Edukira joan

Creuzier-le-Vieux

Wikipedia, Entziklopedia askea
Creuzier-le-Vieux
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
Izen ofizialaCreuzier-le-Vieux
Posta kodea03300
Geografia
Koordenatuak46°09′42″N 3°26′19″E / 46.1617°N 3.4386°E / 46.1617; 3.4386
Mapa
Azalera11,38 km²
Altitudea243 m, 404 m eta 319 m
MugakideakCharmeil, Creuzier-le-Neuf, Cusset, Saint-Germain-des-Fossés, Saint-Rémy-en-Rollat eta Vichy
Demografia
Biztanleria3.205 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.706 (%52,4) (%47,6) 1.549 alt_right
Dentsitatea282 bizt/km²
creuzier-le-vieux.com

Creuzier-le-Vieux Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.205 biztanle zituen 11,4 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Charmeil, Creuzier-le-Neuf, Cusset, Saint-Germain-des-Fossés, Saint-Rémy-en-Rollat eta Vichy.

Mapa
Creuzier-le-Vieux eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Creuzier-le-VieuxCreuzier-le-Vieux
Població amb 724 habitants (2000)Charmeil (3,0 km)
Població amb 13358 habitants (2000)Cusset (3,1 km)
Població amb 25467 habitants (2000)Vichy (3,6 km)
Població amb 1757 habitants (2000)Le Vernet (5,7 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,9 °C-koa da, 2,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 847 mm-koa da, urtarrilean 10,3 euri-egun eta uztailean 8,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Charmeil udalerrian dago, 3,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 769,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,7 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -26,9 °C-koa da, 1971ko urtarrilaren 5an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,1 °C) eta hotzena urtarrila (3,4 °C). Urteko prezipitazioa 759 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (81 mm) eta lehorrena otsaila (40 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,38 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,0 °C) baino 2,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (12,7 °C) eta hotzena 1963 (8,6 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Creuzier-le-Vieux)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.4 4.0 7.3 10.2 14.3 18.1 20.1 19.7 15.3 11.6 6.8 4.1 11.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 51 40 46 63 81 69 72 75 67 69 72 56 759
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,4+1,4+1,5+1,7+1,9+1,5+1,9+0,3+0,9+1,1+1,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,0 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1000150020002500300035001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.549 gizon, 1.706 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.29
1.36
 
90-94
 
1.23
1.03
 
85-89
 
1.52
2.97
 
80-84
 
2.40
5.62
 
75-79
 
4.81
8.26
 
70-74
 
7.15
7.55
 
65-69
 
7.56
8.91
 
60-64
 
7.50
11.43
 
55-59
 
7.74
4.45
 
50-54
 
12.25
4.78
 
45-49
 
7.21
5.55
 
40-44
 
4.81
7.23
 
35-39
 
6.51
5.04
 
30-34
 
4.28
3.87
 
25-29
 
3.75
2.58
 
20-24
 
1.70
7.17
 
15-19
 
4.45
4.58
 
10-14
 
3.93
6.07
 
5-9
 
4.45
1.55
 
0-4
 
6.45
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Creuzier-le-Vieux udalerrian 3.203 biztanle zeuden eta 1.488 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,15 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 39,8). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 29,0 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

3.203biztanle
1.488elkarbizitza-unitate
2,15lagun elkarbizitza-unitateko
1.047familia
Udalerria
% 25
% 40
% 29
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.047 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (592). Guraso bakarreko 79 familietatik 64etan ama zen guraso bakarra. 662 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 186k seme-alaba bakarra zuten etxean, 137k bi, eta 61k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 376 bikoteetatik 42tan (% 11,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

592
376
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean662
Seme-alaba bat186
Bi seme-alaba137
Hiru seme-alaba49
Lau edo gehiago12

15 urte edo gehiago zituzten 2.766 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 38,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 79,1).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 9
40-54% 10
55-64% 19
65-79% 20
80 +% 38
Bikotean bizi da
15-24% 5
25-39% 73
40-54% 79
55-64% 79
65-79% 76
80 +% 58

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 51,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,6 izatezko bikotean eta % 8,2 PACS bidez lotuta). % 17,2 ezkongabeak ziren, % 6,9 alargunak eta % 5,5 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 51,6
Ezkongabea% 17,2
Izatezko bikotean% 10,6
PACS bidez lotuta% 8,2
Alarguna% 6,9
Dibortziatuta% 5,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 42,7), erdi-mailako lanbideak (% 17,4), eskulangileak (% 12,3), enplegatuak (% 11,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 42,7) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) gainetik dago. 14 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,9).[10]

Udalerria
% 8
% 17
% 12
% 12
% 43
Allier
% 12
% 15
% 15
% 40
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.637 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.495 egoitza nagusi ziren, 42 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 100 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.552), eta apartamentuak gutxi ziren (78). Egoitza nagusietatik 1.268 beren jabearen bizilekuak ziren, 209 alokairuan zeuden, 65 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 18 doan lagata.[11]

1.637etxebizitza
1.495egoitza nagusi
1.552etxe
78apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.495
Egoitza nagusia (1.495)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (42)Hutsik (100)

Etxe mota

1.552
Etxea (1.552)Apartamentua (78)

Jabetza egoera

1.268
209
Jabeak (1.268)Alokairuan (209)HLM (65)Doan lagata (18)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (513).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik143
1919-194587
1946-1970168
1971-1990513
1991-2005295
2006-2020255

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (895). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (554 etxebizitzatan). 1.330 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 603 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 838tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela6
2 gela38
3 gela155
4 gela401
5 gela edo gehiago895

Berogailu mota

528
124
554
281
Gas sarea (528)Fuel-olioa (124)Elektrizitatea (554)Gas botila (8)Bestelakoak (281)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.330aparkalekua
603ibilgailu 1
838ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.794 biztanleetatik 1.409 aktibo ziren (% 78,5), horietako 1.312 lanean (% 73,1) eta 98 langabezian (aktiboen % 7,0).

1.79415-64 urteko biztanle
% 78,5aktibo
% 73,1lanean
% 7,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,3
25-54 urte% 95,2
55-64 urte% 63,5
Gizonak% 78,4
Emakumeak% 78,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 18,1
BEPC, brebeta% 11,7
CAP-BEP% 10,8
Batxilergoa% 7,0
Goi-mailako +2% 2,8
Goi-mailako +3/4% 4,0
Goi-mailako +5% 2,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

384 ez-aktibotik 128 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,3), 160 erretiraturik zeuden (% 41,7) eta 96 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,0).

Ez-aktiboak

% 33
% 42
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 34
% 26
% 19
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.490 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.312 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.490enplegu udalerrian
% 92,1soldatapeko
% 7,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 29.030 eurokoa zen, eta biztanleen % 8 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

29.030 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.430 €
% 8,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 16,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 152 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 12 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 31 eraikuntza enpresak ziren, 40 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 7 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 15 zerbitzu enpresak ziren, 17 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 43 zerbitzu publikoetatik, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 igeltseroak, 6 margolariak, 5 zurginak, 8 iturginak, 6 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.[13]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 etxerako tresna denda zen eta 1 kirol-denda zen.[14]

2000. urtean Creuzier-le-Vieux udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 266 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1941ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Vichy-Charmeil », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Creuzier-le-Vieux&oldid=11314573"(e)tik eskuratuta