Essen

Essen
Şehir
Essen
Bayrak Arma
Essen
Ülke	Almanya
Eyalet	Kuzey Ren-Vestfalya
İdare
• Belediye Başkanı	Thomas Kufen (CDU)
Yüzölçümü
• Toplam	210,37 km²
Rakım	116 m
Nüfus  (2019)
• Toplam	582.760
• Yoğunluk	2.800/km²
Posta kodu	45001-45359
Alan kodları	0201, 02054
Plaka kodu	E
Resmî site www.essen.de www.visitessen.de

Zeche Zollverein

Güneyden görülen Essen Manastırı (2011)

Essen, Almanya'nın en büyük kentsel alanı olan Ruhr'un merkezi ve Dortmund'dan sonra ikinci büyük şehridir. 574.682 nüfusuyla Köln, Düsseldorf ve Dortmund'dan sonra Kuzey Ren-Vestfalya'nın dördüncü büyük şehri ve Almanya'nın onuncu büyük şehridir. Essen, AB'nin GSYİH'si bakımından ikinci büyük metropol bölgesi olan daha geniş Ren-Ruhr metropol bölgesinde yer alır ve Ren bölgesinin kültürel alanının bir parçasıdır. Ruhr'daki merkezi konumu nedeniyle Essen, genellikle Ruhr'un "gizli başkenti" olarak kabul edilir.

Şehirden iki nehir geçer: kuzeyde Emscher ve güneyde Ruhr Nehri, Essen'de barajlanarak Baldeney ve Kettwig göllerinin rezervuarlarını oluşturur. Essen'in merkezi ve kuzey semtleri tarihsel olarak Aşağı Almanca Vestfalya lehçeleri bölgesine, şehrin güneyi ise Aşağı Frankonya Bergish bölgesine aittir.

Essen, bölgenin birçok yetkili kurumunun yanı sıra, gelir bakımından en büyük 100 Alman halka açık şirketinden sekizinin (bunlardan üçü DAX endeksinde yer alan şirketlerdir) merkezi konumundadır. Essen, Almanya'nın en büyük enerji sağlayıcıları olan E.ON ve RWE'nin genel merkezlerinin burada bulunması nedeniyle genellikle Almanya'nın enerji başkenti olarak kabul edilir.

Essen ayrıca, saygın Folkwang Sanat Üniversitesi, Zollverein Yönetim ve Tasarım Okulu ve Red Dot endüstriyel ürün tasarım ödülü aracılığıyla sanat alanındaki etkisiyle de bilinir. 2003 yılının başlarında, Essen ve yakındaki Duisburg şehirlerinin üniversiteleri, her iki şehirde de kampüsleri ve Essen'de bir üniversite hastanesi bulunan Duisburg-Essen Üniversitesi'nde birleştirildi. 1958'de Essen, genellikle Ruhr Piskoposluğu (Ruhrbistum) olarak anılan Essen Roma Katolik Piskoposluğu'nun merkezi olarak seçildi.

Yaklaşık 845 yılında kurulan Essen, sanayileşmenin başlangıcına kadar önemli bir dini prensliğin, Essen Manastırı'nın etki alanında küçük bir kasaba olarak kaldı. Şehir daha sonra, özellikle Krupp ailesinin demir fabrikaları sayesinde, Almanya'nın en önemli kömür ve çelik merkezlerinden biri haline geldi. Essen, 1970'lere kadar ülkenin her yerinden işçi çekti; 1929 ile 1988 yılları arasında Almanya'nın beşinci büyük şehriydi ve 1962'de 730.000'i aşan nüfusuyla zirveye ulaştı. 20. yüzyılın son on yıllarında ağır sanayinin bölge genelinde gerilemesinin ardından, şehirde güçlü bir üçüncül sektör ekonomisi gelişti. Bu yapısal değişimin (Strukturwandel) en dikkat çekici tanığı, bir zamanlar Avrupa'nın en büyüklerinden biri olan Zollverein Kömür Madeni Sanayi Kompleksi'dir. Nihayetinde 1993'te kapatılan koklaştırma tesisi ve maden, 2001'den beri UNESCO tarafından Dünya Mirası Alanı olarak listelenmiştir.

Şehrin son yıllardaki önemli başarıları arasında, 2010 yılında tüm Ruhr bölgesi adına Avrupa Kültür Başkenti unvanını alması ve 2017 için Avrupa Yeşil Başkenti seçilmesi yer almaktadır.

Kültür

Zeche Zollverein, Villa Hügel, Philharmonie Essen, Museum Folkwang, Gruga, Borbeck Kalesi ve Baldeney Gölü önemli kültürel merkezlerindendir. Essen'de Borbecksch isimli bir dil de konuşulmaktadır.

Essen Işık Haftaları, her yıl Noel'e yakın zamanlarda Essen'de gerçekleştirilen ışıklandırma etkinlikleri ve toplumsal konulara dikkat çeken bir slogan eşliğinde dekoratif ışıklarla şehrin merkezini aydınlatmaktadır.

Tarih

Essen şehri ve çevresi, ilk çağlardan itibaren birçok Cermen kabilesinin (mesela Chatten, Brukterer, Marser) yerleşim alanıydı. Bununla beraber bu kabilelerin yerleşke alan sınırlarını tasvir etme, elde edilen tarihî eser ve kalıntılara göre oldukça zordur.

Yaklaşık olarak 800 senesinde, bugünkü Essen şehrinin biraz daha güneyinde kalan (bugünkü ismiyle Werden) bölgesinde Werden Manastırı kurulmuştur. Bu manastır, Aziz Liudger tarafından, Hristiyanlığın Katolik inancına bağlı Benedikten tarikatına mensup olarak kuruldu. Benedikten tarikatına bağlı manastırların en önemli özelliği, her manastırın birbirinden bağımsız olma özelliğiydi.

845 senesinde soylular sınıfından bir aile, saksonyalı soyluların kız çocukları adına bir vakıf kurdu, ismi Stift Essen olan bu vakfın kurulduğu alan sonraları Hildesheim Piskoposluğu bölgesine (Hristiyanların bölgesel yönetimi) bağlı bir bölgede kurulmuştu. Stift Essen, Essen Vakfı manasına geliyordu. 804 senesinden 1803 yılına kadar varlığını sürdürmeyi başaran bu vakıf bir manada Essen şehrinin gelişmesinde merkezi bir rol üstlenmiştir. Essen Vakfı bir manastırdan ziyade, soylu ailelere mensup bekar ve dul hanımların eğitim ve barınma ihtiyaçlarına yönelik bir konut işlevindeydi.

Hem Essen Vakfı hem de Werden Manastırı, halihazırda tamamen Hristiyanlaşmış bir bölgede kurulmuştur.

Spor

• Rot-Weiss Essen
• SG Essen-Schönebeck
• Moskitos Essen
• ETB Wohnbau Baskets Essen
• TUSEM Essen

Kardeş şehirler

• Tampere (Finlandiya)
• Grenoble (Fransa)
• Nijni Novgorod (Rusya)
• Zabrze (Polonya)