Przejdź do zawartości

William Donald Hamilton

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
William Donald Hamilton
Data i miejsce urodzenia

1 sierpnia 1936
Kair

Data i miejsce śmierci

7 marca 2000
Oksford

profesor
Specjalność: biologia
Alma Mater

University College London, London School of Economics

Uczelnia

Uniwersytet Oksfordzki

Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Narodowego Zasługi Naukowej (Brazylia)
Nagrody

Medal Darwina
Nagroda Kioto Nagroda Kioto

William Donald Hamilton (ur. 1 sierpnia 1936 w Kairze, zm. 7 marca 2000 w Oksfordzie) – brytyjski biolog ewolucyjny, uważany obok Ronalda Fishera za największego teoretyka ewolucji biologicznej w XX wieku.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo spędził w hrabstwie Kent, a w czasie II wojny światowej jego rodzina przeniosła się do Edynburga. Studiował w St John’s College na Uniwersytecie Cambridge[1]. Po krótkim okresie pracy na Uniwersytecie Michigan od 1984 był profesorem biologii ewolucyjnej na Uniwersytecie Oksfordzkim, zmarł w 2000 na malarię, którą zaraził się podczas ekspedycji do Demokratycznej Republiki Konga.

W swojej dysertacji doktorskiej zaproponował teorię dostosowania łącznego. Anegdota głosi, że jego promotor nie docenił tego pomysłu i początkowo odrzucił pracę. Wywołała ona jednak rewolucję po ogłoszeniu w 1964 roku w „Journal of Theoretical Biology(inne języki)”.

Dorobek naukowy

[edytuj | edytuj kod]

Jeden z najwybitniejszych biologów od czasów Darwina, jeden z ojców współczesnej biologii ewolucyjnej[2][3].

Teoria doboru krewniaczego

[edytuj | edytuj kod]

Twórca koncepcji altruizmu krewniaczego oraz reguły Hamiltona. Znaczenie odkrycia doboru krewniaczego pozwoliło na badania naukowe nad zjawiskiem altruizmu, stanowiącego poważną lukę w wyjaśnieniu darwinowskim do lat 60. XX wieku. Pozwoliło na rozwój takich dziedzin jak ekologia ewolucyjna i etologia, zwłaszcza w zakresie wyjaśnienie agresji oraz zachowań społecznych u zwierząt. Zastosowanie jego pomysłu dostosowania włącznego pozwoliło na rozszerzenie teorii doboru naturalnego Darwina i Ronalda Fishera, w której główną rolę odgrywało dostosowanie na poziomie osobnicznym (teraz istotny stał się poziom genowy)[4].

Teoria pasożytnicza płciowości

[edytuj | edytuj kod]

Zaproponował model teoretyczny wyjaśnienia istnienia płciowości postulujący pasożytnictwo oraz drobnoustroje chorobowe jako przyczyny powstania i utrzymywania się płciowości (rozmnażanie płciowe jako obrona przed pasożytami)[5].

Hipoteza Zuk-Hamiltona

[edytuj | edytuj kod]

Wraz z Marlene Zuk, zaproponowali hipotezę wyjaśniającą dobór płciowy (zmodyfikowaną wersję hipotezy "dobrych genów"), w której twierdzili, że cechy epigametyczne nie mogą być dobrze rozwinięte przez osobniki obciążone pasożytami. Bogato rozwinięte ornamenty epigametyczne są wskaźnikiem zdrowia danego osobnika, zaś brak tych cech może świadczyć o obciążeniu pasożytami i dlatego samice powinny unikać samców nie mających takich cech[6].

Nagrody i wyróżnienia

[edytuj | edytuj kod]

Laureat Nagrody Kioto w dziedzinie nauk podstawowych z 1993 roku[7]. Za wyjaśnienie zachowań altruistycznych teorią doboru krewniaczego otrzymał Nagrodę Crafoorda w 1993 roku[8].

Najważniejsze artykuły

[edytuj | edytuj kod]
  • Hamilton W. D. 1964. The genetical evolution of social behaviour. Journal of Theoretical Biology 7: 1–52.
  • Hamilton W. D., Axelrod R. i Tenese R. 1990. Sexual reproduction as an adaptation to resist parasites (a review). Proc. Nat. Acad. Sci. USA. 69: 3566–3577.
  • Hamilton W. D. i May R. M. 1977. Dispersal in stable habitats. Nature 269: 578–581.
  • Hamilton W. D. i Zuk M. 1982. Heritable true fitness and bright birds: a role for parasites. Science 218: 384–387.

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Segerstrale 2013 ↓, s. 42.
  2. Wielkie Pytania #8: Przełomy w biologii | Tygodnik Powszechny [online], www.tygodnikpowszechny.pl [dostęp 2026-05-12].
  3. W.D. Hamilton, an obituary | Edge.org [online], www.edge.org [dostęp 2026-05-12].
  4. A.Łomnicki, Ekologia ewolucyjna,2013, wstęp (epub).
  5. W D Hamilton, R Axelrod, R Tanese, Sexual reproduction as an adaptation to resist parasites (a review)., „Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America”, 87 (9), 1990, s. 3566–3573, DOI: 10.1073/pnas.87.9.3566, ISSN 0027-8424 [dostęp 2026-05-12].
  6. William D. Hamilton, Marlene Zuk, Heritable True Fitness and Bright Birds: A Role for Parasites?, „Science”, 218 (4570), 1982, s. 384–387, DOI: 10.1126/science.7123238, ISSN 0036-8075 [dostęp 2026-05-12].
  7. William Donald Hamilton. Kyoto Prize. [dostęp 2018-10-01]. (ang.).
  8. The Crafoord Prize 1993 - [online], 17 marca 1993 [dostęp 2026-05-12] (ang.).

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Ullica Segerstrale: Nature's Oracle: The Life and Work of W.D.Hamilton. OUP Oxford, 2013. ISBN 978-0-19-164277-7. (ang.).

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]