Puszcza Solska
50°30′10″N 23°00′21″E/50,502778 23,005833
 | |
| kompleks leśny | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powierzchnia |
ok. 1240 km² |
| Obszary chronione |
Roztoczański Park Narodowy |
Położenie na mapie województwa lubelskiego  | |
Położenie na mapie Polski  | |
| 50°30′10″N 23°00′21″E/50,502778 23,005833 | |
 | |
| Makroregion | |
|---|---|
| Zajmowane jednostki administracyjne |
|
.jpg)
Puszcza Solska (również Lasy Biłgorajskie) – duży kompleks leśny w południowej części województwa lubelskiego, złożony głównie z borów sosnowych, w części sztucznie nasadzonych. Zajmuje obszar około 1240 km²[1]. W okresie średniowiecza wraz z Puszczą Sandomierską stanowiła jeden kompleks leśny[2]. Puszcza oznaczona jest jako ostoja ptaków IBA[3].
Geografia regionu
[edytuj | edytuj kod]Puszcza Solska leży w Kotlinie Sandomierskiej, na Równinie Biłgorajskiej, na południe od pasma Roztocza. Stanowi przedłużenie Puszczy Sandomierskiej i Lasów Janowskich, z którymi graniczy od zachodu. Ciągnie się w kierunku południowo-wschodnim aż do granicy Polski z Ukrainą. Większymi rzekami Puszczy Solskiej są: Tanew, Łada, Sopot, Szum i Niepryszka.
Puszczę w większości tworzą drzewa iglaste, głównie sosna (Pinus) i jodła (Abies)[3] – cenne dla obszaru są właśnie między innymi drzewostany jodłowe porastające lessy. Występują także rozległe torfowiska, porośnięte przez żurawinę, głóg, leszczynę, jałowce, derenie, bzy i czarną jagodę. Występuje także rosiczka okrągłolistna i długolistna, widłaczek torfowy i kosaciec syberyjski[2].
Największe miasta
[edytuj | edytuj kod]Transport
[edytuj | edytuj kod]Główne drogi przebiegające przez Puszczę Solską:
- Droga krajowa nr 17 (Warszawa – Lublin – Zamość – Lwów)
- Droga wojewódzka nr 849 (Zamość – Wola Obszańska)
- Droga wojewódzka nr 853 (Biłgoraj – Tomaszów Lubelski)
- Droga wojewódzka nr 858 (Szczebrzeszyn – Biłgoraj – Nisko)
- Droga wojewódzka nr 865 (Jarosław – Narol – Bełżec)
Ponadto przebiega tędy linia kolejowa łącząca Zwierzyniec z Bełżcem.
Ochrona przyrody
[edytuj | edytuj kod]Lasy Puszczy Solskiej są objęte rozbudowanym systemem ochrony. W północnej części puszczy znajduje się Roztoczański Park Narodowy, poza tym istnieją tu:
- Park Krajobrazowy Lasy Janowskie
- Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej
- Szczebrzeszyński Park Krajobrazowy
- Południoworoztoczański Park Krajobrazowy
- Krasnobrodzki Park Krajobrazowy
oraz:
Awifauna
[edytuj | edytuj kod]Od roku 2010 Puszcza Solska uznawana jest przez BirdLife International za ostoję ptaków IBA. Gatunki, które zaważyły o tej decyzji, są z wyjątkiem jednego włączane do kryterium IBA C6 – gatunki zagrożone w skali Unii Europejskiej. Należą tu głuszec (Tetrao urogallus), bocian czarny (Ciconia nigra), trzmielojad (Pernis apivorus), orlik krzykliwy (Aquila pomarina), kropiatka (Porzana porzana), sowy: puszczyk uralski (Strix uralensis), puchacz (Bubo bubo) oraz włochatka (Aegolius funereus), lelek (Caprimulgus europaeus), dzięcioł czarny (Dryocopus martius) i wróblowe: lerka (Lullula arborea) wraz z jarzębatką (Sylvia nisoria). Jedynym gatunkiem spełniającym kryterium C1 – zagrożony w skali globalnej – jest derkacz (Crex crex)[3]. Ogółem występują tu co najmniej 34 gatunki ptaków uwzględnione w Dyrektywie ptasiej[4].
W Rudzie Różanieckiej znajduje się kilka kompleksów stawów (wschodnia część Puszczy). Miejsce to nadaje się do obserwacji ptaków szponiastych, np. trzmielojadów i błotniaków stawowych, czasem bielików i orlików krzykliwych; także kobuza. Od maja do sierpnia zauważyć można kobczyka. Na brzegach stawów stwierdzono m.in. czaplę purpurową, czaplę nadobną i kormorana małego. Na liczącej około 2,5 km długości grobli między stawami, zaobserwować dają się wąsatka, bączek oraz pliszka górska[4].
Historia
[edytuj | edytuj kod]W okresie II wojny światowej teren Puszczy Solskiej, podobnie jak Lasów Janowskich, był miejscem walk między niemieckimi oddziałami wojska i policji a oddziałami partyzanckimi Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich i Armii Ludowej oraz partyzantki radzieckiej. Niemieckie akcje przeciwpartyzanckie prowadzone były w ramach operacji o kryptonimie: Sturmwind I i Sturmwind II[5].
25–26 czerwca 1944 nad rzeką Sopot miała miejsce bitwa pod Osuchami.
5 maja 2026 wybuchł pożar pustoszący cenny przyrodniczo fragment obszaru Natura 2000. Ogień dotarł do borów bagiennych i siedlisk na torfach, zagrażając wielu chronionym okazom flory i fauny. Na chwilę obecną (7 maja 2026) spłonęło ponad 500 ha terenów. W akcji bierze udział ponad 600 ratowników – strażaków, pracowników Lasów Państwowych, policjantów i żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej[6][7]. Podczas akcji rozbił się samolot ratowniczo-gaśniczy „Dromader”, a jego pilot zginął. Do akcji także skierowano dwa śmigłowce[8][9] oraz specjalną jednostkę gaśniczą Ground Forest Fire Fighting[10].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Solska, Puszcza, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-07-21].
- 1 2 Puszcza Solska i Lasy Janowskie. roztocze.net.pl. [dostęp 2014-05-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (23 czerwca 2017)].
- 1 2 3 PL110 Solska Forest. BirdLife Data Zone. [dostęp 2014-05-13].
- 1 2 3 4 5 Antoni Marczewski, Michał Maniakowski: Ptasie Ostoje. Warszawa: Carta Blanca. Grupa Wydawnicza PWN, 2010, s. 276–279. ISBN 978-83-61444-29-9.
- ↑ Mała encyklopedia wojskowa 1971 ↓, s. 574, t.1.
- ↑ Kolejna doba walki z pożarem w Puszczy Solskiej. Nowe "optymistyczne informacje". Konferencja po sztabie. tvn24.pl, 2026-05-07. [dostęp 2026-05-07]. (pol.).
- ↑ Karolina Bałuc: "To idzie jak trąba powietrzna w górę". Kolejna doba walki z ogniem w Puszczy Solskiej. tvn24.pl, 2026-05-07. [dostęp 2026-05-07]. (pol.).
- ↑ Konrad Sinica: Ogromny pożar lasu! 200 strażaków walczy z żywiołem. supertydzien.pl, 2026-05-05. [dostęp 2026-05-06]. (pol.).
- ↑ Ogromny pożar lasów pod Biłgorajem. Sztab kryzysowy, drony i śmigłowce w akcji. lublin112.pl, 2026-05-06. [dostęp 2026-05-06]. (pol.).
- ↑ Aleksandra Arendt-Czekała: Pożar w Puszczy Solskiej. Strażacy z modułów GFFF w akcji. Jak działają?. tvn24.pl, 2026-05-06. [dostęp 2026-05-07]. (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Praca zbiorowa: Mała encyklopedia wojskowa. Warszawa: MON, 1971.
