Mikaszewicze
52°13′12″N 27°28′26″E/52,220000 27,473889.jpg) Cerkiew Narodzenia św. Jana Chrzciciela | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Obwód | |||||
| Rejon | |||||
| Data założenia |
1635 rok | ||||
| Wysokość |
127 m n.p.m. | ||||
| Populacja (2010) |
| ||||
| • liczba ludności |
13 000[1] | ||||
| Nr kierunkowy |
1647 | ||||
| Kod pocztowy |
225687 | ||||
Położenie na mapie obwodu brzeskiego  | |||||
Położenie na mapie Białorusi  | |||||
| 52°13′12″N 27°28′26″E/52,220000 27,473889 | |||||
Mikaszewicze (czasem błędnie Mikaszewice; biał. Мiкaшэвiчы) – miasto w południowej Białorusi, w rejonie łuninieckim, 100 km na wschód od Pińska, ok. 13 tys. mieszkańców (2010).
Znajduje tu się stacja kolejowa Mikaszewicze, położona na linii Homel – Łuniniec – Żabinka. W okresie międzywojennym była ona polską stacją graniczną na granicy ze Związkiem Sowieckim.
W mieście działają parafie: prawosławna Narodzenia św. Jana Chrzciciela[2] i rzymskokatolicka Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.
W 2007 ogłoszono plany połączenia elektrowni jądrowej w Równem na Ukrainie ze stacją energetyczną w Mikaszewiczach na Białorusi poprzez nowo wybudowane linie energetyczne. Ma być to sposób na umożliwienie wzrastającego importu energii elektrycznej z Ukrainy przez Białoruś oraz na połączenie Ukrainy z Litwą, Łotwą i Polską[3].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Według danych archiwalnych, zasiedlenie obecnego miasta Mikaszewicze rozpoczęło się w drugiej połowie XVI wieku[4].
Na przełomie XVI i XVII wieku, w okresie od 1591 do 1677 roku, na pograniczu majątków Lachwa i Lenin, do których należały Mikaszewicze, dochodziło do ciągłych konfliktów[5].
Dokumenty z Archiwum Radziwiłłów, przechowywane w AGAD w Warszawie (sygnatura: 1/354/0/23/t. 179, s. 8), pozwalają ustalić datę pierwszej wzmianki o Mikaszewiczach – 18/30 grudnia 1635 roku. Wspomniany dokument to „protestacja”, czyli pozew sądowy złożony do sądu zamkowego województwa nowogródzkiego. Oto jego streszczenie: Podstarości lachewski Иван Тишевич – Iwan Tiszewicz (Ciszewicz) złożył protest do sądu zamkowego województwa nowogródzkiego z prośbą o wpisanie go do ksiąg grodzkich. Protest dotyczył zbrojnego wtargnięcia ponad stu uzbrojonych osób – poddanych z wsi wchodzących w skład wołości lenińskiej – na łąki należące do wsi Wielcza (Wilcza) w majątku Łachwa. Napad miał miejsce 18 grudnia 1635 roku. W tym 1635 roku lenińskie dobra, w tym Mikaszewicze, znajdowały się w dzierżawie zastawnej u pana Omeliana Ciszewicza. W wyniku działań napastników z majątku Lenin celowo spalono 45 stogów siana, co spowodowało znaczne straty majątkowe. Wśród osób oskarżonych o udział w napaści i podpalenie wymienieni są mieszkańcy wsi Mikaszewicze (Mikoszewicze) – Sieńko Szczuczycz i Jeremiej Nosiorowicz. Protestacja była poparta zeznaniem naocznego świadka – generała województwa nowogródzkiego Aleksandra Lwowicza (22.12.1635), który potwierdził fakt podpalenia oraz zasadność roszczeń powoda. Dokument został oficjalnie wpisany do ksiąg grodzkich sądu zamkowego w Nowogródku i opatrzony pieczęciami 30 grudnia 1635 roku[6].
Mikaszewicze, należące do majątku Lenin, w XVI wieku początkowo były częścią majątku Kolno (obecnie wieś w rejonie Żytkowickim), później zostały włączone do odrębnej wołości lenińskiej księstwa słuckiego województwa nowogródzkiego[7].
Konflikty graniczne w rejonie Mikaszewicz, z podpaleniami, niszczeniem znaków granicznych i mienia, często połączone z zabójstwami i rabunkami, trwały – wybuchając okresowo – aż do 1677 roku. Wtedy przedstawiciele dwóch linii Radziwiłłów – nieświeskiej (Łachwa) i birżańskiej (Lenin) – przeprowadzili ostateczne rozgraniczenie dóbr Radziwiłłów nieświeskich – wołośią lachewską i birżańskich – wołością lenińska księstwa słuckiego województwa nowogródzkiego. Dokonano „demarkacji” granic między wsią Wilcza z wołości lachewskiej a wsiami wołości lenińskiej należącymi do Ludwiki Karoliny Radziwiłł: Piaszczaniki, Mikaszewicze, Cimoszewicze, Pułogosciewicze (Palugostowicze, Paluscewicze) oraz Zasłucze (Gulewicze). Przy tym skorygowano błędy wcześniejszego rozgraniczenia, które zostało przeprowadzone wadliwie i doprowadziło do „szachownicy” gruntów oraz licznych sporów[8].
Wieś magnacka położona była w końcu XVIII wieku w księstwie słuckim w powiecie nowogródzkim województwa nowogródzkiego Wielkiego Księstwa Litewskiego[9].
W okresie międzywojennym w granicach II Rzeczypospolitej, na jej wschodniej granicy.
Miejsce tajnych negocjacji polsko-bolszewickich, które trwały od 24 października 1919 roku do połowy listopada 1919 roku, podczas których kpt. Ignacy Boerner – wysłannik Piłsudskiego, zakomunikował Marchlewskiemu – wysłannikowi Lenina, że nie wyda rozkazu posuwania się poza linię zajmowaną przez Wojsko Polskie nad Berezyną. Piłsudski zażądał jednak nieatakowania Petlury i oddania Dyneburga Łotwie. Dodatkowym warunkiem było zaprzestanie agitacji komunistycznej w Wojsku Polskim. Moskwa odmówiła. W międzyczasie Armia Czerwona rozbiła ofensywę Denikina.
Podczas okupacji hitlerowskiej, w maju 1942 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 400 osób. 6 sierpnia 1942 roku Niemcy zlikwidowali getto, a Żydów zamordowali poza miastem[10].
Ludzie związani z miejscowością
[edytuj | edytuj kod]- Swiatłana Cichanouska (ur. 1982) – białoruska działaczka polityczna, urodzona w Mikaszewiczach
- Mikałaj Janusz (ur. 1984) – białoruski piłkarz, urodzony w Mikaszewiczach
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года. belstat.gov.by. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-09-18)]. (ros.).
- ↑ Лунинецкое благочиние. pinskeparh.by. [dostęp 2020-12-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-04-21)]. (ros.).
- ↑ Minsk drafts energy cooperation memorandum with Kyiv. [dostęp 2007-07-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-09-27)].
- ↑ https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8.
- ↑ https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/17903238.
- ↑ https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/17903307.
- ↑ https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/17903233.
- ↑ https://proinfo.by/2025/08/05/mikashevichy-vyadomyya-z-1677-goda/.
- ↑ Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 110.
- ↑ Geoffrey P. Megargee (red.), Encyclopedia of camps and ghettos, 1933–1945, t. II, part B, s. 1424.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Mikaszewicze, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VI: Malczyce – Netreba, Warszawa 1885, s. 393.
