabilność, której nie wykazuje Alfa Tucanae. Reakcje syntezy wodoru w hel w otoczce jądra, wraz z konwekcją sprawiają, że w widmie gwiazdy widoczne jest zubożenie w węgiel (katalizator w cyklu CNO) i wzbogacenie w azot[2].
Alfa Tucanae to gwiazda spektroskopowo podwójna. Towarzysz olbrzyma (karzeł o niewielkiej masie) okrąża go co 11,5 roku w odległości ok. 7,5 au; niewiele wiadomo o tej gwieździe[2].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 Alfa Tucanae w bazie SIMBAD (ang.)
- 1 2 3 4 5 6 Jim Kaler: alpha Tucanae. STARS. [dostęp 2016-08-12]. (ang.).
- ↑ IAU-Catalog of Star Names. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2025-06-17. [dostęp 2025-07-05].