Dilexi te

Dilexi te

Autor	Leon XIV
Tematyka	teologia, stosunki społeczne
Typ utworu	adhortacja
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania	Watykan
Język	łacina
Data wydania	2025
Wydawca	Libreria Editrice Vaticana

Dilexi te (z łac. Umiłowałem cię) – o miłości do ubogich – pierwsza adhortacja apostolska papieża Leona XIV, podpisana 4 października 2025 roku i opublikowana 9 października 2025 roku. Dokument koncentruje się na miłości Chrystusa do ubogich oraz wezwaniu Kościoła do odnowienia swojego zaangażowania wobec najbardziej potrzebujących.

Oficjalna prezentacja adhortacji odbyła się 9 października 2025 roku w Biurze Prasowym Stolicy Apostolskiej, z udziałem kardynała Michaela Czernego, prefekta Dykasterii ds. Integralnego Rozwoju Człowieka; kardynała Konrada Krajewskiego, jałmużnika papieskiego; brata Frédérica-Marie Le Méhauté oraz siostry Clémence ze Zgromadzenia Małych Sióstr Jezusa.

Historia

Dilexi te stanowi kontynuację czwartej i ostatniej encykliki papieża Franciszka, Dilexit nos, o podtytule „O miłości ludzkiej i Bożej Serca Jezusa Chrystusa”, wydanej 24 października 2024 roku. To powiązanie podkreśla ciągłość tematyczną dotyczącą miłości Chrystusa do ludzkości (DT, Wprowadzenie).

Jak czytamy we wprowadzeniu, część szkicu Dilexi te została przygotowana w ostatnich latach pontyfikatu Franciszka, a Leon XIV otrzymał go jako duchowy spadek, uzupełniając własnymi refleksjami (DT, 3).

Główne tematy

W Dilexi te papież Leon XIV stawia ubóstwo w centrum swojej refleksji, przedstawiając je jako problem strukturalny i uniwersalny, dotykający wszystkie społeczeństwa (DT, rozdz. I).

Adhortacja stanowczo potępia utrzymywanie się i mnożenie nierówności. Zwraca uwagę, że mimo podejmowanych wysiłków na rzecz eliminacji ubóstwa, pozostają one niewystarczające w świecie, w którym pojawiają się nowe, bardziej subtelne formy wykluczenia, równie szkodliwe (DT, rozdz. I).

W odpowiedzi papież podkreśla, że konkretne zaangażowanie wobec ubogich musi iść w parze ze zmianą mentalności, która może przynieść wpływ także na poziomie kulturowym (DT, rozdz. I).

Treść

Adhortacja apostolska Dilexi te składa się z krótkiego wprowadzenia i pięciu rozdziałów.

Rozdział 1: Kilka niezbędnych słów (DT, rozdz. I)

Pierwszy rozdział opisuje ubóstwo jako rzeczywistość strukturalną, naznaczoną wykluczeniem, nierównością i utratą praw. Podkreśla wartość drobnych gestów solidarności i przywołuje postać św. Franciszka z Asyżu jako wzór odnowy. Tekst odrzuca poglądy obarczające ubogich winą za ich sytuację i wzywa do zajęcia się głębszymi przyczynami ubóstwa, a także do przemiany społecznego podejścia do bogactwa i godności.

Rozdział 2: Bóg wybiera ubogich (DT, rozdz. II)

Ten rozdział stwierdza, że miłość Boga objawia się w szczególnej trosce o ubogich, urzeczywistnionej w życiu Jezusa, który żył w ubóstwie i solidarności z wykluczonymi. Podkreśla, że autentyczna wiara jest nierozerwalnie związana z miłosierdziem i sprawiedliwością, potępiając wyzysk i niesprawiedliwe bogactwo, a zarazem przypominając pierwsze wspólnoty chrześcijańskie jako wzór dzielenia się i troski o najsłabszych.

Rozdział 3: Kościół dla ubogich (DT, rozdz. III)

Rozdział ten ukazuje tożsamość Kościoła jako nierozerwalnie związaną z ubogimi, śledząc tradycję społeczną od pierwszych chrześcijan po głosy ojców Kościoła, takich jak Jan Chryzostom i Augustyn, którzy potępiali luksus i nawoływali do dzielenia się dobrami. Omawia również instytucjonalne formy troski – opiekę nad chorymi, gościnność klasztorną, wykup jeńców, ubóstwo zakonów żebraczych jako świadectwo publiczne oraz rozwój inicjatyw edukacyjnych. Wspomina współczesne działania na rzecz migrantów i osób z marginesu społecznego.

Poprzez przykłady historyczne i współczesne tekst przedstawia służbę ubogim nie jako opcjonalny gest miłosierdzia, lecz jako kryterium wiarygodności i odnowy Kościoła, uznając ruchy społeczne za partnerów w walce z niesprawiedliwością strukturalną.

Rozdział 4: Historia, która trwa (DT, rozdz. IV)

Rozdział ten umieszcza troskę o ubogich w kontekście 150 lat katolickiej nauki społecznej – od Rerum novarum po Caritas in veritate. Przypomina wizję Soboru watykańskiego II o „Kościele ubogich” oraz konferencje Episkopatu Ameryki Łacińskiej w Medellín, Puebla i Aparecidzie. Ubóstwo i nierówność są opisane jako „struktury grzechu”, utrwalane przez systemy ekonomiczne wykluczające słabych.

Rozdział 5: Nieustanne wyzwanie (DT, rozdz. V)

Ostatni rozdział podkreśla, że troska o ubogich stanowi trwały znak Kościoła i jest centralnym elementem chrześcijańskiej tożsamości. Tekst wzywa zarówno do działań strukturalnych na rzecz sprawiedliwości, jak i do konkretnych gestów – takich jak tworzenie miejsc pracy czy jałmużna – które stają się sposobem spotkania z Chrystusem obecnym w ubogich.

Adhortacja kończy się stwierdzeniem, że bezgraniczna miłość i solidarność z ubogimi są zasadniczymi znakami Kościoła wiernego Ewangelii.

Bibliografia

• Adhortacja apostolska Dilexi te Ojca świętego Leona XIV O miłości do ubogich. vatican.va, 4 października 2025. [dostęp 2025-11-09].