Przejdź do zawartości

Henry David Thoreau

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Henry David Thoreau
Ilustracja
Henry David Thoreau (1856)
Data i miejsce urodzenia

12 lipca 1817
Concord

Data i miejsce śmierci

6 maja 1862
Concord

Alma Mater

Harvard College

Ważne dzieła
podpis

Henry David Thoreau (ur. 12 lipca 1817 w Concord, zm. 6 maja 1862 tamże) – amerykański pisarz, poeta i filozof transcendentalista.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Thoreau, syn wytwórcy ołówków Johna, potomka francuskich imigrantów, i Cynthii z d. Dunbar, urodził się i spędził prawie całe życie w miasteczku Concord w stanie Massachusetts.

W 1837 roku ukończył studia na Uniwersytecie Harvarda i został nauczycielem w szkole miejskiej w Concord. Wkrótce zaprzyjaźnił się z Ralphem Waldo Emersonem. Był jednym z ważniejszych członków działającego w latach 1836–1843 Klubu Transcendentalistów. W latach 1840–1844 Thoreau wraz z R.W. Emersonem, Th. Parkerem i Margaret Fuller wydawał The Dial – oficjalny organ Klubu, w którym zadebiutował jako poeta i eseista.

Był przedstawicielem anarchoprymitywizmu. Popierał obywatelskie nieposłuszeństwo jako formę walki z władzą i poszanowanie środowiska naturalnego (był fleksitarianinem). Był również zagorzałym abolicjonistą sprzeciwiającym się niewolnictwu i legalizującemu je prawu Stanów Zjednoczonych.

W 1845 roku przeniósł się do zbudowanej przez siebie chaty nad stawem Walden, położonym w lasach concordzkich. W trakcie dwuletniej samotności napisał swoje najsłynniejsze dzieło Walden, które stało się wzorem dla brytyjskich działaczy, późniejszych założycieli Partii Pracy.

Zmarł na gruźlicę. Nie założył rodziny.

Dzieła

[edytuj | edytuj kod]
  • 1849: Tydzień nad rzekami Concord i Merrimack (A Week on the Concord and Merrimack Rivers)
  • 1849: O obywatelskim nieposłuszeństwie (On the Duty of Civil Disobedience) – esej
  • 1854: Niewolnictwo w Massachusetts (Slavery in Massachusetts)
  • 1854: Walden, czyli życie w lesie (Walden, or Life in the Woods) – powieść-pamiętnik, a zarazem zbiór esejów
  • 1860: Obrona Kapitana Johna Browna (A Plea for Captain John Brown)
  • 1863: Wycieczki (Excursions)
  • 1863: Życie bez zasad (Life without Principle) – esej
  • 1864: Lasy Maine (The Maine Woods)
  • 1865: Przylądek Cod (Cape Cod) – pamiętnik z podróży
  • 1881: Wczesna wiosna w Massachusetts (Early Spring in Massachusetts)
  • 1884: Lato (Summer)
  • 1882: Zima (Winter)
  • 1892: Jesień (Autumn)
  • 1894: Różności (Miscellanies)
  • 1906: Dziennik Henry'ego Davida Thoreau (The Journal of Henry David Thoreau)

Twórczość Thoreau w przekładzie na język polski zaczęła się ukazywać dopiero w drugiej połowie XX wieku. Propagatorką, popularyzatorką i pierwszą tłumaczką Thoreau jest Halina Cieplińska. Opublikowano:

* Życie bez zasad - przeł. Halina Cieplińska (Twórczość nr 9, 1973)

  • Walden – przeł. Halina Cieplińska (Czytelnik 1983 fragmenty w „Życie bez zasad”; całość: PIW 1991; Rebis 1999; Bibl. Gazety Wyborczej 2005; Rebis 2010, 2011, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024)
  • Obywatelskie nieposłuszeństwo – przeł. Halina Cieplińska (Twórczość nr 4 r. 1981; Czytelnik 1983 w „Życie bez zasad”; Rebis 2006)
  • Życie bez zasad i inne eseje – przeł. Halina Cieplińska (Czytelnik 1983; Rebis 2011)
  • Sztuka chodzenia (Miniatura 2001)

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
  • The Thoreau Society [online], The Thoreau Society (ang.).
  • The Walden Woods Project [online], The Walden Woods Project (ang.).
  • Thoreau Farm [online], Thoreau Farm (ang.).
  • Henry D. Thoreau, „Dzikie Życie” (pol.).
  • Robert Michael Ruehl, Henry David Thoreau, Internet Encyclopedia of Philosophy, ISSN 2161-0002 [dostęp 2018-06-27] (ang.).
  • Henry David Thoreau [online], Lubimy czytać [dostęp 2020-04-20] (pol.).