Zenon Izauryjczyk

Zenon
Tarasikodissa, Flavius Zeno
	; wyobrażenie Zenona wg Tomasza Tretera, 1583
	Cesarz bizantyński
Okres	od 9 lutego 474; do 9 stycznia 475
Poprzednik	Leon II Mały
Następca	Bazyliskus
Okres	od sierpień 476; do 9 kwietnia 491
Poprzednik	Bazyliskus
Następca	Anastazjusz I Dikoros
	Dane biograficzne
Dynastia	leońska
Data i miejsce urodzenia	ok. 425 ; Rusumblada
Data i miejsce śmierci	9 kwietnia 491 ; Konstantynopol
Ojciec	Kodisa
Matka	Lallis
Rodzeństwo	Flawiusz Longin
Małżeństwo	Arkadia
Dzieci	Zenon, Hilaria, Teofista
Małżeństwo	Ariadna; od 466; do 9 kwietnia 491
Dzieci	Leon II Mały
	Moneta
	Multimedia w Wikimedia Commons

Ten artykuł od 2014-01 wymaga zweryfikowania podanych informacji.

Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych.
Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach: Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.

Flawiusz Zenon August, łac. Flavius Zeno Augustus, gr. Ζήνων [Zē n ō n], zw. Izauryjczykiem, właśc. Tarasikodissa^[1], łac. Tarasis (ur. ok. 425 w Rusumbladzie(inne języki), zm. 9 kwietnia 491 w Konstantynopolu) – cesarz wschodniorzymski od 9 lutego 474 do 9 kwietnia 491. Był zięciem cesarza Leona I, mężem jego córki Ariadny.

Dowodził wojskami w Antiochii. Przyczynił się do upadku wszechwładnego wodza, Alana Aspara w 471. Za panowania swego syna Leona II Małego występował w jego imieniu jako regent. W 475 utracił władzę w wyniku rewolty Bazyliskusa, który ogłosił się cesarzem. W sierpniu 476 wkroczył do Konstantynopola, usunął Bazyliskusa i odzyskał władzę. W 477 roku kazał zamordować Armatusa. Pełnił urząd konsula w 479 . W tym samym roku Odoaker odesłał mu insygnia cesarskie z zachodu i uznał jego formalne zwierzchnictwo. Mimo tego, Zeno poparł później przeciwko Odoakrowi władcę Ostrogotów Teodoryka, który w 489 najechał Italię, w 493 usunął rywala i założył w niej własne królestwo.

W 482 wydał tzw. Henotikon. W zamierzeniu Zenona miał to być akt kompromisowy między ortodoksyjnym chrześcijaństwem a monofizytyzmem. Jednakże dokument tylko zaognił spory religijne, doprowadzając do tzw. schizmy akacjańskiej.

W 489 zamknął szkołę w Edessie, poddającą się wpływom nestoriańskim. Pod koniec panowania dokonał rzezi Żydów i Samarytan.

Przypisy

↑ Kosiński 2007 ↓, s. 289.

Bibliografia

Ilski, Kazimierz: Zenon. W: Słownik władców Europy średniowiecznej. Dobosz, Józef; Serwański, Maciej (red.). Wyd. 2. Poznań: Wyd. Poznańskie, 2002. ISBN 83-7177-102-9.
Kosiński, Rafał: Początki kariery Tarasikodissy-Zenona. W: Byzantina Europea : Księga jubileuszowa ofiarowana Profesorowi Waldemarowi Ceranowi. Leszka, Mirosław Jerzy; Kokoszko, Maciej. Łódź: WUŁ, 2007, s. 289–304. ISBN 978-83-7525-165-4.
Kosiński, Rafał: The Emperor Zeno : Religion and Politics. Cracow: TW „Historia Iagellonica”, 2010. ISBN 978-83-62261-18-5. (ang.).
Krawczuk, Aleksander: Poczet cesarzy bizantyjskich. Wyd. 3. popr. i uzup. Warszawa: Wyd. „Iskry”, 2006. ISBN 83-244-0025-7.

[CITEREFKosiński2007289-1] Kosiński 2007 ↓, s. 289.

[1]

Dynastia teodozjańska 395–457	Arkadiusz (395–408) Teodozjusz II (408–450) Pulcheria Marcjan (450–457)
Dynastia leońska 457–518	Leon I (457–474) Leon II (474) Zenon Izauryjczyk (474–491) Bazyliskus (475–476)^* Anastazjusz I (491–518)
Dynastia justyniańska 518–602	Justyn I (518–527) Justynian I Wielki (527–565) Justyn II (565–578) Tyberiusz II Konstantyn (578–582) Maurycjusz (582–602) Fokas (602–610)^*
Dynastia heraklijska 610–711	Herakliusz (610–641) Konstantyn III (641) Herakleonas (641) Konstans II (641–668) Konstantyn IV (668–685) Justynian II Rhinotmetos (685–695) Leoncjusz II (695–698)^* Tyberiusz III (698–705)^* Justynian II Rhinotmetos (705–711) Filipikos Bardanes (711–713)^* Anastazjusz II (713–715)^* Teodozjusz III (715–717)^*
Dynastia izauryjska 717–802	Leon III Izauryjczyk (717–741) Artabasdes (741–743) Konstantyn V Kopronim (741–775) Leon IV Chazar (775–780) Konstantyn VI (780–797) Irena (797–802)
Dynastia Niceforów 802–813	Nicefor I Genik (802–811) Staurakios (811) Michał I Rangabe (811–813) Leon V Armeńczyk (813–820)^*
Dynastia amoryjska 820–867	Michał II Amoryjczyk (820–829) Teofil (829–842) Michał III Metystes (842–867)
Dynastia macedońska 867–1057	Bazyli I (867–886) Leon VI Filozof (886–912) Aleksander (912–913) Konstantyn VII Porfirogeneta (913–959) Roman I Lekapen (920–944) Roman II (959–963) Nicefor II Fokas (963–969) Jan I Tzimiskes (969–976) Bazyli II Bułgarobójca (976–1025) Konstantyn VIII (1025–1028) Roman III Argyros (1028–1034) Michał IV Paflagończyk (1034–1041) Michał V Kalafates (1041–1042) Zoe (1042) Konstantyn IX Monomach (1042–1055) Teodora (1055–1056) Michał VI Stratiotikos (1056–1057) Izaak I Komnen (1057–1059)^*
Dynastia Dukasów 1059–1081	Konstantyn X Dukas (1059–1067) Roman IV Diogenes (1068–1071) Michał VII Dukas (1071–1078) Nicefor III Botaniates (1078–1081)
Dynastia Komnenów 1081–1185	Aleksy I Komnen (1081–1118) Jan II Komnen (1118–1143) Manuel I Komnen (1143–1180) Aleksy II Komnen (1180–1183) Andronik I Komnen (1183–1185)
Dynastia Angelosów 1185–1204	Izaak II Angelos (1185–1195 i 1203–1204) Aleksy III Angelos (1195–1203) Aleksy IV Angelos (1203–1204) Mikołaj Kanabos (1204)* Aleksy V Murzuflos (1204)*
Dynastia Laskarysów 1204–1261	Teodor I Laskarys (1204–1221) Jan III Dukas Watatzes (1221–1254) Teodor II Laskarys (1254–1258) Jan IV Laskarys (1258–1261)
Dynastia Paleologów 1259–1453	Michał VIII Paleolog (1259–1282) Andronik II Paleolog (1282–1328) Andronik III Paleolog (1328–1341) Jan V Paleolog (1341–1391) Jan VI Kantakuzen (1347–1354)* Mateusz Kantakuzen (1353–1357)* Andronik IV Paleolog (1376–1379) Jan VII Paleolog (1390) Manuel II Paleolog (1391–1425) Jan VIII Paleolog (1425–1448) Konstantyn XI Paleolog (1448–1453)