William Donald Hamilton
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| profesor | |
| Specjalność: biologia | |
| Alma Mater | |
| Uczelnia | |
| Odznaczenia | |
| Nagrody | |
William Donald Hamilton (ur. 1 sierpnia 1936 w Kairze, zm. 7 marca 2000 w Oksfordzie) – brytyjski biolog ewolucyjny, uważany obok Ronalda Fishera za największego teoretyka ewolucji biologicznej w XX wieku.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Dzieciństwo spędził w hrabstwie Kent, a w czasie II wojny światowej jego rodzina przeniosła się do Edynburga. Studiował w St John’s College na Uniwersytecie Cambridge[1]. Po krótkim okresie pracy na Uniwersytecie Michigan od 1984 był profesorem biologii ewolucyjnej na Uniwersytecie Oksfordzkim, zmarł w 2000 na malarię, którą zaraził się podczas ekspedycji do Demokratycznej Republiki Konga.
W swojej dysertacji doktorskiej zaproponował teorię dostosowania łącznego. Anegdota głosi, że jego promotor nie docenił tego pomysłu i początkowo odrzucił pracę. Wywołała ona jednak rewolucję po ogłoszeniu w 1964 roku w „Journal of Theoretical Biology”.
Dorobek naukowy
[edytuj | edytuj kod]Jeden z najwybitniejszych biologów od czasów Darwina, jeden z ojców współczesnej biologii ewolucyjnej[2][3].
Teoria doboru krewniaczego
[edytuj | edytuj kod]Twórca koncepcji altruizmu krewniaczego oraz reguły Hamiltona. Znaczenie odkrycia doboru krewniaczego pozwoliło na badania naukowe nad zjawiskiem altruizmu, stanowiącego poważną lukę w wyjaśnieniu darwinowskim do lat 60. XX wieku. Pozwoliło na rozwój takich dziedzin jak ekologia ewolucyjna i etologia, zwłaszcza w zakresie wyjaśnienie agresji oraz zachowań społecznych u zwierząt. Zastosowanie jego pomysłu dostosowania włącznego pozwoliło na rozszerzenie teorii doboru naturalnego Darwina i Ronalda Fishera, w której główną rolę odgrywało dostosowanie na poziomie osobnicznym (teraz istotny stał się poziom genowy)[4].
Teoria pasożytnicza płciowości
[edytuj | edytuj kod]Zaproponował model teoretyczny wyjaśnienia istnienia płciowości postulujący pasożytnictwo oraz drobnoustroje chorobowe jako przyczyny powstania i utrzymywania się płciowości (rozmnażanie płciowe jako obrona przed pasożytami)[5].
Hipoteza Zuk-Hamiltona
[edytuj | edytuj kod]Wraz z Marlene Zuk, zaproponowali hipotezę wyjaśniającą dobór płciowy (zmodyfikowaną wersję hipotezy "dobrych genów"), w której twierdzili, że cechy epigametyczne nie mogą być dobrze rozwinięte przez osobniki obciążone pasożytami. Bogato rozwinięte ornamenty epigametyczne są wskaźnikiem zdrowia danego osobnika, zaś brak tych cech może świadczyć o obciążeniu pasożytami i dlatego samice powinny unikać samców nie mających takich cech[6].
Nagrody i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]Laureat Nagrody Kioto w dziedzinie nauk podstawowych z 1993 roku[7]. Za wyjaśnienie zachowań altruistycznych teorią doboru krewniaczego otrzymał Nagrodę Crafoorda w 1993 roku[8].
Najważniejsze artykuły
[edytuj | edytuj kod]- Hamilton W. D. 1964. The genetical evolution of social behaviour. Journal of Theoretical Biology 7: 1–52.
- Hamilton W. D., Axelrod R. i Tenese R. 1990. Sexual reproduction as an adaptation to resist parasites (a review). Proc. Nat. Acad. Sci. USA. 69: 3566–3577.
- Hamilton W. D. i May R. M. 1977. Dispersal in stable habitats. Nature 269: 578–581.
- Hamilton W. D. i Zuk M. 1982. Heritable true fitness and bright birds: a role for parasites. Science 218: 384–387.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Segerstrale 2013 ↓, s. 42.
- ↑ Wielkie Pytania #8: Przełomy w biologii | Tygodnik Powszechny [online], www.tygodnikpowszechny.pl [dostęp 2026-05-12].
- ↑ W.D. Hamilton, an obituary | Edge.org [online], www.edge.org [dostęp 2026-05-12].
- ↑ A.Łomnicki, Ekologia ewolucyjna,2013, wstęp (epub).
- ↑ W D Hamilton, R Axelrod, R Tanese, Sexual reproduction as an adaptation to resist parasites (a review)., „Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America”, 87 (9), 1990, s. 3566–3573, DOI: 10.1073/pnas.87.9.3566, ISSN 0027-8424 [dostęp 2026-05-12].
- ↑ William D. Hamilton, Marlene Zuk, Heritable True Fitness and Bright Birds: A Role for Parasites?, „Science”, 218 (4570), 1982, s. 384–387, DOI: 10.1126/science.7123238, ISSN 0036-8075 [dostęp 2026-05-12].
- ↑ William Donald Hamilton. Kyoto Prize. [dostęp 2018-10-01]. (ang.).
- ↑ The Crafoord Prize 1993 - [online], 17 marca 1993 [dostęp 2026-05-12] (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Ullica Segerstrale: Nature's Oracle: The Life and Work of W.D.Hamilton. OUP Oxford, 2013. ISBN 978-0-19-164277-7. (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Richard Dawkins, W. D. Hamilton, an obituary, Edge, 2000-12-03 (ang.) [dostęp 2014-02-24]
- ISNI: 0000000083623967
- VIAF: 19828406
- LCCN: n95035200
- GND: 131482890
- NDL: 00820088
- LIBRIS: gdsw1c90510g93n
- BnF: 13477518v
- SUDOC: 069361800
- SBN: UFIV117580
- NKC: jx20130920002
- NTA: 15097504X
- BIBSYS: 90914276
- CiNii: DA10513078
- NUKAT: n2014003483
- OBIN: 73876
- J9U: 987007568179005171
- LNB: 000061917
- NSK: 000154328
- WorldCat: E39PBJhdfgTk6yv7GYXQTJG4MP
- Absolwenci St John’s College (Cambridge)
- Brytyjscy biolodzy
- Brytyjscy psycholodzy
- Psycholodzy ewolucyjni
- Laureaci Nagrody Crafoorda – nauki o życiu
- Członkowie Royal Society
- Absolwenci London School of Economics
- Absolwenci University of London
- Odznaczeni Orderem Zasługi Naukowej (Brazylia)
- Urodzeni w 1936
- Zmarli w 2000
- Ludzie urodzeni w Kairze