Wrzesień 2025

<<	wrzesień 2025					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
1	2	3	4	5	6	7
8	9	10	11	12	13	14
15	16	17	18	19	20	21
22	23	24	25	26	27	28
29	30	1	2	3	4	5

zmarli we wrześniu 2025 kalendarium dzień po dniu

30 września

• Doszło do trzęsienia ziemi na filipińskiej wyspie Cebu. Zginęło co najmniej kilkadziesiąt osób.

28 września

• Odbyły się wybory parlamentarne w Mołdawii.
• Odbyły się wybory samorządowe w Dolinie Aosty we Włoszech.
• Odbyły się wybory samorządowe w Marche we Włoszech.
• Brytyjczyk Kieran Shoemark na Bremenie wygrał na torze wyścigów konnych na Służewcu, 112. edycję Wielkiej Warszawskiej.
• W 47. Maratonie Warszwskim wzięło udział 11 tys. biegaczy. Zwyciężył Japończyk Ryoma Takeuchi (2:11:21) oraz Michelle Schaub ze Szwajcarii (2:33:41). Mistrzami Polski zostali Arkadiusz Gardzielewski (2:17:37) i Emilia Mazek (2:35:26)..
• PGE Start Lublin zdobył Superpucharu Polski w koszykówce mężczyzn pokonując w finale Energa Trefl Sopot 82:77 rozgrywanym w warszawskiej Hali OSiR Bemowo.
• Męska Reprezentacja Włoch obroniła tytuł mistrza świata w siatkówce, a najbardziej wartościowym graczem turnieju został Alessandro Michieletto.
• KS Toruń pokonał Speedway Lublin w finale Speedway Ekstraliga zdobywając piąte drużynowe mistrzostwo Polski na żużlu.

27 września

• Odbyły się wybory powszechne na Seszelach.
• Odbyły się wybory parlamentarne i samorządowe w Gabonie.
• Film Ministranci w reżyserii i według scenariusza Piotra Domalewskiego otrzymał Złote Lwy dla najlepszego filmu podczas gali zamknięcia 50. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.

25 września

• Sejm Republiki Litewskiej stosunkiem głosów 80/40/2 zatwierdził program 20. rządu i nastąpiło jego zaprzysiężenie. Nową premier Litwy została posłanka Inga Ruginienė z Litewskiej Partii Socjaldemokratycznej, przewodnicząca Litewskiej Konfederacji Związków Zawodowych w latach 2018–2024.

24 września

• Izrael zamknął na czas nieokreślony Most Allenby’ego, ostatnie przejście graniczne między Zachodnim Brzegiem a Jordanią, jedyne funkcjonujące połączenie Palestyny z zagranicą Izraela.

23 września

• Co najmniej 14 osób zginęło, a 124 zaginęło, gdy w czasie huraganu Ragasa pękło jezioro zaporowe w powiecie Hualien na Tajwanie, powodując rozległe powodzie.
• W Warszawie spłonęła tzw. Willa Artura Stefańskiego przy ul. Żwirki i Wigury 25, ujęta w Gminnej Ewidencji Zabytków.
• Naukowcy z Argentyny zidentyfikowali nowy gatunek megaraptora, Joaquinraptor casali, na podstawie skamieniałości znalezionych w Patagonii. Jest to jeden z najbardziej kompletnych szkieletów przedstawicieli tej grupy.
• Na antenę amerykańskiej telewizji ABC wrócił program komika Jimmy'ego Kimmela: Jimmy Kimmel Live!. Nagłe zawieszenie programu było związane ze sprawą zabójstwa działacza politycznego Charliego Kirka i krytyką ze strony Donalda Trumpa i jego administracji. Pierwsza emisja po zawieszeniu zdobyła największą widownię telewizyjną od 2014 roku oraz rekordową widownię na platformie YouTube, z kolei prezydent Donald Trump zagroził stacji pozwem.

22 września

• Inwazja Rosji na Ukrainę: Siły rosyjskie zaatakowały miasto Zaporoże co najmniej 10 bombami szybującymi, zabijając trzy osoby i raniąc dwie kolejne. Nocny atak uszkodził co najmniej 15 budynków mieszkalnych i 10 domów prywatnych w dzielnicach mieszkalnych.
• Burkina Faso, Mali i Niger ogłosiły chęć wystąpienia z Międzynarodowego Trybunału Karnego i utworzenie afrykańskiego trybunału.
• Ousmane Dembélé został zwycięzcą Złotej Piłki, nagrody dla najlepszego piłkarza roku przyznawanej przez magazyn France Football. Najlepszą piłkarką ponownie została Aitana Bonmatí.
• Andrzej Bargiel jako pierwszy w historii dokonał zjazdu na nartach z wierzchołka Mount Everestu bez użycia dodatkowego tlenu.

21 września

• Wielka Brytania, Australia, Kanada i Portugalia uznały niepodległość Palestyny jako samodzielnego państwa, przed nadchodzącym posiedzeniem Zgromadzenia Ogólnego ONZ i przy sprzeciwie Izraela.
• Częściowe zaćmienie Słońca o magnitudzie 0,855 było widoczne na Antarktydzie i południowym Oceanie Spokojnym. Nowa Zelandia była w większości zachmurzona, co uniemożliwiało obserwację wielu zjawisk.

20 września

• Inwazja Rosji na Ukrainę:
  • Co najmniej trzy osoby zginęły, a ponad 30 zostało rannych w wyniku rosyjskiego ataku dronów i rakiet na krytyczną infrastrukturę i budynki mieszkalne na terenie Ukrainy.
  • Cztery osoby zginęły, a jedna została ranna w wyniku ataku ukraińskiego drona na rafinerie ropy naftowej w Nowokujbyszewsku w obwodzie samarskim i Saratowie w obwodzie saratowskim.
• Odbył się finał Konkursu Piosenki Interwizji 2025 w Moskwie.

19 września

• Odbyła się 14. ceremonia wręczenia Węży. Najwięcej statuetek uzyskał film Quo vadis. Miecz miłości.

18 września

• Co najmniej 10 osób zginęło, a 25 zostało rannych, gdy wybuchł pożar w wieżowcu biurowym w Lagos w Nigerii.
• W Stanach Zjednoczonych producent samochodów Toyota wycofała z rynku ponad 590 tys. pojazdów z powodu awarii oprogramowania deski rozdzielczej, która ukrywała informacje o prędkości pojazdu, stanie hamulców i ciśnieniu w oponach. Tymczasem Hyundai wycofał z rynku ponad 568 tys. modeli Palisade z powodu awarii pasów bezpieczeństwa.
• W Verdon w wypadku samochodowym zginęli wspinacze Benjamin Guigonnet i Quentin Lombard.

17 września

• Arabia Saudyjska i Pakistan podpisały w Rijadzie dwustronny pakt obronny: Strategiczne Wzajemne Porozumienie Obronne.
• W katedrze polowej Wojska Polskiego w Warszawie odbył się pogrzeb szczątków 19 ofiar zbrodni katyńskiej.

16 września

• Co najmniej 15 osób zginęło, a 16 zaginęło, gdy ulewa spowodowała osuwiska i powodzie w stanie Uttarakhand w Indiach.
• Wojna Izraela z Hamasem – Ludobójstwo w Strefie Gazy: Komisja śledcza ONZ opublikowała raport, który „ustanawia, że Izrael ponosi odpowiedzialność za dokonanie ludobójstwa w Strefie Gazy”. Raport wymienił cztery z pięciu aktów ludobójstwa określonych w prawie międzynarodowym, których dopuścił się Izrael podczas wojny w Strefie Gazy przeciwko narodowi palestyńskiemu.
• Inwazja Rosji na Ukrainę: Administracja Donalda Trumpa zatwierdziła pierwsze pakiety pomocy wojskowej dla Ukrainy. To pierwsze zastosowanie nowego mechanizmu dostarczania Ukrainie broni z zasobów USA, z wykorzystaniem funduszy państw NATO.
• Odbyły się wybory prezydenckie w Malawi.
• W cerkwi św. Sofii Mądrości Bożej w Warszawie odbyła się kanonizacja męczenników katyńskich.
• Czterometrowa rzeźba „Tindaro” autorstwa Igora Mitoraja ustanowiła rekord cenowy na polskim rynku aukcyjnym, sprzedając się za 6,89 mln zł.

14 września

• Ponad 150 tys. osób protestowało przeciwko nielegalnej imigracji w centrum Londynu w Anglii, na wiecu prowadzonym przez prawicowego aktywistę Tommy'ego Robinsona. Tysiące protestujących przeciwko rasizmowi i grupy lewicowe również zorganizowały kontrmanifestacje.
• Odbyły się wybory do legislatywy Makau.
• Odbyły się wybory samorządowe w Rosji oraz wybory uzupełniające do Dumy.
• W mistrzostwach Europy w koszykówce mężczyzn zwyciężyła reprezentacja Niemiec, pokonując w finale zespół Turcji.
• Odbyła się 77. ceremonia wręczenia nagród Emmy. Za najlepszy serial dramatyczny uznano The Pitt, a za komediowy Studio.

13 września

• Co najmniej 15 osób zginęło w wypadku z udziałem wielu pojazdów na autostradzie federalnej 180 pomiędzy Campeche i Méridą w południowo-wschodnim Meksyku.
• Inwazja Rosji na Ukrainę – Naruszenia przestrzeni powietrznej nieobjętej działaniami wojennymi: Rosyjski dron naruszył rumuńską przestrzeń powietrzną, co zmusiło siły NATO do poderwania myśliwców. Lotnisko w Lublinie we wschodniej Polsce również zostało zamknięte po raz drugi w tym tygodniu z powodu zagrożenia ze strony rosyjskich dronów. Dron Shahed został przechwycony i zestrzelony przez rumuński samolot F-16.
• Rozpoczęły się Mistrzostwa Świata w Lekkoatletyce 2025 w Tokio.
• W kościele Opatrzności Bożej we Wrocławiu, ks. Marcin Orawski został wprowadzony w posługę biskupa diecezji wrocławskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP.

12 września

• W wyniku protestów pokolenia Z, Sushila Karki została premierem Nepalu, stając się pierwszą kobietą w historii na tym stanowisku.
• Rozpoczęły się Mistrzostwa Świata w Piłce Siatkowej Mężczyzn 2025 w Pasay i Quezon City na Filipinach.
• Rozpoczęła się rozbiórka historycznej kamienicy Antoniego Stradeckiego przy ul. Grzybowskiej 46 w Warszawie.

11 września

• Co najmniej 107 osób zginęło, a 146 nadal uznawano za zaginione, gdy statek wielorybniczy zapalił się na rzece Kongo w pobliżu Lukoleli, w Prowincji Równikowej w Demokratycznej Republice Konga. Uratowano ponad 200 ocalałych.
• Co najmniej dziewięć osób zginęło, gdy łódź ratunkowa z ewakuowanymi z powodzi wywróciła się w pobliżu miasta Multan w Pendżabie w Pakistanie. 15 kolejnych osób udało się bezpiecznie uratować.
• Rosyjski portal Wiersija jako pierwszy poinformował o śmierci prorosyjskiego działacza społecznego z Polski i prezesa Stowarzyszenia „Kursk” – Jerzego Tyca, który zginął w obwodzie kurskim podczas rosysko-ukraińskich działań wojennych. W momencie ogłoszenia informacji, Tyc był pierwszym znanym przykładem śmierci Polaka służącego w szeregach Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej w trakcie inwazji Rosji na Ukrainę.
• W Gnieźnie pod hasłem „Odwaga pokoju. Chrześcijanie razem dla przyszłości Europy”, rozpoczął się XII Zjazd Gnieźnieński.

10 września

• Inwazja Rosji na Ukrainę: Polskie Siły Powietrzne i sojusznicy z NATO poderwali myśliwce w odpowiedzi na wtargnięcie 19 rosyjskich dronów w polską przestrzeń powietrzną podczas nocnego ataku dronów i rakiet na Ukrainę. Siły Zbrojne RP potwierdziły, że zestrzelono cztery rosyjskie drony nad krajem. Oznaczało to, że Polska po raz pierwszy od początku wojny bezpośrednio zaangażowała się w działania rosyjskiej armii. W wyniku ataku zamknięto wiele lotnisk, w tym lotniska Warszawa-Modlin, Rzeszów-Jasionka i Lublin. Premier Donald Tusk powołał się na artykuł 4. Traktatu północnoatlantyckiego.
• Amerykański prawicowy publicysta Charlie Kirk został śmiertelnie postrzelony podczas debaty na uniwersytecie Utah Valley w Orem.
• W artykule opublikowanym w czasopiśmie Nature poinformowano, że łazik Perseverance odkrył wiwianit, greigit i różne związki organiczne w skałach przy wodospadzie Cheyava na Marsie. Według administratora NASA Seana Duffy’ego może to być „najwyraźniejszy znak życia, jaki kiedykolwiek znaleziono na Marsie”.

9 września

• Inwazja Rosji na Ukrainę: W wyniku rosyjskiego ataku lotniczego zginęło co najmniej 24 osoby w miejscowości Jarowa w obwodzie donieckim na Ukrainie.
• Premier Nepalu Khadga Prasad Sharma Oli poddał się do dymisji wskutek fali protestów i zamieszek antyrządowych.
• Rozpoczęło się 80. posiedzenie Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku.
• Etiopia uruchomiła Tamę Wielkiego Odrodzenia, największą tamę hydroelektryczną w Afryce, co wywołało obawy o bezpieczeństwo wodne Nilu w Egipcie i Sudanie.
• Policja w Bratysławie na Słowacji ewakuowała kilka bloków w centrum miasta oraz zawiesiła ruch uliczny i transport publiczny po odkryciu na placu budowy niewypału o wadze 225 kg z czasów II wojny światowej.
• Rozpoczął się Puchar Azji 2025 w krykiecie.

8 września

• Pociąg zderzył się z piętrowym autobusem na przejeździe kolejowym w Atlacomulco w Meksyku. W wyniku zderzenia zginęło co najmniej 10 osób, a 41 zostało rannych.
• Odbyły się wybory parlamentarne w Norwegii.
• W Nepalu rozpoczęły się protesty pokolenia Z.

7 września

• Inwazja Rosji na Ukrainę: Co najmniej cztery osoby zginęły, w tym niemowlę, a 11 zostało rannych w atakach dronów i rakiet na rejony peczerski, świętoszyński i darnycki w Kijowie na Ukrainie. Wśród trafionych budynków znajdował się główny budynek rządowy.
• Miało miejsce całkowite zaćmienie Księżyca, widoczne w Europie, Afryce, Azji, Australii i na Antarktydzie.
• Usługi Microsoft Azure zostały zakłócone z powodu zerwania kabli podmorskich na Morzu Czerwonym, a dostęp do internetu został zakłócony również w niektórych częściach Azji i Bliskiego Wschodu.
• Reprezentacja Włoch zwyciężyła w mistrzostwach świata w siatkówce kobiet
• Zakończył się wielkoszlemowy turniej US Open 2025. W grze pojedynczej mężczyzn zwyciężył Carlos Alcaraz, a wśród kobiet tytuł obroniła Aryna Sabalenka.
• Papież Leon XIV przewodniczył pierwszej w swoim pontyfikacie mszy kanonizacyjnej. Świętymi ogłosił Piera Giorgio Frassatiego i Karola Acutisa.

6 września

• Komisja Wykonawcza Światowej Wspólnoty Kościołów Reformowanych jednomyślnie zadecydowała, że pastor Philip Vinod Peacock zostanie kolejnym sekretarzem generalnym organizacji.

5 września

• Odbyły się wybory powszechne na Bouganville.
• EuroHPC JU: Inauguracja superkomputera Jupiter, wyposażonego w 24 tys. procesorów Nvidia GH, odbyła się w Jülich, w Nadrenii Północnej-Westfalii. Jest to pierwszy europejski system uznany za konkurencyjny na arenie międzynarodowej w zakresie szkolenia modeli sztucznej inteligencji. W teście systemu Jupiter osiągnął 793,4 petaflops, co plasuje go na 4. miejscu w rankingu 500 najlepszych komputerów, za El Capitan, Frontier i Aurora, które zbudowano dla Departament Energii USA. Ma docelowo przekroczyć barierę 1 eksaflops.

3 września

• Doszło do katastrofy lizbońskiej kolejki Elevador da Glória, która wypadła z torów i uderzyła w budynek. Zginęło 16 osób, a 22 zostały ranne.
• Inwazja Rosji na Ukrainę: W nocy Rosja wystrzeliła w kierunku Ukrainy ponad 500 dronów i 24 rakiety, celując głównie w zachodnią i centralną Ukrainę. Co najmniej pięć osób zostało rannych. W odpowiedzi na ataki Polska poderwała myśliwce i postawiła w stan maksymalnej gotowości naziemną obronę przeciwlotniczą oraz systemy radarowe.
• Odbyły się wybory parlamentarne na Wyspie Świętej Heleny.
• Odbyły się wybory powszechne na Jamajce.
• Zrabowany przez nazistów obraz Portret hrabiny Colleoni autorstwa Giuseppe Vittore Ghislandiego został przekazany argentyńskiemu wymiarowi sprawiedliwości po odkryciu go na wystawie w prywatnym domu w Mar del Plata w Argentynie.
• Na podstawie danych sejsmicznych z sondy InSight należącej do NASA naukowcy ustalili, że Mars posiada stałe jądro wewnętrzne zbudowane z żelaza i niklu o promieniu ok. 613 km, otoczone płynnym jądrem zewnętrznym.

2 września

• Co najmniej 60 osób zginęło, a kilkadziesiąt zostało uratowanych, gdy przeładowana łódź przewożąca ponad 100 pasażerów uderzyła w zanurzony pień drzewa i wywróciła się na rzece Niger w pobliżu Borgu, w stanie Niger w Nigerii. Nadal trwały poszukiwania osób zaginionych.
• Początek wyborów powszechnych w prowincji Bouganville.

1 września

• Trzęsienie ziemi w Kunarze (2025): Liczba ofiar trzęsienia ziemi w Dżalalabadzie, w prowincji Nangarhar w Afganistanie, wzrosła do co najmniej 1100 ofiar śmiertelnych i 3500 rannych.
• Odbyły się wybory powszechne w Gujanie.