صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۱٬۰۹۰٬۶۶۴ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

عَبدالله بن طاهر سومین امیر طاهری و از سرداران ایرانی‌تبار مأمون، خلیفه عباسی بود. وی نخست با سرکوب شورشیان در شام و مصر، قدرت مأمون را در آن نواحی تثبیت کرد و پس از مرگ حاکمان خراسان بزرگ، طلحه بن طاهر و علی بن طاهر و تاخت و تاز گستردهٔ خوارج در آن ناحیه، به فرمان مأمون حکومت خراسان را به دست گرفت، و توانست ثبات را به شرق خلافت بازگرداند و طاهریان را به اوج قدرت رسانید. پس از مرگ پدرش طاهر بن حسین تا پایان عمر، در دوره مأمون و حتی مُعتَصِم، یکی از مقتدرترین شخصیت‌های سیاسی و نظامی پس از خلیفه بود. عبدالله پیش از حکومت از نزدیکان مأمون و مورد توجه و علاقهٔ وی بود و پس از مراجعت طاهر به خراسان، در بغداد ماند و مناصب طاهر را عهده‌دار شد. عبدالله در سال ۲۰۶ ه‍.ق/۸۲۱ م از سمت مأمون، مأمور به سرکوب شورش نَصر بن شَبَث در رِقه گشت که پیش از آن چندین سال طاهر بن حسین را به خود مشغول نگه داشته بود. عبدالله پس از وصول به رقه، به شدت به مقابله با نصر برخاست و وی را در محاصره گرفت و سرانجام با درگیری‌های نظامی و فشارهایی که بر نصر وارد ساخت، در سال ۲۰۸ ه‍.ق/۸۲۴ م، نصر را به تسلیم واداشت و او را به بغداد نزد مأمون فرستاد و قلعهٔ کیسوم، که مقر وی بود، را نیز ویران ساخت. عبدالله پس از این موفقیت، مأمور به سامان دادن به اوضاع مصر و سرکوب شورش‌های آنجا شد. او در سال ۲۱۰ یا ۲۱۱ ه‍.ق عازم مصر شد. ابتدا به سمت علی بن عبدالعزیز جِروی که مصر سفلی و حوزهٔ شرقی را تحت سلطه داشت، حرکت کرد که او با وقوف بر تحرکات عبدالله، به نزد وی رفت و اظهار اطاعت و بندگی در برابر خلیفه نمود. عبدالله سپس به سمت عبیدالله بن سریٰ روان شد و لشکرش را در طی نبردی درهم شکست و او را در شهر فسطاط محاصره نمود که پس از مدتی، عبیدالله تسلیم عبدالله شد و در سال ۲۱۱ ه‍.ق/۸۲۶ م به نزد مأمون فرستاده شد.

ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

… آندره گایم تنها کسی است که هم جایزه نوبل و هم جایزه ایگ‌نوبل گرفته است؟ (در تصویر)
… در آتش‌سوزی ۲۰۱۸ موزه ملی برزیل، ۹۲ درصد از بیست میلیون شی تاریخیِ موجود در این موزه، طعمهٔ حریق شد؟
… پل اورسوند میان دو کشور سوئد و دانمارک طولانی‌ترین پل ریلی و جاده‌ای در اروپا است؟
… بالدوین پنجم اورشلیم، سال ۱۱۸۳ در شش سالگی همزمان با دایی جذامی خود بالدوین چهارم، تاج‌گذاری کرد و تدهین شد؟
… از خاندان مستوفیان آشتیانی پنج تن نخست‌وزیر ایران و یک نفر صدراعظم بوده‌اند؟
… در منظومۀ یونانی ادیسه، پس از بازگشت پادشاه اودیسئوس از سفر طولانیش، سگش آرگوس نخستین کسی بود که او را شناخت و در دم جان باخت؟

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۲۵ شهریور ۱۴۰۵ خورشیدی) ۱٬۰۹۰٬۶۶۴ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت

از میان خبرها

گلوریا استاینم در سال ۱۹۷۷

در یمن، درگیری‌های شدید بین حوثی‌ها و شورای رهبری ریاست‌جمهوری صدها کشته بر جای گذاشت.
گلوریا استاینم (در تصویر)، روزنامه‌نگار و فعال فمینیست آمریکایی، در ۹۲ سالگی درگذشت.
دوئین دیویس به جرم سازمان‌دهی قتل توپاک شکور، رپر آمریکایی، در سال ۱۹۹۶ محکوم شد.
تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن به‌سوی مدار عملیاتی ال۲ زمین–خورشید پرتاب شد.
تلاش برای کودتا علیه حکومت نظامی در نیجر شکست خورد.

یادبودها

امروز: چهارشنبه، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶ میلادی برابر ۲۵ شهریور ۱۴۰۵ هجری خورشیدی و ۳ ربیع‌الثانی ۱۴۴۸ هجری قمری (UTC)

در پاپوآ گینه نو: روز استقلال

رویدادها

۱۲۸۵ - برگزاری انتخابات دوره نخست مجلس شورای ملی
۱۳۵۷ - زمین‌لرزه ۱۳۵۷ طبس
۱۴۰۱ - شروع خیزش ۱۴۰۱ ایران در پی کشته‌شدن مهسا امینی
۱۸۲۴ - شارل دهم پس از مرگ لویی هجدهم به تخت سلطنت فرانسه تکیه زد، وی تا زمان انقلاب ژوئیه در سال ۱۸۳۰ پادشاه فرانسه بود.
۱۹۰۸ - شرکت خودروسازی جنرال موتورز توسط «ویلیام سی. دورانت» و با ادغام دو شرکت بیوک و اولدزموبیل، تأسیس شد.
۱۹۳۱ - عمر مختار فرمانده لیبیایی‌ها در مقابل نیروهای ایتالیایی، پس از شکست‌ در آخرین‌ نبرد و سپس محاکمه در دادگاه نظامی ایتالیایی اعدام شد.
۱۹۴۱ - در پی اشغال ایران در جنگ جهانی دوم توسط نیروهای متفقین، رضا شاه، از سلطنت به نفع پسرش محمدرضا پهلوی کناره گیری کرد.
۱۹۸۲ - شبه‌نظامیان فالانژ لبنانی به انتقام ترور بشیر جُمَیِّل رئیس‌جمهور لبنان و رهبر این حزب، از فلسطینیان، به دو اردوگاه پناهندگان فلسطینی به نام صبرا و شتیلا در غرب بیروت وارد شدند و بین ۷۰۰ تا ۳۵۰۰نفر از اهالی اردوگاه را به قتل رساندند.

زادروزها

۱۳۸۶ - زادروز هنری پنجم پادشاه انگلستان
۱۸۸۸ - زادروز فرانس امیل سیلانپا نویسندهٔ فنلاندی، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۳۹
۱۸۹۱ - زادروز کارل دونیتس از رهبران نیروی دریایی آلمان در جنگ جهانی دوم
۱۹۲۳ - زادروز لی کوآن یو نخست‌وزیر جمهوری سنگاپور از ۱۹۵۹ تا ۱۹۹۰
۱۹۲۴ - زادروز لورن باکال بازیگر آمریکایی
۱۹۲۵ - زادروز بی.بی. کینگ خواننده و نوازندهٔ گیتار برقی موسیقی بلوز
۱۹۴۳ - زادروز راجر واترز خواننده، نوازنده و ترانه‌سرای انگلیسی از اعضای گروه پینک فلوید
۱۹۵۲ - زادروز میکی رورک بازیگر و فیلمنامه‌نویس آمریکایی

درگذشت‌ها

۱۷۰۱ - درگذشت جیمز دوم (در تصویر) پادشاه انگلستان، اسکاتلند و ایرلند از ۱۶۸۵ تا ۱۶۸۸
۱۷۳۶ - درگذشت گابریل دانیل فارنهایت دانشمند هواشناس آلمانی
۱۸۲۴ - درگذشت لوئی هجدهم پادشاه فرانسه
۱۹۳۲ - درگذشت رونالد راس زیست‌شناس انگلیسی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی سال ۱۹۰۲
۱۹۷۷ - درگذشت ماریا کالاس خوانندهٔ یونانی-آمریکایی
۱۹۸۰ - درگذشت ژان پیاژه روان‌شناس، زیست‌شناس و شناخت‌شناس فرانسوی-زبان سوئیسی

→ روز قبل – روز بعد ←
یادبودهای سپتامبر – یادبودهای بیشتر…