Edukira joan

Naut Aran

Naut Aran
Kataluniako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Katalunia
ProbintziaLleidako probintzia
Unique territorial entityArango harana
AlkateaCésar Ruiz Canela Nieto (en) Itzuli
Izen ofizialaNaut Aran
Posta kodea25598
INEk ezarritako kodea25025
HerriburuaSalardú
Geografia
Koordenatuak42°42′33″N 0°54′10″E / 42.709166666667°N 0.90277777777778°E / 42.709166666667; 0.90277777777778
Mapa
Azalera255,8 km²
Altitudea1.267 m
MugakideakAlt Àneu, Espot, La Vall de Boí, Vilaller, Vielha e Mijaran, Canejan, Sentein, Bonac-Irazein eta Les Bordes-sur-Lez
Demografia
Biztanleria1.902 (2025)
alt_left 912 (%48,2) (%51,8) 981 alt_right
Dentsitatea7 bizt/km²
Etxebizitzak164
MatrikulaL
Hizkuntza ofizialaokzitaniera eta katalan
nautaran.org

Naut Aran Arango ekialdean dagoen udalerria da, hizkuntzaz eta kulturaz Okzitanian eta administrazioz Katalunian eta Lleidako probintzian kokatutakoa.

Azken erroldaren arabera 1.902 biztanle zituen 255,8 km²-ko azaleran.

Baqueira Bereteko eski-estazioa bertan dago, bai eta Arties herria ere.

Iparraldean Sentein eta Bonac udalerri frantziar okzitaniarrak (Arièja departamenduan), ekialdean Espot udalerria (Pallars Sobirà eskualdean), hegoaldean Barruera herria (La Vall de Boí udalerrian) eta Vilaller udalerria (biak ala biak Alta Ribagorça eskualdean) eta mendebaldean Vielha e Mijaran eta Canejan udalerri arandarrak.

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alt Àneu, Espot, La Vall de Boí, Vilaller, Vielha e Mijaran, Canejan, Sentein, Bonac-Irazein eta Les Bordes-sur-Lez.

Inguru naturala

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Noguera Pallaresa ibaia bertan sortzen da, Plan de Beret-en, eta hegoalderantz Segre ibaian amaitzen da, Ebroko adarra dena. Halaber, Garona ibaia leku berean sortzen da, eta ipar-mendebalderalderantz abiatuta Ozeano Atlantikoan itsasoratzen da.

Montardo (2.833 m) mendira bestela iristen da Arties herritik, Restancako aterpetxetik igarotzen. Besiberri Iparraldea (3.008 m) tontorrera ere aterpetxe horretatik irits daiteke. Halaber, Colomers (mendia) edo Gran Tuca de Colomers (2.933 m) eta izen bereko lakua (Estany de Colomers) udalerri honetan daude, Banhs de Tredòs-etik abiatuta irisgarriak direnak. Azkenik, Tuc de Mauberme (2.880 m), Tuc de Barlonguèria (2.802 m) eta Tuc de Baciver (2.644 m) ere aipatzekoak dira.

Biztanleriaren tamainaUrtea60090012001500180021002400270030001750180018501900195020002050Naut AranBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 981 gizon, 912 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.20
 
95-99
 
0.22
0.71
 
90-94
 
0.66
0.51
 
85-89
 
0.99
2.14
 
80-84
 
1.86
3.47
 
75-79
 
3.29
4.08
 
70-74
 
3.40
5.81
 
65-69
 
6.47
7.03
 
60-64
 
8.33
6.22
 
55-59
 
6.03
10.40
 
50-54
 
8.11
10.19
 
45-49
 
10.96
8.26
 
40-44
 
8.66
6.73
 
35-39
 
6.25
6.52
 
30-34
 
6.03
5.10
 
25-29
 
6.58
3.98
 
20-24
 
5.26
5.20
 
15-19
 
6.03
4.08
 
10-14
 
4.17
6.22
 
5-9
 
3.51
3.16
 
0-4
 
3.18
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 28,9 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 38,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 19,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 14,9 —probintzian % 24,6—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Lleidako mapa
Udal
Prob
Erki
Best
Esta
Udalerri berean · % 28,9Probintzia berean · % 19,9Erkidegoan · % 16,5Beste erkidegoa · % 19,8Estatutik kanpo · % 14,9
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 283 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 54,1)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Argentina, Frantzia, Kolonbia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 54,1Europa · % 33,6Afrika · % 8,1Asia · % 3,5Ozeania · % 0,7
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 4.760 etxebizitza zeuden: 791 (% 16,6) nagusiak eta 3.969 (% 83,4) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 919 (% 19,3) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 1.335 (% 28,0) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 620 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 4.040 plazarekin (6,52 plaza etxebizitzako).[6]

4.760etxebizitza
791etxegune
1.335hutsik (% 28,0)
620etxebizitza turistiko (2026) Lleidako mapa

Etxebizitza multzoa Lleidako mapa

791
3.969
Etxebizitza nagusia (791)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (3.969)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Lleidako mapa

2.506
919
1.335
Okupatuak (2.506)Noizbehinkakoak (919)Hutsik (1.335)

Guztira 791 etxegune zeuden, eta horietatik 313 (% 39,6) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1313
2 pertsona158
3 pertsona130
4 pertsona105
5 edo gehiago85

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 1.657 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 43,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 28,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 21,9; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 6,3.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 41,7 zen 2021ean eta % 43,2 2024an; beraz, 1,5 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 7,7 izatetik % 6,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 46,5 ziren, eta gizonen artean % 40,1; 6,4 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 7,0 eta gizonen % 5,7 ziren.

1.657biztanle 15 urte edo +, 2024
% 43,2goi-mailako ikasketak+1,5 puntu 2021etik mapa
% 6,3lehen hezkuntza edo gutxiago−1,4 puntu 2021etik mapa
% 11,6ikasten ari dira, 2024
% 21,9
% 28,5
% 43,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 6,3Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 21,9Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 28,5Goi-mailako ikasketak · % 43,2
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Lleidako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 71,8 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 28,2 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 16 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 51,8 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 48,2. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 1,1 ziren.[8]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 1,1
DBH eta antzekoak
% 21,9
Erdi-mailako LH
% 13,8
Goi-mailako LH
% 12,2
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 16,7
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 10,0
Masterrak eta espezialitateak
% 3,4
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Naut Aran, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak716% 43,2340% 40,1376% 46,5
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa473% 28,5247% 29,1226% 27,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)363% 21,9213% 25,1150% 18,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago105% 6,348% 5,757% 7,0
Guztira1.657% 100,0848% 100,0809% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Naut Aran, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 41,7% 28,1% 22,5% 7,71.656
2022% 42,4% 28,8% 22,0% 6,91.658
2023% 42,6% 29,3% 22,0% 6,11.666
2024% 43,2% 28,5% 21,9% 6,31.657

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 11,6 ikasten ari zen (192 pertsona).[9] Ikasten ari zirenetatik, % 48,4 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 24,5 batxilergoan eta % 22,4 erdi-mailako lanbide-heziketan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 51,9 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 44,3; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 25,0 eta emakumeen % 20,2. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 83,2 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 52,4 eta 25–29 urtekoen % 13,7; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 3,2 baino ez.[10] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 56,8 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 37,5.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 83,2
20–24 urte
% 52,4
25–29 urte
% 13,7
30–34 urte
% 5,7
35–39 urte
% 9,8
40–44 urte
% 7,4
45–49 urte
% 2,9
50–54 urte
% 3,1
55 urte edo +
% 0,3
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 4,2
Goi-mailako ikasketak
% 48,4
Erdi-mailako LH
% 22,4
Batxilergoa
% 24,5
DBH eta antzekoak
% 0,5
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,0
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 85,3 estatuan jaio zen, eta % 14,7 atzerrian.[8] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 41,8 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 4,8; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 28,6 eta % 11,6, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 47,9 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 6,9; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 38,9 eta % 7,6, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 41,8
Goi-mailakoak
% 28,6
% 27,0
Batx. / erdi LH
% 42,9
% 26,4
DBH
% 17,0
% 4,8
Lehen H. edo gutx.
% 11,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 47,9
Goi-mailakoak
% 38,9
% 26,7
Batx. / erdi LH
% 34,4
% 18,4
DBH
% 19,1
% 6,9
Lehen H. edo gutx.
% 7,6
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 12,9 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 3,7.[9] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 48,6 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 44,4 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 19.839 euro-koa zen[11], eta etxegune bakoitzeko 49.289 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.713 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 25.550 euro zen. Errenta gordina 26.104 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 57,7[12]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 13,6), beste diru-sarrerak (% 25), langabezia-prestazioak (% 1,6), beste prestazioak (% 2,2).

58%
14%
25%
Soldata · % 57,7Pentsioak · % 13,6Langabezia · % 1,6Beste prestazioak · % 2,2Beste sarrerak · % 25
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[13][oh 1]. Udalerrian indizea 29,7 da, probintziakoaren (30,3; Lleidako mapa) parean eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,6; Lleidako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Naut Aran udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 1.099 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 67,3; gainerako % 32,7 inaktibo zeuden (erretiratuak % 47,6, beste inaktiboak % 38,2 eta ikasleak % 14,2).[14] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 1,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 67,8 zen eta emakumezkoena % 66,8; langabezia-tasa, aldiz, % 1,4 eta % 1,9 zen, hurrenez hurren.[14]

Okupatuen kopurua 1.065 zen 2023ean, 2021eko 1.007etik gora.[15] Emakumeek okupatuen % 48,1 osatzen dute, eta gizonek % 51,9.

1.065okupatu, 2023+% 5,8 2021etik
% 48,1emakumeak okupatuen artean
% 67,3jarduera-tasa, 2024
% 1,6langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 66,2
% 15,6
% 12,5
Okupatuak · % 66,2Langabeak · % 1,1Ikasleak · % 4,7Erretiratuak · % 15,6Beste inaktiboak · % 12,5
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Naut Aran, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak1.081% 66,2558% 66,8523% 65,5
Langabeak18% 1,18% 1,010% 1,3
Inaktiboak534% 32,7269% 32,2265% 33,2
Guztira1.633% 100,0835% 100,0798% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 89,5), eraikuntza (% 4,9), industria (% 4,3) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 1,2).[15] Xeheago, jarduera-adarrik handiena ostalaritza da (% 30,7), ondoren jarduera artistikoak eta aisialdikoak (% 11,1) eta merkataritza (% 9,0) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Lleidako mapa
% 89,5
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 1,2Industria · % 4,3Eraikuntza · % 4,9Zerbitzuak · % 89,5
Jarduera-adar zehatzak
Ostalaritza
% 30,7
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 11,1
Merkataritza
% 9,0
Administrazio publikoa
% 8,5
Hezkuntza
% 7,4
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 5,2
Eraikuntza
% 4,9
Jarduera profesionalak
% 4,8
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 4,2
Manufaktura-industria
% 3,7
Beste zerbitzu batzuk
% 2,1
Informazioa eta komunikazioak
% 1,7
Garraioa eta biltegiratzea
% 1,6
Etxeetako jarduerak
% 1,5
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 1,2
Higiezinen jarduerak
% 1,1
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 0,6
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,4
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,2
Erauzketa-industriak
% 0,1
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 48,6; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 38,7), eta oinarrizko okupazioak % 8,0.[16] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 50,8 eta emakumeen % 46,3).

% 38,7
% 48,6
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 38,7Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 48,6Oinarrizko okupazioak · % 8,0Ez dago jasota · % 4,7
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Naut Aran, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak412% 38,7207% 37,4205% 40,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak518% 48,6281% 50,8237% 46,3
Oinarrizko okupazioak85% 8,032% 5,853% 10,4
Ez dago jasota50% 4,733% 6,017% 3,3
Guztira1.065% 100,0553% 100,0512% 100,0

Okupatuen % 70,4 besteren konturako langileak dira, eta % 29,6 norberaren konturakoak.[17]

% 24,5
% 62,3
% 8,1
Norberaren kontura, langileak dituena · % 5,1Norberaren kontura, langilerik gabe · % 24,5Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 62,3Besteren kontura, aldi baterakoa · % 8,1
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Naut Aran, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura315% 29,6193% 34,9122% 23,8
Besteren kontura750% 70,4360% 65,1390% 76,2
Guztira1.065% 100,0553% 100,0512% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 84,7 estatuan jaio zen, eta % 15,3 atzerrian.[14] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 66,7 okupatuak dira, % 19,2 erretiratuak, % 7,4 bestelako inaktiboak eta % 5,5 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 58,9 okupatuak dira, % 32,1 bestelako inaktiboak, % 5,4 erretiratuak eta % 3,6 langabeak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 63,3 okupatuak dira, % 14,2 bestelako inaktiboak, % 13,3 erretiratuak eta % 7,4 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 66,4 okupatuak dira, % 29,3 bestelako inaktiboak, % 2,1 erretiratuak eta % 2,1 langabeak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 66,7
Okupatuak
% 58,9
% 1,2
Langabeak
% 3,6
% 5,5
Ikasleak
% 0,0
% 19,2
Erretiratuak
% 5,4
% 7,4
Beste inakt.
% 32,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 63,3
Okupatuak
% 66,4
% 1,8
Langabeak
% 2,1
% 7,4
Ikasleak
% 0,0
% 13,3
Erretiratuak
% 2,1
% 14,2
Beste inakt.
% 29,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 85,1 estatuan jaio zen, eta % 14,9 atzerrian.[16] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 49,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 39,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 5,7 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 60,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 25,8 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 6,1 oinarrizko okupazioetakoak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 46,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 44,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 6,0 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 53,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 30,1 oinarrizko okupazioetakoak eta % 11,8 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 39,0
Goi eta erdi maila
% 25,8
% 49,5
Langile kualifikatuak
% 60,6
% 5,7
Oinarrizko okup.
% 6,1
% 5,7
Ez dago jasota
% 7,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 46,3
Goi eta erdi maila
% 11,8
% 44,6
Langile kualifikatuak
% 53,8
% 6,0
Oinarrizko okup.
% 30,1
% 3,1
Ez dago jasota
% 4,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egitura antzekoa da jatorri bien artean.[18] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 83,2 zerbitzuetan ari dira, % 8,4 eraikuntzan eta % 6,8 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 86,4 zerbitzuetan ari dira, % 7,6 eraikuntzan, % 3,0 industrian eta % 3,0 nekazaritzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 95,2 zerbitzuetan ari dira, % 2,4 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, guztiak zerbitzuetan ari dira.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 1,6
Nekazaritza
% 3,0
% 6,8
Industria
% 3,0
% 8,4
Eraikuntza
% 7,6
% 83,2
Zerbitzuak
% 86,4
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 0,7
Nekazaritza
% 0,0
% 2,4
Industria
% 1,1
% 1,4
Eraikuntza
% 0,0
% 95,2
Zerbitzuak
% 98,9
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 252 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 12.234 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[19][oh 2]. Udalerriaren azalera 255,8 km² denez, NAE lurraldearen % 47,8 da[20]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 94,9 larre iraunkorrak (11.614 ha, 250 ustiategitan), % 4,2 lur goldagarria (510 ha, 84 ustiategitan), % 0,9 arbolak (109 ha, 32 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,39 ha, 18 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
48%
52%
NAE · 12.234 ha (% 47,8)Gainerako azalera · 13.346 ha (% 52,2)
NAE, lur-erabileraren arabera
95%
Lur goldagarria · 510 ha (% 4,2)Larre iraunkorrak · 11.614 ha (% 94,9)Arbolak · 109 ha (% 0,9)Baratzeak · 0,39 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 43.599 behi (probintziako kopururik handiena), 3.796 ardi eta ahuntz eta 15.520 txerri zeuden[21][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 1.042 gidari zeuden erroldatuta: 570 gizon (% 54,7) eta 472 emakume (% 45,3)[22]. Biztanleen % 55 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 2.076 ibilgailuk osatzen zuten: 1.024 turismo, 322 motozikleta, 269 furgoneta, 233 kamioi eta 46 ziklomotor[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 541 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (527) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 11,9 urtekoa zen; turismoen % 14,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 11,3k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 51,7 diesel zen eta % 47,4 gasolinazko; 18 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,9; probintzian % 1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 7,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 31,1k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
35%
27%
31%
0 etiketa · 37 (% 1,8)ECO · 108 (% 5,3)C etiketa · 722 (% 35,3)B etiketa · 542 (% 26,5)Etiketarik gabe · 635 (% 31,1)
Turismoak, adinaren arabera
15%
14%
27%
33%
11%
< 4 urte · 151 (% 14,7)4–8 urte · 145 (% 14,2)8–15 urte · 274 (% 26,8)15–25 urte · 338 (% 33)≥ 25 urte · 116 (% 11,3)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Kultura ondarea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Sant Andreu de Salardú eliza erromanikoa (XII. mendekoa).
  • Santa Eulàlia d'Unha eliza erromanikoa.
  • Santa Maria d'Arties, momunmentu historiko-artistikoa, Artieseko herrigunean.
  • Sant Joan d'Arties eliza gotikoa.
  • Casa Portolà d'Arties, XVI. mendekoa, Gaspar de Portolà-ren familiakoa.
  • Montgarriko santutegi erromanikoa, Noguera Pallaresa ibaiaren ezkerraldean.
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Lleida.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Lleida.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Lleida.tab.
  12. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Lleida.tab.
  13. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Lleida.tab (Wikimedia Commons).
  20. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q985682.
  21. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Lleida.tab (Wikimedia Commons).
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Lleida.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]