Grupa Karme

Grupa Karme – grupa nieregularnych księżyców Jowisza, poruszających się ruchem wstecznym, po orbitach o inklinacji zbliżonej do 165°. Pierwszym znanym księżycem z tej grupy była największa Karme.

Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU) rezerwuje nazwy pochodzące z mitologii greckiej, kończące się na „-e” dla księżyców Jowisza krążących po orbitach wstecznych.

Charakterystyka

Grupa ta jest bardzo zwarta, księżyce zaliczane do niej mają podobne wartości półosi wielkich i bardzo podobne wartości inklinacji (162–166°)^[1]. obejmuje satelity o podobnej, czerwonawej barwie powierzchni (wskaźniki barwy: B-V= 0,76 i V-R= 0,47; wyjątkiem jest tu Kalyke, zdecydowanie czerwieńsza od pozostałych), podobnej do planetoid klasy D^[2]. Niewielki rozrzut elementów orbitalnych oraz jednorodność widmowa wskazuje, że grupa może być pozostałością po kolizji, która wybiła część materiału z Karme (która zawiera w sobie wciąż 99% pierwotnej masy)^[1]^[2]. Sama Karme mogła być przechwyconą przez Jowisza planetoidą z rodziny Hildy, bądź trojańczykiem^[2].

Księżyce

Do grupy Pazyfae zaliczane są^[3]^[4]:

Numer	Nazwa	Półoś wielka [tys. km]	Nachylenie orbity [°]	Mimośród orbity	Okres obiegu [dni]	Wielkość gwiazdowa [^m]	Średnica [km]	Rok odkrycia
202201	S/2022 J 1	22 074	165,4	0,192	668,4	23,8	2	2022
201603	S/2016 J 3	21 273	164,1	0,236	675,7	23,6	2	2016
72 LXXII	Jowisz LXXII	22 462	163,3	0,233	686,6	23,7	2	2011
202202	S/2022 J 2	22 473	165,4	0,182	686,7	24,0	1	2022
61 LXI	Jowisz LXI	22 757	166,7	0,257	697,6	23,7	2	2003
201803	S/2017 J 11	22 803	164,4	0,174	701,0	24,0	1	2017
201803	S/2018 J 3	22 888	164,9	0,273	704,9	23,9	1	2018
202105	S/2021 J 5	22 893	163,2	0,200	704,9	23,6	2	2021
200310	S/2003 J 10	22 918	163,0	0,270	704,9	23,8	2	2003
43 XLIII	Arche	22 931	165,0	0,259	723,9	22,8	3	2002
202104	S/2021 J 4	22 950	164,5	0,159	708,6	24,0	1	2021
38 XXXVIII	Pasithee	23 096	165,1	0,267	719,5	23,2	2	2001
50 L	Herse	23 097	164,2	0,200	715,4	23,4	2	2003
200324	S/2003 J 24	23 150	162,1	0,255	715,9	23,8	2	2003
21 XXI	Chaldene	23 179	165,2	0,251	723,8	22,5	4	2000
37 XXXVII	Kale	23 217	165,0	0,260	729,5	23,0	2	2001
26 XXVI	Isonoe	23 217	165,2	0,246	725,5	22,5	4	2000
31 XXXI	Aitne	23 231	165,1	0,264	730,2	22,7	3	2001
66 LXVI	Jowisz LXVI	23 232	164,3	0,284	719,5	23,5	2	2017
69 LXIX	Jowisz LXIX	23 233	164,7	0,312	719,6	24,0	1	2017
25 XXV	Erinome	23 279	164,9	0,266	728,3	22,8	3	2000
63 LXIII	Jowisz LXIII	23 303	166,4	0,236	723,1	23,5	2	2017
51 LI	Jowisz LI	23 314	163,2	0,320	723,2	23,3	2	2010
20 XX	Taygete	23 360	165,2	0,252	732,2	21,9	5	2000
11 XI	Karme	23 404	164,9	0,253	702,3	17,9	46	1938
202106	S/2021 J 6	23 490	166,5	0,363	734,2	23,9	1	2021
23 XXIII	Kalyke	23 583	165,2	0,245	743,0	21,8	5	2000
47 XLVII	Eukelade	23 661	165,5	0,272	746,4	22,6	4	2003
57 LVII	Eirene	23 732	163,1	0,220	759,7	22,5	4	2003
44 XLIV	Kallichore	24 043	165,5	0,264	764,7	23,7	2	2003
200309	S/2003 J 9	24 234	166,3	0,170	766,5	23,7	1	2003

Przypisy

1 2 ScottS. Sheppard ScottS., DavidD. Jewitt DavidD., An abundant population of small irregular satellites around Jupiter, „Nature”, 6937, 423, 2003, s. 261–263, DOI: 10.1038/nature01584, PMID: 12748634, Bibcode: 2003Natur.423..261S (ang.).
1 2 3 TommyT. Grav TommyT., Matthew J.M.J. Holman Matthew J.M.J., BrettB. Gladman BrettB., KaareK. Aksnes KaareK., Photometric Survey of the Irregular Satellites, „Icarus”, 1, 166, s. 33–45, DOI: 10.1016/j.icarus.2003.07.005, arXiv:astro-ph/0301016 .
↑ Scott S. Sheppard: Jupiter’s Known Satellites. [dostęp 2026-01-25]. (ang.).
↑ Planetary Satellite Discovery Circumstances. [w:] Solar System Dynamics [on-line]. Jet Propulsion Laboratory, 2025-04-30. [dostęp 2025-08-11]. (ang.).

[Sheppard2003-1] 1 2 ScottS. Sheppard ScottS., DavidD. Jewitt DavidD., An abundant population of small irregular satellites around Jupiter, „Nature”, 6937, 423, 2003, s. 261–263, DOI: 10.1038/nature01584, PMID: 12748634, Bibcode: 2003Natur.423..261S (ang.).

[Grav2003-2] 1 2 3 TommyT. Grav TommyT., Matthew J.M.J. Holman Matthew J.M.J., BrettB. Gladman BrettB., KaareK. Aksnes KaareK., Photometric Survey of the Irregular Satellites, „Icarus”, 1, 166, s. 33–45, DOI: 10.1016/j.icarus.2003.07.005, arXiv:astro-ph/0301016 .

[jupitermoons-3] Scott S. Sheppard: Jupiter’s Known Satellites. [dostęp 2026-01-25]. (ang.).

[JPL-discovery-4] Planetary Satellite Discovery Circumstances. [w:] Solar System Dynamics [on-line]. Jet Propulsion Laboratory, 2025-04-30. [dostęp 2025-08-11]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

Grupa Amaltei (4)	Metis Adrastea Amaltea Tebe
Księżyce galileuszowe (4)	Io Europa Ganimedes Kallisto
(1)	Temisto
Grupa Himalii (11)	Leda S/2011 J 4 Himalia Ersa S/2018 J 2 Pandia Lizytea Elara S/2011 J 3 S/2017 J 17 Dia
Grupa Karpo (2)	S/2018 J 4 Karpo
(1)	Valetudo
Grupa Ananke (28)	Euporie Jowisz LV Jowisz LII S/2003 J 16 S/2003 J 2 Jowisz LXVIII Jowisz LIV Jowisz LXIV S/2021 J 1 Euanthe Orthosie S/2021 J 1 Thyone S/2022 J 3 Mneme Harpalyke Hermippe Praxidike Thelxinoe S/2021 J 2 Eufeme Helike Jokasta Ananke Jowisz LXX S/2021 J 3 S/2017 J 10 S/2003 J 12
Grupa Karme (41)	S/2022 J 1 S/2017 J 18 S/2017 J 16 S/2016 J 3 S/2017 J 13 Jowisz LXXII S/2022 J 2 S/2010 J 4 S/2017 J 12 Jowisz LXI S/2017 J 11 S/2018 J 3 S/2021 J 5 S/2003 J 10 Arche S/2021 J 4 S/2011 J 6 Pasithee Herse S/2003 J 24 Chaldene Kale Isonoe Aitne Jowisz LXVI Jowisz LXIX Erinome Jowisz LXIII Jowisz LI Taygete S/2024 J 1 Karme S/2021 J 6 Kalyke Eukelade S/2018 J 5 Eirene S/2011 J 5 S/2010 J 5 Kallichore S/2003 J 9
Grupa Pazyfae (23)	S/2003 J 4 S/2010 J 6 Jowisz LXVII S/2021 J 7 Filofrosyne Eurydome S/2010 J 3 Autonoe Jowisz LVI Sponde Jowisz LIX Pazyfae S/2017 J 15 S/2016 J 4 Megaclite Sinope Hegemone Aoede Callirrhoe Cyllene S/2017 J 14 Kore S/2003 J 23