Kariprazyna
| |||||||||||||
| |||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||
| Wzór Hilla |
C21H32Cl2N4O | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Masa molowa |
427,41 g/mol | ||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||
| Numer CAS | |||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||
| DrugBank | |||||||||||||
| |||||||||||||
| |||||||||||||
| |||||||||||||
| Klasyfikacja medyczna | |||||||||||||
| ATC | |||||||||||||
| |||||||||||||
| |||||||||||||
Kariprazyna – organiczny związek chemiczny stosowany jako lek przeciwpsychotyczny. Lek opracowała węgierska firma farmaceutyczna Gedeon Richter we współpracy z Forest Laboratories i Mitsubishi Tanabe Pharma[1].
Komisja Europejska zaakceptowała 19 lipca 2017 roku stosowanie kariprazyny w leczeniu schizofrenii u osób dorosłych w krajach Unii Europejskiej pod nazwą produktu Reagila[2]. Decyzja ta nastąpiła po pozytywnej opinii Komitetu Produktów Medycznych Stosowanych u Ludzi 18 maja 2017 roku[3]. Wcześniej, we wrześniu 2015 roku zatwierdzono stosowanie kariprazyny w Stanach Zjednoczonych, pod nazwą Vraylar, do leczenia objawów schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej u dorosłych[4].
Mechanizm działania
[edytuj | edytuj kod]Kariprazyna jest antagonistą/częściowym agonistą receptorów dopaminergicznych D2 i D3, wykazującym 6 do 10 razy większą selektywność wobec receptorów D3[5][6]. Wykazuje również częściowy agonizm wobec receptorów serotoninergicznych 5-HT1A[1]. Połączenie agonizmu wobec 5-HT1A i antagonizmu wobec receptorów D2 jest cechą kilku nowych leków przeciwpsychotycznych (arypiprazolu, perospironu, lurasidonu, bifeprunoksu), określanych przez niektórych psychofarmakologów jako neuroleptyki „trzeciej generacji”[7].
| Receptor | Ki [nM] |
|---|---|
| 5-HT1A | 3 |
| 5-HT2A | 19 |
| 5-HT2B | 0,58 |
| 5-HT2C | 134 |
| 5-HT7 | 111 |
| D2S | 0,69 |
| D2L | 0,49 |
| D3 | 0,085 |
| H1 | 23 |
Wysokie powinowactwo do receptorów D3 sugeruje, że kariprazyna działa głównie w układzie mezolimbicznym, gdzie receptory D3 podlegają większej ekspresji. Postulowana rola receptorów D3 w procesach poznawczych i wykazana skuteczność kariprazyny w poprawie deficytów poznawczych w modelu zwierzęcym sugeruje korzystny wpływ leku na deficyty poznawcze w schizofrenii[9]. Średnie powinowactwo do receptorów histaminowych H1 i serotoninergicznych 5-HT2C pozwala przypuszczać, że lek będzie wywierał niewielkie działanie sedatywne i powodował mniejszy przyrost masy ciała[10].
Farmakokinetyka
[edytuj | edytuj kod]Kariprazyna jest metabolizowana w wątrobie przy udziale izoenzymów cytochromu P450: 3A4 (CYP3A4) i w mniejszym stopniu 2D6 (CYP2D6)[10]. Ma dwa aktywne metabolity, demetylokariprazynę i didemetylokariprazynę[8]. Ma długi okres półtrwania (2 do 5 dni przy dawce dziennej 1,5–12,5 mg) i wysoką biodostępność po podaniu doustnym[1][8].
Kariprazyna jest słabym kompetycyjnym inhibitorem CYP2D6 i CYP3A4, nie indukuje CYP3A4[10].
Działania niepożądane
[edytuj | edytuj kod]Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi (częstość powyżej 10%) są objawy pozapiramidowe, akatyzja, niepokój, bezsenność, ból głowy i przyrost masy ciała, nudności. Rzadsze działania niepożądane: neutropenia, obniżenie progu drgawkowego, zaparcia, hipotonia ortostatyczna, wysypka, pokrzywka, świąd[10]. W krótkoterminowych randomizowanych badaniach kariprazyna nie powodowała istotnych zaburzeń metabolicznych, podwyższenia stężenia prolaktyny ani istotnego wydłużenia odstępu QT[11].
Badania kliniczne
[edytuj | edytuj kod]Kariprazyna jest oceniana w badaniach klinicznych jako lek w schizofrenii[12] i chorobie afektywnej dwubiegunowej, zarówno w epizodach maniakalnych i mieszanych[13][14], jak depresyjnych[15]. Ukończono również badanie kliniczne mające ocenić jej przydatność w augmentacji leczenia przeciwdepresyjnego w ciężkich zaburzeniach depresyjnych[16]. Opublikowano dotąd wyniki II fazy badań klinicznych, w których wykazano skuteczność i dobrą tolerancję kariprazyny w leczeniu objawów zaostrzenia schizofrenii[17].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 Gerhard Gründer, Cariprazine, an orally active D2/D3 receptor antagonist, for the potential treatment of schizophrenia, bipolar mania and depression, „Current Opinion in Investigational Drugs”, 11 (7), 2010, s. 823–832, PMID: 20571978 (ang.).
- ↑ European Commission approved Reagila (cariprazine) for the treatment of schizophrenia, Gedeon Richter, Budapest, 19 lipca 2017 [zarchiwizowane z adresu 2017-12-01] (ang.).
- ↑ Reagila. Summary of opinion [PDF], London: Committee for Medicinal Products for Human Use, 18 maja 2017, EMA/309096/2017 [zarchiwizowane z adresu 2017-12-01] (ang.).
- ↑ FDA approves new drug to treat schizophrenia and bipolar disorder [online], U.S. Food and Drug Administration, 17 września 2015 [zarchiwizowane z adresu 2015-11-07] (ang.).
- ↑ Béla Kiss Send i inni, Cariprazine (RGH-188), a Dopamine D3 Receptor-Preferring, D3/D2 Dopamine Receptor Antagonist–Partial Agonist Antipsychotic Candidate: In Vitro and Neurochemical Profile, „Journal of Pharmacology and Experimental Therapeutics”, 333 (1), 2010, s. 328–340, DOI: 10.1124/jpet.109.160432, PMID: 20093397 (ang.).
- ↑ Éva Ágai-Csongor i inni, Discovery of cariprazine (RGH-188): A novel antipsychotic acting on dopamine D3/D2 receptors, „Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters”, 22 (10), 2012, s. 3437–3440, DOI: 10.1016/j.bmcl.2012.03.104, PMID: 22537450 (ang.).
- ↑ Adrian Newman-Tancredi, The importance of 5-HT1A receptor agonism in antipsychotic drug action: rationale and perspectives, „Current Opinion in Investigational Drugs”, 11 (7), 2010, s. 802–812, PMID: 20571976 (ang.).
- 1 2 3 Leslie Citrome, Cariprazine: chemistry, pharmacodynamics, pharmacokinetics, and metabolism, clinical efficacy, safety, and tolerability, „Expert Opinion on Drug Metabolism and Toxicology”, 9 (2), 2013, s. 193–206, DOI: 10.1517/17425255.2013.759211, PMID: 23320989 (ang.).
- ↑ István Gyertyán i inni, Cariprazine (RGH-188), a potent D3/D2 dopamine receptor partial agonist, binds to dopamine D3 receptors in vivo and shows antipsychotic-like and procognitive effects in rodents, „Neurochemistry International”, 59 (6), 2011, s. 925–935, DOI: 10.1016/j.neuint.2011.07.002, PMID: 21767587 (ang.).
- 1 2 3 4 Silvio Caccia, Roberto William Invernizzi, Alessandro Nobili, Luca Pasina, A new generation of antipsychotics: pharmacology and clinical utility of cariprazine in schizophrenia, „Therapeutics and Clinical Risk Management”, 9, 2013, s. 319–328, DOI: 10.2147/TCRM.S35137, PMID: 23966785, PMCID: PMC3743638 (ang.).
- ↑ Leslie Citrome, Cariprazine in Schizophrenia: Clinical Efficacy, Tolerability, and Place in Therapy, „Advances in Therapy”, 30 (2), 2013, s. 114–126, DOI: 10.1007/s12325-013-0006-7, PMID: 23361833 (ang.).
- ↑ Safety and Efficacy of Cariprazine in Schizophrenia, [w:] ClinicalTrials.gov [online], National Institutes of Health, NCT01104779 [dostęp 2014-03-30] (ang.).
- ↑ Study Evaluating RGH-188 in the Treatment of Patients With Acute Mania, [w:] ClinicalTrials.gov [online], National Institutes of Health, NCT00488618 [dostęp 2014-03-30] (ang.).
- ↑ Safety and Efficacy of Cariprazine for Mania, [w:] ClinicalTrials.gov [online], National Institutes of Health, NCT01058096 [dostęp 2014-03-30] (ang.).
- ↑ Safety, Tolerability, and Efficacy of Cariprazine for Patients With Bipolar Depression, [w:] ClinicalTrials.gov [online], National Institutes of Health, NCT01396447 [dostęp 2014-03-30] (ang.).
- ↑ Safety and Efficacy of Cariprazine As Adjunctive Therapy In Major Depressive Disorder, [w:] ClinicalTrials.gov [online], National Institutes of Health, NCT00854100 [dostęp 2014-03-30] (ang.).
- ↑ Suresh Durgam i inni, An evaluation of the safety and efficacy of cariprazine in patients with acute exacerbation of schizophrenia: A phase II, randomized clinical trial, „Schizophrenia Research”, 152 (2–3), 2014, s. 450–457, DOI: 10.1016/j.schres.2013.11.041, PMID: 24412468 (ang.).
