پرش به محتوا

کالدونیای جدید

ویرایش پیوندها
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
کالدونیای جدید

Nouvelle-Calédonie
سرود: مارسییز
موقعیت
پایتخت
و بزرگترین شهر
نومئا
۴۱°۵۴′ شمالی ۱۲°۲۹′ شرقی / ۴۱٫۹۰۰°شمالی ۱۲٫۴۸۳°شرقی / 41.900; 12.483
زبان(های) رسمیزبان فرانسوی
حکومتجمهوری
امانوئل مکرون
ژان مارک اِرو
بنیان‌گذاری۱۸۵۳
مساحت
• کل
۱۸٬۵۷۵ کیلومتر مربع (۷٬۱۷۲ مایل مربع) (۱۵۴اُم)
جمعیت
• سرشماری
۲۸۵٬۰۰۰ (۱۷۶م)
• تراکم
۱۳ بر کیلومتر مربع (۳۳٫۷ بر مایل مربع) (۲۰۰اُم)
تولید ناخالص داخلی (GDP)  برابری قدرت خرید (PPP)برآورد ۲۰۰۷ 
• کل
۸٫۸۲ میلیارد دلار
• سرانه
۳۶٬۳۷۶ دلار
شاخص توسعه انسانی (۲۰۰۳)نامعلوم
واحد پولفرانک اقیانوسیه (XPF)
منطقه زمانیCET
• تابستان (ساعت تابستانی)
CEST utc = +۱۱
پیش‌شماره تلفنی۰۰۶۸۳
دامنه سطح‌بالا.nc

کالِدونیای جدید (انگلیسی: New Caledonia, فرانسوی: Nouvelle-Calédonie‎ مجموعه‌ای از جزایر تحت تملک فرانسه (از ۱۸۵۳) در اقیانوس آرام است. این جزایر در محدودهٔ ملانزی در جنوب باختری اقیانوس آرام قرار دارند. کالدونیای نو از جزیرهٔ اصلی (Grande Terre)، جزیره‌های لویالتی و چند جزیرهٔ کوچک تشکیل شده است. جمعیت کالدونیای جدید برابر با ۲۸۵٬۰۰۰ نفر برآورد شده است.[۱]

دریادار جیمز کوک آن را در ۱۷۷۴ نامگذاری کرد. چرا که کوه‌های این جزیره او را به یاد اسکاتلند (در لاتین: کالدونیا) می‌انداخت.

کالدونیای جدید یک قلمرو نیمه‌خودمختار تحت حاکمیت فرانسه است. بر اساس توافق‌نامه نومئا که در سال ۱۹۹۸ امضا شد، دولت فرانسه همچنان کنترل دفاع، سیاست خارجی، نظم و قانون، سیاست پولی، و آموزش عالی و پژوهش را در اختیار دارد.

این قلمرو شامل جزیره اصلی گراند تر (که پایتخت آن، نومئا، در آن قرار دارد)، چهار جزیره لویالتی (اووه‌آ، لیفو، تیگا و مارِه)، مجمع‌الجزایر بِلِپ، جزیره پاینز و تعدادی جزایر دورافتاده است.

بر اساس سرشماری سال ۲۰۱۹، جمعیت کالدونیای جدید حدود ۲۷۰ هزار نفر است. حدود ۳۹ درصد از این جمعیت را بومیان کاناک تشکیل می‌دهند و بقیه شامل کالدونیایی‌های اروپایی‌تبار، پلی‌نزیایی و گروه‌های دیگری از جمله ویتنامی‌ها، اندونزیایی‌ها و الجزایری‌ها هستند.

کالدونیای جدید به عنوان یک قلمرو فرادریایی فرانسه، تحت ریاست رئیس‌جمهور فرانسه قرار دارد و نماینده عالی دولت فرانسه در این منطقه مسئول اجرای سیاست‌های فرانسه است.

این سرزمین یکی از کشورهای فرادریایی و سرزمین‌های وابسته به اتحادیه اروپا (OCTs) محسوب می‌شود، اما عضو اتحادیه اروپا، منطقه یورو یا پیمان شنگن نیست.[۲]

کالدونیای جدید دارای یکی از بزرگ‌ترین ذخایر نیکل جهان است و حدود یک‌چهارم از ذخایر شناخته‌شده نیکل را در خود جای داده، که آن را به یکی از پیشروترین صادرکنندگان نیکل تبدیل کرده است. با این حال، نوسانات قیمت جهانی نیکل، هزینه‌های بالای استخراج و ناآرامی‌های اخیر چالش‌هایی برای این صنعت ایجاد کرده است.[۳]

علاوه بر این، گردشگری نیز یکی از بخش‌های مهم اقتصادی این منطقه است و بر گردشگری لوکس، طبیعت‌گردی و سفرهای دریایی تمرکز دارد. دولت کالدونیای جدید در تلاش است تا با تنوع‌بخشی به صادرات و افزایش یکپارچگی اقتصادی با منطقه اقیانوس آرام، اقتصاد این قلمرو را تقویت کند.

ملانزی‌های بومی این سرزمین از نسل مردمان ساکن جزیرهٔ گینهٔ نو هستند که از ۵۰ هزار سال پیش به این جزایر کوچیدند.[۴]

در حدود ۱٬۵۰۰ سال پیش مردمان ملانزی ساکن جزایر شمال کالدونیای جدید، موسوم به لاپیتا به این جزایر آمدند. آن‌ها دریانوردانی ماهر بودند که از کشاورزی نیز آگاهی داشتند و بر منطقهٔ بزرگی در اقیانوس آرام تأثیر گذاشته‌اند. از قرن یازدهم میلادی پلی‌نزی‌ها هم به این جزیره آمده و با اهالی آن آمیختند. جیمز کوک در سال ۱۷۷۴ نخستین اروپایی بود که کالدونیای نو را دید. کالدونیای نو در سال ۱۸۵۳ مستعمرهٔ فرانسه شد و مهاجرت گسترده از اروپا به آن نیز از نیمهٔ دوم قرن نوزدهم آغاز شد.

نام

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

کالدونیا نام سرزمین اسکاتلند در زبان لاتین است. جیمز کوک دریانورد انگلیسی در سال ۱۷۷۴ وقتی برای نخستین بار جزیرهٔ اصلی کالدونیای جدید را دید، این نام را به آن داد. چرا که تپه‌های آن او را به یاد کوه‌های اسکاتلند می‌انداخت. او جزیره‌ای که در شمال آن قرار داشت (وانواتو کنونی) را نیز با توجه به جزیره‌ای که در شمال اسکاتلند قرار دارد؛ «نیو هبردی» نامید[۵]

کاناکی (Kanaky) نام دیگر این جزیره است که در فرانسوی، انگلیسی و زبان‌های محلی و به‌ویژه توسط ملی‌گرایان ملانزی به‌کار می‌رود. این واژه در زبان‌های پولینزی به معنی «انسان» یا «مردم» است.

کالدونیای نو از فضا

جغرافیا

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

این جزایر در محدودهٔ ملانزی در جنوب غربی اقیانوس آرام قرار دارند.

مساحت کالدونیای جدید که از یک جزیرهٔ اصلی و تعدادی جزیرهٔ کوچک تشکیل یافته ۱۸٬۵۷۵ کیلومتر مربع (تقریباً نصف تایوان) است و برآورد رسمی ژانویهٔ ۲۰۰۷ جمعیت آن را ۲۴۴ هزار نفر تخمین زده است. بزرگ‌ترین شهر و مرکز کالدونیای جدید نومئا است که دبیرخانهٔ سازمان منطقه‌ای جامعهٔ اقیانوسیه نیز در آن قرار دارد. کد تلفنی کالدونیای جدید ۰۰۶۸۳ و پسوند اینترنتی آن nc است.

کالدونیای جدید در سال ۱۹۸۶ در فهرست مناطق غیر خودمختار سازمان ملل قرار گرفت. با توجه به اختلاف نظر در مورد باقی‌ماندن این جزیره در حکومت فرانسه یا استقلال آن، در نوامبر ۲۰۱۸ یک همه‌پرسی برگزار شد و اکثریت مردم این جزیره به باقی‌ماندن در تحت حاکمیت فرانسه رأی دادند.

پس از سال ۲۰۱۸ دوباره در سال ۲۰۲۱ همپرسی استقلال برگزار شد با وجود تحریک مردم توسط گروه‌های استقلال طلب باز هم مردم به‌طور قاطع به باقی ماندن کالدونیای نو زیر حاکمیت فرانسه رای دادند.

تقسیمات

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
سبز استان شمالی، نارنجی استان جنوبی، زرد استان جزایر لویالتی

سازمان‌دهی نهادی نتیجۀ قانون اساسی و قانون عادی تصویب‌شده توسط پارلمان در ۱۶ فوریه ۱۹۹۹ است.[۶]

این مجمع‌الجزایر به سه استان تقسیم می‌شود:

کالدونیای جدید همچنین به ۳۳ کمون (شهرداری) تقسیم می‌شود.[۶] یکی از کمون‌ها به نام پویا، میان دو استان تقسیم شده است. نیمۀ شمالی پویا که سکونتگاه اصلی و بیشتر جمعیت را در خود جای داده، بخشی از استان شمالی است، در حالی که نیمۀ جنوبی این کمون که در سال ۲۰۱۹ تنها ۲۱۰ نفر جمعیت داشت، بخشی از استان جنوبی است.

تاریخچه

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

کالدونیای جدید بخشی از قاره زیلاندیا بود که از ابرقاره گندوانا جدا شد و بین ۷۹ تا ۸۳ میلیون سال پیش به زیر آب فرو رفت.[۸] قدیمی‌ترین نشانه‌های حضور انسان در کالدونیای جدید به دوره‌ای بازمی‌گردد که فرهنگ لاپیتا در بخش‌های بزرگی از اقیانوس آرام نفوذ داشت، یعنی حدود ۱۶۰۰ تا ۵۰۰ پیش از میلاد یا ۱۳۰۰ تا ۲۰۰ پیش از میلاد.[۹] لاپیتاها دریانوردان و کشاورزانی بسیار ماهر بودند.[۱۰] نخستین سکونتگاه‌ها در اطراف سواحل متمرکز بودند و به دوره‌ای بین حدود ۱۱۰۰ پیش از میلاد تا ۲۰۰ میلادی تعلق دارند.[۹]

دو جنگجوی کاناک در حال ژست گرفتن با کوتکا و نیزه، حدود ۱۸۸۰

جیمز کوک، کاوشگر بریتانیایی، یکی از نخستین اروپایی‌هایی بود که در ۴ سپتامبر ۱۷۷۴ در جریان دومین سفر دریایی خود کالدونیای جدید را مشاهده کرد.[۱۱] او آن را «کالدونیای جدید» نامید، زیرا شمال شرقی این جزیره او را به یاد اسکاتلند (کالدونیا) می‌انداخت.[۱۱] سواحل غربی گراند تر در سال ۱۷۸۸، مدت کوتاهی پیش از ناپدید شدن کنت دو لاپروز، توسط او مورد بررسی قرار گرفت و جزایر وفاداری نخستین بار بین سال‌های ۱۷۹۳ و ۱۷۹۶، زمانی که ماره، لیفو، تیگا و اووئا توسط ویلیام ریون، شکارچی نهنگ انگلیسی نقشه‌برداری شدند، مورد بازدید قرار گرفتند.[۱۲] ریون در نوامبر ۱۷۹۳ با جزیره‌ای که در آن زمان بریتانیا نامیده می‌شد و امروزه به نام ماره (از جزایر وفاداری) شناخته می‌شود، برخورد کرد.[۱۳] از سال ۱۷۹۶ تا ۱۸۴۰، تنها چند تماس پراکنده با این مجمع‌الجزایر ثبت شد. حدود ۵۰ شکارچی نهنگ آمریکایی سوابقی از حضور خود در این منطقه (گراند تر، جزایر وفاداری، والپول و هانتر) بین سال‌های ۱۷۹۳ و ۱۸۸۷ بر جای گذاشتند.[۱۳][۱۴] تماس با کشتی‌های بازدیدکننده پس از سال ۱۸۴۰ به دلیل علاقه آن‌ها به چوب صندل مکررتر شد.[۹]

با کاهش تجارت چوب صندل، یک فعالیت تجاری جدید به نام «بلک‌برادینگ» جایگزین آن شد که تعبیری ملایم برای ربودن مردم ملانزی یا ساکنان جزایر غرب اقیانوس آرام از کالدونیای جدید، جزایر وفاداری، نیوهبریدز، گینه نو و جزایر سلیمان و کشاندن آن‌ها به برده‌داری، کار اجباری قراردادی یا کار اجباری در مزارع نیشکر در فیجی و کوئینزلند با روش‌های مختلف فریب و نیرنگ بود.[۱۵] بلک‌برادینگ توسط بازرگانان فرانسوی و استرالیایی انجام می‌شد، اما در مورد کالدونیای جدید، این تجارت در دهه‌های نخستین سده بیستم شامل ربودن کودکان از جزایر وفاداری به گراند تر برای کار اجباری در کشاورزی مزارع بود. تجربه اصلی کالدونیای جدید در زمینه بلک‌برادینگ حول محور تجارتی از نیوهبریدز (وانواتوی کنونی) به گراند تر برای نیروی کار در کشاورزی مزارع، معادن و همچنین به عنوان نگهبانان محکومان و در برخی کارهای عمومی می‌چرخید. در سال‌های نخستین این تجارت، از اجبار برای کشاندن ساکنان جزایر ملانزی به کشتی‌ها استفاده می‌شد. در سال‌های بعد سامانه‌های قرارداد کار توسعه یافتند؛ با این حال، وقتی نوبت به تجارت برده فرانسوی رسید که بین مستعمرات ملانزی آن در نیوهبریدز و کالدونیای جدید انجام می‌شد، مقررات بسیار کمی اجرا شد. این رویکرد تفاوتی آشکار با تحولات هم‌زمان در استرالیا داشت، چرا که در استرالیا مقررات فزاینده‌ای برای کاهش سوءاستفاده‌های ناشی از بلک‌برادینگ و راهبردهای «سربازگیری» در خطوط ساحلی وضع شده بود.[نیازمند منبع]

نخستین مبلغان مذهبی از انجمن متبحرین لندن و برادران ماریست در دهه ۱۸۴۰ وارد شدند.[۱۶] در سال ۱۸۴۹، خدمه کشتی آمریکایی کاتر توسط قبیله پوما کشته و خورده شدند.[۱۷] آدم‌خواری در سراسر کالدونیای جدید شایع بود.[۱۸]

استعمار فرانسه

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در ۲۴ سپتامبر ۱۸۵۳، به دستور امپراتور ناپلئون سوم، دریادار آگوست فبریه دسپوانت تصاحب رسمی کالدونیای جدید را اعلام کرد. ناخدا لوئی-ماری-فرانسوا تاردی دو مونتراول در ۲۵ ژوئن ۱۸۵۴ شهر پورت-دو-فرانس (نومئا) را بنیان نهاد.[۱۱] در سال‌های بعد، چند ده مهاجر آزاد در سواحل غربی ساکن شدند.[۱۱] کالدونیای جدید در سال ۱۸۶۴ به یک مستعمره مجازاتی تبدیل شد و از دهه ۱۸۶۰ تا پایان تبعیدها در سال ۱۸۹۷، فرانسه حدود ۲۲,۰۰۰ جنایتکار و زندانی سیاسی را به کالدونیای جدید فرستاد. خبرنامه انجمن عمومی زندان‌ها برای سال ۱۸۸۸ نشان می‌دهد که تا ۱ مه ۱۸۸۸، ۱۰,۴۲۸ محکوم، از جمله ۲,۳۲۹ نفر آزاد شده، در این جزیره حضور داشتند که تا آن زمان بیشترین تعداد محکومان بازداشت‌شده در ندامتگاه‌های فراورای بحار فرانسه بود.[nb ۱] محکومان شامل بسیاری از کمونارها بودند که پس از شکست کمون پاریس در سال ۱۸۷۱ دستگیر شدند، از جمله آنری دو روشفور و لوئیز میشل.[۲۰] بین سال‌های ۱۸۷۳ و ۱۸۷۶، تعداد ۴,۲۰۰ زندانی سیاسی به کالدونیای جدید تبعید شدند.[۱۱] تنها ۴۰ نفر از آن‌ها در این مستعمره ساکن شدند؛ بقیه پس از عفو در سال‌های ۱۸۷۹ و ۱۸۸۰ به فرانسه بازگشتند.[۱۱]

شاه ژاک، رئیس قبیله و ملکه او، از کتاب «رمانس دریاهای جنوب»، کلمنت لیندلی راگ، ۱۹۰۶

در سال ۱۸۶۴، نیکل در سواحل رود دیات کشف شد؛[۲۰] با تأسیس شرکت لو نیکل در سال ۱۸۷۶، استخراج معدن به طور جدی آغاز شد.[۲۱] فرانسوی‌ها برای کار در معادن، کارگرانی را از جزایر همسایه و نیوهبریدز و بعدها از ژاپن، هند شرقی هلند و هند‌وچین فرانسه وارد کردند.[۲۰] دولت فرانسه همچنین تلاش کرد مهاجرت اروپایی‌ها را تشویق کند، اما موفقیت چندانی نداشت.[۲۰]

بومیان کاناک از اقتصاد فرانسه و کار در معدن کنار گذاشته شدند و در نهایت به مناطق مأمورشده برای سکونت بومیان (قرنطینه بومی) محدود شدند.[۲۰] این امر جرقه‌ای برای یک واکنش خشونت‌آمیز در سال ۱۸۷۸ شد، زمانی که آتای، رئیس بزرگ لا فوآ موفق شد بسیاری از قبایل مرکزی را متحد کند و یک جنگ چریکی را آغاز کند که منجر به کشته شدن ۲۰۰ فرانسوی و ۱,۰۰۰ کاناک شد.[۲۱] شورش دوم در سال ۱۹۱۷ (شورش کاناک ۱۹۱۷) رخ داد که در آن مبلغان پروتستان مانند موریس لینهارت به عنوان شاهدان رویدادهای این جنگ عمل کردند. لینهارت چندین اثر مردم‌نگاری درباره کاناک‌های کالدونیای جدید نوشت. نوئل از تیامو رهبری شورش ۱۹۱۷ را بر عهده داشت که منجر به یتیم شدن تعدادی کودک شد؛ یکی از این کودکان تحت مراقبت آلفونس روئل، مبلغ پروتستان قرار گرفت. این کودک، ونسسلاس تی، بعدها پدر ژان-ماری تجیبائو (۱۹۳۶–۱۹۸۹) شد.[۲۲][نیازمند منبع]

اروپایی‌ها بیماری‌های جدیدی مانند آبله و سرخک را با خود آوردند که باعث مرگ بسیاری از بومیان شد.[۱۷] جمعیت کاناک‌ها از حدود ۶۰,۰۰۰ نفر در سال ۱۸۷۸ به ۲۷,۱۰۰ نفر در سال ۱۹۲۱ کاهش یافت و تعداد آن‌ها تا دهه ۱۹۳۰ دوباره افزایش پیدا نکرد.[۲۱]

جنگ جهانی دوم

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در ژوئن ۱۹۴۰، پس از سقوط فرانسه، شورای عمومی کالدونیای جدید رای به رد دولت ویشی و ادامه حمایت از تلاش‌های نظامی متفقین علیه آلمان داد. با این حال، ژرژ-مارک پلیسیه، فرماندار استعماری، قانون اساسی دولت ویشی را اعلام کرد که این امر باعث تظاهرات خیابانی و یک ترور ناموفق شد. در این زمان، کالدوش‌ها با شارل دو گل در ارتباط بودند؛ دو گل آن‌ها را تشویق کرد تا یک کمیته فرانسه آزاد تشکیل دهند و آنری سوتو را به عنوان فرماندار منصوب کرد. دولت ویشی به درخواست پلیسیه ناو جنگی دومون دورویل را اعزام کرد، اما به سرعت او را بی‌کفایت تشخیص داد و یک سرپرست فرمانداری منصوب کرد. در این زمان، دولت استرتژیک استرالیا با مداخله موافقت کرد و ناو اچ‌ام‌ای‌اس آدلاید را برای نظارت بر انتصاب سوتو به عنوان فرماندار فرستاد. رویارویی بین دومون دورویل و آدلاید رخ داد و در نهایت پلیسیه و دیگر مقامات طرفدار ویشی به هندوچین فرانسه تبعید شدند.[۲۳]

در سال ۱۹۴۱، حدود ۳۰۰ مرد از این قلمرو برای خدمت در خارج از کشور داوطلب شدند. در ماه آوریل، ۳۰۰ مرد از پلی‌نزی فرانسه (تاهیتی‌ها) به همراه چند نفر از بخش‌های فرانسوی نیوهبریدز به آن‌ها پیوستند: آن‌ها در کنار هم گردان اقیانوس آرام را تشکیل دادند. کالدونیایی‌ها دو گروهان و پلی‌نزیایی‌ها دو گروهان دیگر را تشکیل دادند. در مه ۱۹۴۱، آن‌ها به استرالیا رفتند و برای ادامه سفر به آفریقا سوار بر کشتی آرام‌ام‌اس کوئین الیزابت شدند. آن‌ها در اوت به دیگر گردان‌های فرانسه آزاد در قسطینه پیوستند و سپس همراه با تیپ ۱ فرانسه آزاد به صحرای غربی نقل مکان کردند. در آنجا، آن‌ها یکی از چهار گردانی بودند که در عملیات خروج پس از نبرد بیر حکیم در سال ۱۹۴۲ شرکت کردند. تلفات آن‌ها به راحتی از طریق اقیانوس آرام قابل جبران نبود و بنابراین با فرانسوی‌های گردان دیگری ادغام شدند تا گردان پیاده‌نظام نیروی دریایی و اقیانوس آرام را تشکیل دهند. این گردان مشترک بخشی از لشکر ۱ پیاده‌نظام موتوریزه در سپاه اعزامی فرانسه در طول کمپین ایتالیا بود. آن‌ها در سال ۱۹۴۴ در پروانس پیاده شدند، و در آنجا داوطلبان محلی فرانسوی و نیروهای مقاومت جایگزین آن‌ها شدند.[نیازمند منبع]

در همین حال، در مارس ۱۹۴۲، با کمک استرالیا،[۲۴] کالدونیای جدید به یک پایگاه مهم متفقین تبدیل شد[۲۱] و پایگاه اصلی ناوگان اقیانوس آرام جنوبی نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا در سال‌های ۱۹۴۲–۱۹۴۳ به نومئا منتقل شد.[۲۵] ناوگانی که نیروی دریایی امپراتوری ژاپن را در نبرد دریای مرجان در مه ۱۹۴۲ به عقب راند، در نومئا مستقر بود.[۲۱] نیروهای آمریکایی مستقر در کالدونیای جدید به ۵۰,۰۰۰ نفر می‌رسیدند که با کل جمعیت محلی در آن زمان برابری می‌کرد.[۱۱]

دوران پس از جنگ

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در سال ۱۹۴۶، کالدونیای جدید به یک قلمرو فراسوی بحار تبدیل شد.[۱۱] تا سال ۱۹۵۳، شهروندی فرانسه به همه ساکنان کالدونیای جدید، بدون توجه به قومیت آن‌ها، اعطا شد.[۲۶]

در اواخر دهه ۱۹۴۰ و اوایل دهه ۱۹۵۰، کالدونیای جدید پیوندهای اقتصادی خود را با استرالیا تقویت کرد، به ویژه از آنجا که آشفتگی در فرانسه و امپراتوری آن، پیوندهای اقتصادی سنتی کالدونیای جدید با فرانسه متروپل را تضعیف کرده بود؛ کالدونیای جدید در ازای زغال‌سنگ که برای ذوب نیکل حیاتی بود، به استرالیا نیکل صادر می‌کرد. صادرات سنگ آهن و الوار کالدونیای جدید به استرالیا نیز در این دوره افزایش یافت.[۲۷]

جمعیت اروپایی‌ها و پلی‌نزیایی‌ها در سال‌های منتهی به رونق نیکل در ۱۹۶۹–۱۹۷۲ به تدریج افزایش یافت و بومیان ملانزیایی کاناک به اقلیت تبدیل شدند، اگرچه هنوز بزرگ‌ترین گروه قومی بودند.[۲۶]

جنبش استقلال‌خواهی و دوران مدرن

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

«رویدادها»

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

بین سال‌های ۱۹۷۶ و ۱۹۸۸، دوره‌ای که از آن به عنوان «رویدادها» یاد می‌شود[۲۸][۲۹] (Les Événements[۳۰][۳۱])، مناقشات میان اقدامات دولت فرانسه و جنبش استقلال‌خواهی کاناک شاهد دوره‌هایی از خشونت و ناآرامی شدید بود.[۱۱] در سال ۱۹۸۳، اساسنامه «خودمختاری گسترده» برای این قلمرو، یک دوره انتقال پنج‌ساله و یک همه‌پرسی در سال ۱۹۸۹ را پیشنهاد کرد. در مارس ۱۹۸۴، جبهه استقلال‌طلب که یک گروه مقاومت کاناک بود، مزارع را تصاحب کرد و جبهه آزادی‌بخش ملی کاناک و سوسیالیست (FLNKS) یک دولت موقت تشکیل داد. در ژانویه ۱۹۸۵، دولت چپ‌گرای فرانسه پیشنهاد حاکمیت به کاناک‌ها و حمایت قانونی از مهاجران اروپایی را داد. این طرح با تشدید خشونت‌ها با شکست مواجه شد. دولت وضعیت فوق‌العاده اعلام کرد؛ با این حال، انتخابات منطقه‌ای برگزار شد و جبهه آزادی‌بخش ملی کاناک و سوسیالیست کنترل سه استان از چهار استان را به دست آورد. دولت راست میانه که در مارس ۱۹۸۶ در فرانسه انتخاب شد، شروع به از بین بردن توافقات ایجادشده در زمان سوسیالیست‌ها کرد و اراضی را بیشتر بدون در نظر گرفتن ادعاهای ارضی بومیان بازتوزیع کرد که در نتیجه بیش از دو سوم آن به اروپایی‌ها و کمتر از یک سوم به کاناک‌ها رسید. تا پایان سال ۱۹۸۷، راه‌بندان‌ها، درگیری‌های مسلحانه و تخریب اموال به گروگان‌گیری در غار اووئا ختم شد که یک بحران گروگان‌گیری دراماتیک درست چند روز پیش از آغاز انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۹۸۸ فرانسه بود. شبه‌نظامیان استقلال‌طلب در اووئا چهار ژاندارم را کشتند و ۲۷ نفر را گروگان گرفتند. ارتش برای نجات گروگان‌ها به غار حمله کرد. نوزده گروگان‌گیر کاناک کشته شدند و سه نفر دیگر در بازداشت جان باختند، در حالی که دو سرباز نیز در جریان حمله کشته شدند.[۳۲]

توافق‌نامه نومئا و همه‌پرسی‌های استقلال

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
پرچم‌ها در کنار هم روی یک میله، نومئا، مارس ۲۰۱۱

توافق‌نامه‌های ماتینیون که در ۲۶ ژوئن ۱۹۸۸ امضا شد، یک دهه ثبات را تضمین کرد. توافق‌نامه نومئا که در ۵ مه ۱۹۹۸ امضا شد، زمینه‌ساز یک دوره انتقال ۲۰ ساله شد که به تدریج اختیارات را به دولت محلی منتقل می‌کرد.[۱۱]

بر اساس جدول زمانی تعیین‌شده در توافق‌نامه نومئا که بر اساس آن رای‌گیری باید تا پایان سال ۲۰۱۸ انجام می‌شد، زمینه‌ها برای برگزاری همه‌پرسی استقلال کامل از فرانسه در نشستی به ریاست نخست‌وزیر فرانسه، ادوار فیلیپ در ۲ نوامبر ۲۰۱۷ فراهم شد تا این همه‌پرسی تا نوامبر ۲۰۱۸ برگزار شود. واجد شرایط بودن در لیست رأی‌دهندگان موضوع یک مناقشه طولانی بود، اما جزئیات آن در یک لیست انتخاباتی حل شد که واجد شرایط بودن خودکار را به رأی‌دهندگان کاناک‌تبار اعطا می‌کرد اما کسانی را که از تبار دیگر بودند و سابقه اقامت طولانی‌مدت در این قلمرو را نداشتند، کنار می‌گذاشت.[۳۳] همه‌پرسی در ۴ نوامبر ۲۰۱۸ برگزار شد و استقلال رای نیاورد.[۳۴] استقلال رد شد.[۳۵]

همه‌پرسی دیگری در اکتبر ۲۰۲۰ برگزار شد و رأی‌دهندگان بار دیگر گزینه باقی ماندن به عنوان بخشی از فرانسه را انتخاب کردند.[۳۶] در همه‌پرسی ۲۰۱۸، ۵۶.۷٪ از رأی‌دهندگان به ماندن در فرانسه رأی دادند. در همه‌پرسی ۲۰۲۰، این درصد کاهش یافت و ۵۳.۴٪ از رأی‌دهندگان گزینه باقی ماندن به عنوان بخشی از فرانسه را انتخاب کردند.[۳۷]

سومین همه‌پرسی در ۱۲ دسامبر ۲۰۲۱ برگزار شد.[۳۸] این همه‌پرسی توسط نیروهای استقلال‌طلب تحریم شد؛ آن‌ها استدلال می‌کردند که به دلیل تأثیرات ناشی از پاندمی کووید-۱۹ در کالدونیای جدید، رأی‌گیری باید به تعویق بیفتد و هنگامی که دولت فرانسه از انجام این کار خودداری کرد، خواستار تحریم شدند. این امر منجر به آن شد که ۹۶٪ از رأی‌دهندگان گزینه ماندن با فرانسه را انتخاب کنند.[۳۹]

در مه ۲۰۲۴، ناآرامی‌هایی در بحبوحه بحث‌ها بر سر اصلاحات پیشنهادی قانون انتخابات در این قلمرو آغاز شد.[۴۰] در اکتبر ۲۰۲۴، میشل بارنیه، نخست‌وزیر وقت فرانسه، با اشاره به لزوم بازگرداندن آرامش، این لایحه را لغو کرد و به مجمع ملی گفت که «جلوگیری از ناآرامی‌های بیشتر» یک اولویت است.[۴۱] در ۲ دسامبر ۲۰۲۴، با پایان یافتن ناآرامی‌ها، مقررات منع آمدوشد به طور رسمی لغو شد.[۴۲] تا اوایل سال ۲۰۲۶، ژاندارمری ملی حضور چشمگیری در کالدونیای جدید داشت و پنج اسکادران را برای مواجهه با ناآرامی‌های احتمالی بعدی در حالت آماده‌باش نگه داشته بود.[۴۳]

در ژوئیه ۲۰۲۵، توافقی بین دولت فرانسه و کالدونیای جدید امضا شد تا یک «دولت کالدونیای جدید» جدید ایجاد شود که وضعیت آن در قانون اساسی جمهوری فرانسه گنجانده خواهد شد. ساکنان کالدونیای جدید که حداقل ده سال در آنجا زندگی کرده‌اند، از انتخابات استانی سال ۲۰۳۱ حق رأی خواهند داشت. این توافق باید در سه ماهه چهارم سال ۲۰۲۵ توسط پارلمان فرانسه تأیید شود و سپس در سال ۲۰۲۶ به عنوان یک همه‌پرسی به رأی ساکنان کالدونیای جدید گذاشته شود.[۴۴][۴۵]

ساختار جمعیتی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

زبان

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

همانند سایر مناطق فرانسه در کالدونیای نو نیز فرانسوی زبان رسمی است. ۹۷٪ مردم بالای ۱۴ سال جزایر کالدونیای نو قادر به خواندن، نوشتن و صحبت کردن به فرانسه هستند و در حدود ۶۵٪ جمعیت بالای ۲۰ سال آن دارای تحصیلات دانشگاهی می‌باشند.[۴۶] ۳۷/۱٪ از مردم بالای ۱۴ سال نیز می‌توانند به یکی از ۲۸ زبان محلی این جزایر صحبت کنند.[۴۷]

فوارهٔ Celeste Noumea

مذهب

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

حدود ۹۰٪ اهالی کالدونیای جدید مسیحی هستند. دوسوم آن‌ها پیرو آئین پروتستان و یک‌سوم کاتولیک هستند. اقلیت مسلمان و بهائی نیز در این کشور حضور دارند.

شاخص‌های بهداشتی و جمعیتی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

بیشتر این شاخص‌ها مربوط به سال ۲۰۰۵ می‌شوند:

خلیج لاک‌پشت

اقتصاد

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

خاک کالدونیای جدید غنی از ذخایر زیرزمینی است، حدود یک‌چهارم ذخیره نیکل دنیا در این کشور واقع است. از این رو استخراج معادن صنعتی مهم و سودآور در این کشور است. از سوی دیگر حفر و بهره‌برداری بی‌رویه از معادن آسیب‌هایی را به اکوسیستم قدیمی و میراث طبیعی این سرزمین وارد کرده است.

در سال ۲۰۰۷ تولید ناخالص داخلی این کشور حدود ۸٫۸۲ میلیارد دلار آمریکا بوده که این کشور را چهارمین اقتصاد بزرگ اقیانوسیه پس از استرالیا، نیوزیلند و هاوایی می‌کند. درآمد سرانه مردم کالدونیای جدید نیز ۳۶٫۳۷۶ دلار است که پائین‌تر از استرالیا و هاوایی و بالاتر از نیوزیلند است.[۴۸]

صادرات کالدونیای جدید در سال ۲۰۰۷ حدود ۲٫۱۱ میلیارد دلار بوده که ۹۶٫۳٪ آن را فلزات و دیگر مواد معدنی شامل می‌شود. واردات این کشور در همین سال ۲٫۸۸ میلیارد دلار بوده که ۲۶٫۶٪ آن از فرانسه، ۱۶٫۱٪ از دیگر کشورهای اروپایی، ۱۳٪ از سنگاپور (بیشتر سوخت) ۱۰٫۷٪ از استرالیا، ۴٪ از نیوزیلند، ۳٫۲٪ از آمریکا، ۳٪ از ژاپن و ۲۲٫۷ از دیگر کشورها می‌آمده است.[۴۹]

ورزش

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
کالِدونیای جدید یا کالِدونیای نو

راگبی ۱۳ نفره ورزش ملی کالدونیای جدید است. در سال ۲۰۰۳ باشگاه‌ها و فدراسیون راگبی ۱۵ نفره این جزیره از اتحادیه راگبی جدا و به لیگ راگبی پیوستند و در نتیجه راگبی لیگ مهم‌ترین رشته ورزشی در این جزیره شد.

تیم ملی فوتبال کالدونیای جدید نیز در مسابقات بین‌المللی فوتبال قاره اقیانوسیه شرکت می‌کند.[۵۰]

یادداشت‌ها

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

پانویس

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. ↑ «World Population Prospects - Population Division - United Nations». population.un.org. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ اوت ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۶-۱۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. ↑ 1. New Caledonia country brief. Australian Government Department of Foreign Affairs and Trade. Published 2025. Accessed February 26, 2025. https://www.dfat.gov.au/geo/new-caledonia/new-caledonia-country-brief
  3. ↑ 1. New Caledonia country brief. Australian Government Department of Foreign Affairs and Trade. Published 2025. Accessed February 26, 2025. https://www.dfat.gov.au/geo/new-caledonia/new-caledonia-country-brief
  4. ↑ Dunn, Michael, Angela Terrill, Ger Reesink, Robert A. Foley, Stephen C. Levinson (2005). Structural Phylogenetics and the Reconstruction of Ancient Language History. Science 309: 2072-2075. doi:10.1126/science.1114615
  5. ↑ Ron Adams, "History (from Vanuatu)", Encyclopædia Britannica, 2006
  6. 1 2 "Présentation – L'Outre-Mer". Outre-mer.gouv.fr. Archived from the original on 21 May 2013. Retrieved 2013-01-30.
  7. 1 2 3 "Populations légales des provinces de Nouvelle-Calédonie en 2019 − Populations légales de Nouvelle-Calédonie en 2019 | Insee". www.insee.fr. Archived from the original on 25 April 2023. Retrieved 2023-09-11.
  8. ↑ Pappas, Stephanie (25 March 2021). "Hidden boundaries of lost continent 'Zealandia' revealed in incredible detail". LiveScience. Archived from the original on 20 December 2022. Retrieved 30 December 2022.
  9. 1 2 3 "Histoire / La Nouvelle-Calédonie". Nouvelle-caledonie.gouv.fr (in French). 2012-11-20. Archived from the original on 30 October 2012. Retrieved 2013-01-30.
  10. ↑ vLogan, Leanne; Cole, Geert (2001). New Caledonia. Lonely Planet. p. 13. ISBN 978-1-86450-202-2. Archived from the original on 13 April 2016. Retrieved 18 October 2015 – via Google Books.
  11. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 "Rapport annuel 2010" (PDF). IEOM Nouvelle-Calédonie. Archived (PDF) from the original on 10 March 2021. Retrieved 2013-01-30.
  12. ↑ Quanchi, Max; Robson, John (2005). Historical Dictionary of the Discovery and Exploration of the Pacific Islands. Scarecrow Press. ISBN 9780810865280. Archived from the original on 31 May 2022. Retrieved 30 December 2021.
  13. 1 2 "New Caledonia and International Seaport History. The Maritime Heritage Project". Maritimeheritage.org. Archived from the original on 13 November 2017. Retrieved 2017-11-12.
  14. ↑ Langdon, Robert (1983). Where the Whalers Went: An index of the Pacific Ports and Islands visited by American Whalers (and some other ships) in the 19th Century. Canberra: Pacific Manuscripts Bureau. p. 183. ISBN 086784471X.
  15. ↑ Angleviel, Frédéric. "De Kanaka à Kanak: l'appropriation d'un terme générique au profit de la revendication identitaire" [From Kanaka to Kanak: the appropriation of a generic term for the benefit of identity claim] (PDF) (in French). Université de la Nouvelle-Calédonie. Archived (PDF) from the original on 9 November 2017. Retrieved 2013-01-30.
  16. ↑ "Charting the Pacific – Places". Abc.net.au. 1998-10-13. Archived from the original on 8 December 2017. Retrieved 2013-01-30.
  17. 1 2 Logan, Leanne; Cole, Geert (2001). New Caledonia. Lonely Planet. p. 15. ISBN 978-1-86450-202-2. Archived from the original on 12 April 2016. Retrieved 18 October 2015 – via Google Books.
  18. ↑ Knauft, Bruce M. (1999). From Primitive to Postcolonial in Melanesia and Anthropology. University of Michigan Press. p. 103. ISBN 978-0-472-06687-2. Archived from the original on 1 January 2016. Retrieved 18 October 2015 – via Google Books.
  19. ↑ Bulletin de la Société générale des prisons. Paris. 1888. p. 980.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:مکان بدون ناشر (رده)
  20. 1 2 3 4 5 Aldrich, Robert; Connell, John (2006). France's Overseas Frontier: Départements et territoires d'outre-mer. Cambridge University Press. p. 46. ISBN 978-0-521-03036-6. Archived from the original on 6 August 2020. Retrieved 18 October 2015 – via Google Books.
  21. 1 2 3 4 5 Stanley, David (1989). South Pacific Handbook. David Stanley. pp. 549–. ISBN 978-0-918373-29-8. Archived from the original on 13 April 2016. Retrieved 18 October 2015 – via Google Books.
  22. ↑ Adrian Muckle
  23. ↑ Fisher, Denise (2010). "Supporting the Free French in New Caledonia: First Steps in Australian Diplomacy" (PDF). Explorations: A Journal of French-Australian Connections. 49 (1): 18–37. Archived (PDF) from the original on 24 March 2024. Retrieved 26 May 2024.
  24. ↑ Hasluck, Paul Meernaa Caedwalla (1952). "Chapter 6 – Clearing a Way to Total War, October 1940 – January 1941". The Government and the People, 1939–1941 (PDF). Vol. I (1965 ed.). Canberra: Australian War Memorial. Archived (PDF) from the original on 30 May 2022. Retrieved 6 August 2009.
  25. ↑ Rottman, Gordon L. (2002). World War 2 Pacific Island Guide. Greenwood Publishing Group. p. 71. ISBN 978-0-313-31395-0. Archived from the original on 19 March 2015. Retrieved 18 October 2015 – via Google Books. In October, the decision was made to relocate the main South Pacific Fleet base from Auckland to Nouméa (FPO SF 131). Unloading facilities were improved by February 1943 and construction immediately began on the naval operating base.
  26. 1 2 New Caledonia در دانشنامهٔ بریتانیکا
  27. ↑ Henningham, Stephen (December 2014). "Australia's Economic Ambitions in French New Caledonia, 1945–1955". The Journal of Pacific History. 49 (4): 421–439. doi:10.1080/00223344.2014.976915. JSTOR 24644648.
  28. ↑ Mannevy, Charlotte; Derel, Mathurin; Guibert, Nathalie (May 15, 2024). "Second night of riots shakes New Caledonia: 'I didn't think it could come to this'". Le Monde. Archived from the original on 24 May 2024. Retrieved 16 May 2024.
  29. ↑ Vinograd, Cassandra; Breeden, Aurelien (May 15, 2024). "France Declares State of Emergency Amid Protests in New Caledonia". The New York Times. Archived from the original on 24 May 2024. Retrieved 16 May 2024.
  30. ↑ Horowitz, Leah S. (May 2009). "Environmental violence and crises of legitimacy in New Caledonia". Political Geography. 28 (4): 248–258. doi:10.1016/j.polgeo.2009.07.001.
  31. ↑ Fisher, Denise (2013). France in the South Pacific: Power and Politics. doi:10.22459/FSP.05.2013. ISBN 978-1-922144-95-9.[کدام صفحه؟]
  32. ↑ Winslow, Donna (June 1991). "Land and Independence in New Caledonia". Cultural Survival Quarterly Magazine (in English). Archived from the original on 13 November 2017. Retrieved 2021-02-11 – via culturalsurvival.org.
  33. ↑ Roger, Patrick (3 November 2017). "Nouvelle-Calédonie : ce que contient l'" accord politique " sur le référendوم d'autodétermination" [New Caledonia: what is contained in the 'political agreement' on the self-determination referendum]. LeMonde.fr (in French). Archived from the original on 22 June 2018. Retrieved 17 July 2018.
  34. ↑ "New Caledonia sets date for independence referendum". The Guardian. 20 March 2018. Archived from the original on 13 May 2019. Retrieved 25 March 2018.
  35. ↑ "New Caledonia Votes to Remain Part of France". Time.com (in English). Nouméa, New Caledonia. Associated Press. 5 November 2018. Archived from the original on 9 November 2018. Retrieved 2018-11-08.
  36. ↑ Antoine-Perron, Charlotte (4 October 2020). "New Caledonia voters choose to stay part of France". Los Angeles Times (in English). Nouméa, New Caledonia. Associated Press. Archived from the original on 8 October 2020. Retrieved 11 February 2021.
  37. ↑ "New Caledonia referendum: South Pacific territory rejects independence from France". بی‌بی‌سی نیوز (in British English). 2020-10-04. Archived from the original on 4 October 2020. Retrieved 2021-07-08.
  38. ↑ "French territory of New Caledonia held its third and last independence referendum where 96.49 voted against independence". France24. 12 December 2021. Archived from the original on 13 December 2021. Retrieved 12 December 2021.
  39. ↑ Antoine-Perron, Charlotte (12 December 2021). "New Caledonia votes to stay in France; separatists boycott". Associated Press. Archived from the original on 1 April 2022. Retrieved 13 December 2021.
  40. ↑ "New Caledonia: 'Shots fired' at police in French territory amid riots over voting reforms". France 24. Archived from the original on 15 May 2024. Retrieved May 14, 2024.
  41. ↑ "New Caledonian independence leaders wary as France drops voting reform". رادیو بین‌المللی فرانسه (in English). 2024-10-04. Archived from the original on 31 December 2024. Retrieved 2025-04-16.
  42. ↑ "Curfew lifted in French overseas territory of New Caledonia over 6 months after violent riots". خبرگزاری آنادولو. Archived from the original on 2 December 2024. Retrieved 2025-04-16.
  43. ↑ Maclellan, Nic (6 February 2026). "'Violent, often disproportionate repression' in New Caledonia". Inside Story. Retrieved 26 April 2026.
  44. ↑ "New Caledonia's political leaders sign historic agreement to shape territory's future". RFI (in English). 2025-07-12. Retrieved 2025-07-12.
  45. ↑ "France, New Caledonia reach 'historic' statehood deal; citizens to remain French". South China Morning Post (in English). 2025-07-12. Retrieved 2025-07-12.
  46. ↑ ) INSEE, Government of France. P9-1 - Population de 14 ans et plus selon la connaissance du français, le sexe, par commune, "zone" et par province de résidence (XLS)
  47. ↑ INSEE, Government of France. P10-1 - Population de 14 ans et plus selon la connaissance d'une langue mélanésienne et le sexe , par commune, "zone" et par province de résidence (XLS)
  48. ↑ «Institut de la statistique et des études économiques de Nouvelle-Calédonie (ISEE). Chiffres clés». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ ژوئیه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۶ ژانویه ۲۰۰۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  49. ↑ «Institut de la statistique et des études économiques de Nouvelle-Calédonie (ISEE). "Bilan économique et social 2007 - Échanges Extérieurs (on page 23)» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۵ ژوئن ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۶ ژانویه ۲۰۰۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  50. ↑ «FIFA.com - New Caledonia joins the world football community». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۶ ژانویه ۲۰۰۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

منابع

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

New Caledonia country brief. Australian Government Department of Foreign Affairs and Trade. Published 2025. Accessed February 26, 2025. https://www.dfat.gov.au/geo/new-caledonia/new-caledonia-country-brief

پیوند به بیرون

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کالدونیای جدید موجود است.

فرانسوی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

انگلیسی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. ↑ در مقایسه با ۴,۰۵۳ محکوم، از جمله ۱,۱۷۶ نفر آزاد شده، در گویان فرانسه در همان تاریخ.[۱۹]
خطای یادکرد: خطای یادکرد: برچسب <ref> برای گروهی به نام «nb» وجود دارد، اما برچسب <references group="nb"/> متناظر پیدا نشد. ().
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=کالدونیای_جدید&oldid=44168828»