Duziko
 |
| Osmanlı mutfağı |
|---|
Duziko veya Düziko,[1] 19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu topraklarında ortaya çıkan düz rakı anlamını içeren, fermente yaş üzümün veya şarap yapımında kullanılan üzümden kalan cibrenin yeniden bakır imbiklerde damıtılmasıyla elde edilen bir distile alkollü içecektir. Osmanlı’nın son yüzyılında ve Cumhuriyet’in ilk dönemlerine kadar üretilen düziko yerini yavaşça rakıya bırakmıştır.
Etimoloji
[değiştir | kaynağı değiştir]Duziko kelimesi Yunanca dúziko, δούζικο "katkısız rakı" anlamındadır. Yunanca sözcük ise Türkçe'deki "düz" sözcüğüne ekleme yapılarak türetilmiştir.[2][3]
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]19. ve 20. yüzyılda birçok marka duziko üretmişti bunlardan biri de etiketinde üzüm salkımlarıyla resmedilmiş olan Üzüm Kızı’ydı. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş döneminde dönemin yazarlarından Ahmet Rasim, düz rakının 1870’lerden sonra yaygınlaşmaya başladığını belirtir hatta dönemin en popüler içkilerinden biri olan sakız aromalı mastikayla ciddi bir rekabete girmiştir.[4]
Cumhuriyet döneminde alkollü içki üretiminin devlet tekeline alınmasıyla birlikte özel üretim sona ermiş, Tekel ise Duziko üretmemiştir. Böylece içkinin geleneksel üretimi ortadan kalkmıştır.
Günümüzde Efe Alkollü İçecekler A.Ş. tarafından Türkiye topraklarında doğmuş ancak zaman içerisinde unutulmuş Duziko geleneği ve "Üzüm Kızı" markası, özüne sadık kalınarak yeniden üretilmeye başlanmıştır. %37.8 alkol oranına sahip Duziko bir kokteyl, karışım içkisi olarak pazarlanmaktadır.[5]
Anasonsuz olduğu ve üzümden üretilen etil alkol içerdiği için İtalya'da üretilen grappaya veya fıçılarda olgunlaştırılmamış genç brendiye benzetilebilir.
Bazı kaynaklar Yunan içkisi olarak belirtse de,[6] 19. yüzyılda ortaya çıktığı dönemde çıkış yeri Yunanistan'ın bugünkü toprakları olsa bile o bölgenin hüküm süren devleti Osmanlı İmparatorluğu olduğu için ancak Osmanlı içeceği olarak tarif edilebilir.
Kokteyller
[değiştir | kaynağı değiştir]Duziko buz katılıp (On the rocks) sek içilebileceği gibi, çeşitli kokteylerde ve karışımlarda kullanılabilir. Douzimule,[7] limon ve tonik eklenerek yapılan Tonico,[8] Sourgrape[9] gibi bir çok kokteylde nötr alkol olarak kullanılabilir.
Tadım notları
[değiştir | kaynağı değiştir]Anasonsuzdur; damakta taze/kuru üzüm, incir ve pestil tonları içeren, anasonsuz rakıya benzeyen bir içime sahiptir.[10]
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ "Düziko Ne Demek? Düziko Kelimesinin TDK Sözlük Anlamı Nedir? | NTV Haber". NTV.com.tr. 20 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2026.
- ↑ Sanat, Art-ı. "Duziko - Kelime Kökeni". Art-ı Sanat. 19 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2026.
- ↑ "Duziko Kelime Kökeni, Kelimesinin Anlamı - Etimoloji". www.etimolojiturkce.com. 20 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2026.
- ↑ "Meyhane İhtisas Kitabı". Yazar grubu. Anason İşleri Kitapları. 2022. ISBN 978-605-5058-53-1. 19 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2026.
- ↑ "Duziko – Efe Alkollü İçecekler". 20 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2026.
- ↑ "Wat is de betekenis van Dousico". www.ensie.nl. 19 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2026.
- ↑ "DOUZIMULE". 19 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2026.
- ↑ "TONICO". 20 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2026.
- ↑ "SOURGRAPE". 20 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2026.
- ↑ admin (29 Mart 2020). "ÜZÜM KIZI DUZIKO (İZMİR) | Degustasyon". 19 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2026.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]
