Edukira joan

Alesanco

Wikipedia, Entziklopedia askea
Alesanco
Errioxako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Errioxa
AlkateaJosé Antonio Reinares Martínez
Izen ofizialaAlesanco
Posta kodea26324
INEk ezarritako kodea26009
HerriburuaAlesanco
Geografia
Koordenatuak42°24′51″N 2°49′00″W / 42.414166666667°N 2.8166666666667°W / 42.414166666667; -2.8166666666667
Mapa
Azalera17,17 km²
Altitudea565 m
MugakideakAzofra, Cirueña, Cordovín, Hervías, Naiara eta Torrecilla sobre Alesanco
Demografia
Biztanleria486 (2025)
alt_left 237 (%49,1) (%50,9) 246 alt_right
Dentsitatea28 bizt/km²
MatrikulaLO
alesanco.org

Alesanco Errioxako udalerria da. Azken erroldaren arabera 486 biztanle zituen 17,2 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Azofra, Cirueña, Cordovín, Hervías, Naiara eta Torrecilla sobre Alesanco.

Mapa
Alesanco eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea420450480510540570200020052010201520202025AlesancoBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 246 gizon, 237 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.42
0.41
 
90-94
 
2.53
3.25
 
85-89
 
4.64
4.88
 
80-84
 
3.80
3.25
 
75-79
 
5.49
5.28
 
70-74
 
7.17
8.13
 
65-69
 
5.91
13.41
 
60-64
 
6.75
9.76
 
55-59
 
10.55
6.91
 
50-54
 
8.44
8.13
 
45-49
 
7.17
6.10
 
40-44
 
3.38
5.69
 
35-39
 
5.91
2.44
 
30-34
 
2.95
6.91
 
25-29
 
2.53
3.25
 
20-24
 
5.91
4.07
 
15-19
 
9.28
4.47
 
10-14
 
3.38
2.03
 
5-9
 
1.69
1.63
 
0-4
 
2.11
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 31,5 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 43,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 22,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 9,9 —probintzian % 18,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Errioxako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 31,5Probintzia berean · % 35,8Beste erkidegoa · % 22,8Estatutik kanpo · % 9,9
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 48 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 41,7)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Errumania, Portugal dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 29,2Europa · % 29,2Afrika · % 41,7
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
9
Maroko
11
1
Errumania
7
2
Ekuador
3
2
Portugal
3
1
Venezuela
2
1
Bolivia
1
1
Alemania
0
1
Brasil
0
0
Honduras
1
0
Kolonbia
1
0
Kuba
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 1.345 etxebizitza zeuden: 233 (% 17,3) nagusiak eta 1.112 (% 82,7) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 5 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 64 plazarekin (12,8 plaza etxebizitzako).[5]

1.345etxebizitza
233etxegune
5etxebizitza turistiko (2026) Errioxako mapa

Etxebizitza multzoa Errioxako mapa

233
1.112
Etxebizitza nagusia (233)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (1.112)

Guztira 233 etxegune zeuden, eta horietatik 89 (% 38,2) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 189
2 pertsona73
3 pertsona35
4 pertsona30
5 edo gehiago6

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 436 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 26,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 33,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 18,3.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 24,4 zen 2021ean eta % 26,1 2024an; beraz, 1,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 19,5 izatetik % 18,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 29,3 ziren, eta gizonen artean % 23,1; 6,2 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 21,4 eta gizonen % 15,4 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

436biztanle 15 urte edo +, 2024
% 26,1goi-mailako ikasketak+1,7 puntu 2021etik mapa
% 18,3lehen hezkuntza edo gutxiago−1,2 puntu 2021etik mapa
% 18,3
% 33,5
% 22,0
% 26,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 18,3Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 33,5Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 22,0Goi-mailako ikasketak · % 26,1
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Errioxako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Alesanco, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak114% 26,151% 23,163% 29,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa96% 22,055% 24,941% 19,1
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)146% 33,581% 36,765% 30,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago80% 18,334% 15,446% 21,4
Guztira436% 100,0221% 100,0215% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Alesanco, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 24,4% 22,0% 34,1% 19,5446
2022% 25,3% 21,9% 33,1% 19,6438
2023% 24,8% 22,9% 33,5% 18,8436
2024% 26,1% 22,0% 33,5% 18,3436
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 12.741 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 25.428 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.830 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 16.450 euro zen. Errenta gordina 14.870 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 49,6[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 29,3), beste diru-sarrerak (% 14,9), langabezia-prestazioak (% 1,8), beste prestazioak (% 4,5).

50%
29%
15%
Soldata · % 49,6Pentsioak · % 29,3Langabezia · % 1,8Beste prestazioak · % 4,5Beste sarrerak · % 14,9
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 29,4 da, probintziakoaren (29,6; Errioxako mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,7 da, probintziakoaren (2,5; Errioxako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Alesanco udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 227 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 52,4; gainerako % 47,6 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 13,2 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 57,3 zen eta emakumezkoena % 47,4; langabezia-tasa, aldiz, % 11,9 eta % 14,9 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 201 zen 2023ean, 2021eko 208etik behera.[12] Emakumeek okupatuen % 43,8 osatzen dute, eta gizonek % 56,2.

201okupatu, 2023−% 3,4 2021etik
% 43,8emakumeak okupatuen artean
% 52,4jarduera-tasa, 2024
% 13,2langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 45,5
% 47,6
Okupatuak · % 45,5Langabeak · % 6,9Inaktiboak · % 47,6
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Alesanco, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak197% 45,5111% 50,586% 40,4
Langabeak30% 6,915% 6,815% 7,0
Inaktiboak206% 47,694% 42,7112% 52,6
Guztira433% 100,0220% 100,0213% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 52,2), industria (% 21,4), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 19,9) eta eraikuntza (% 6,5).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Errioxako mapa
% 19,9
% 21,4
% 52,2
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 19,9Industria · % 21,4Eraikuntza · % 6,5Zerbitzuak · % 52,2

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 66,7; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 13,9), eta oinarrizko okupazioak % 11,9.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 66,4 eta emakumeen % 67,0).

% 13,9
% 66,7
% 11,9
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 13,9Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 66,7Oinarrizko okupazioak · % 11,9Ez dago jasota · % 7,5
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Alesanco, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak28% 13,915% 13,313% 14,8
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak134% 66,775% 66,459% 67,0
Oinarrizko okupazioak24% 11,914% 12,410% 11,4
Ez dago jasota15% 7,59% 8,06% 6,8
Guztira201% 100,0113% 100,088% 100,0

Okupatuen % 63,7 besteren konturako langileak dira, eta % 36,3 norberaren konturakoak.[14]

% 36,3
% 63,7
Norberaren kontura · % 36,3Besteren kontura eta beste egoera bat · % 63,7
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Alesanco, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura73% 36,339% 34,534% 38,6
Besteren kontura128% 63,774% 65,554% 61,4
Guztira201% 100,0113% 100,088% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 114 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.232 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 17,2 km² denez, NAE lurraldearen % 71,7 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 59,7 lur goldagarria (736 ha, 57 ustiategitan), % 39,8 arbolak (490 ha, 110 ustiategitan), % 0,4 larre iraunkorrak (5,4 ha, 5 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,45 ha, 14 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
72%
28%
NAE · 1.232 ha (% 71,7)Gainerako azalera · 485 ha (% 28,3)
NAE, lur-erabileraren arabera
60%
40%
Lur goldagarria · 736 ha (% 59,7)Larre iraunkorrak · 5,4 ha (% 0,4)Arbolak · 490 ha (% 39,8)Baratzeak · 0,45 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 320 gidari zeuden erroldatuta: 200 gizon (% 62,5) eta 120 emakume (% 37,5)[17]. Biztanleen % 66,3 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 528 ibilgailuk osatzen zuten: 337 turismo, 57 motozikleta, 47 kamioi, 43 furgoneta eta 24 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 698 turismokoa zen, probintziako (492) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,2 urtekoa zen; turismoen % 5,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 20,5k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 58,5 diesel zen eta % 39,8 gasolinazko; 2 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,4; probintzian % 0,8). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 41,9k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
25%
30%
42%
0 etiketa · 4 (% 0,8)ECO · 14 (% 2,7)C etiketa · 129 (% 24,6)B etiketa · 158 (% 30,1)Etiketarik gabe · 220 (% 41,9)
Turismoak, adinaren arabera
9%
25%
40%
20%
< 4 urte · 18 (% 5,3)4–8 urte · 32 (% 9,5)8–15 urte · 84 (% 24,9)15–25 urte · 134 (% 39,8)≥ 25 urte · 69 (% 20,5)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Argazki bilduma

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Errioxa.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Errioxa.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Errioxa.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Errioxa.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Errioxa.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1647616.
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Errioxa.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Errioxako Autonomia Erkidegoa
 Artikulu hau Errioxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Alesanco&oldid=11785788"(e)tik eskuratuta