Edukira joan

Banyoles

Wikipedia, Entziklopedia askea
Banyoles
Banyoles
Kataluniako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Katalunia
ProbintziaGironako probintzia
EskualdeaPla de l'Estany
AlkateaMiquel Noguer Planas (en) Itzuli
Izen ofizialaBanyoles
Jatorrizko izenaBanyoles
Posta kodea17820
INEk ezarritako kodea17015
HerriburuaBanyoles
Geografia
Koordenatuak42°07′10″N 2°45′59″E / 42.119444444444°N 2.7663888888889°E / 42.119444444444; 2.7663888888889
Mapa
Azalera11,1 km²
Altitudea172 m
MugakideakFontcoberta, Cornellà del Terri eta Porqueres
Demografia
Biztanleria20.865 (2025)
alt_left 10.561 (%50,6) (%49,4) 10.326 alt_right
Dentsitatea1.880 bizt/km²
Etxebizitzak245
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakCeret
MatrikulaGI
Hizkuntza ofizialakatalan
banyoles.cat

Banyoles Kataluniako udalerria da, Pla de l'Estany eskualdeko hiriburua dena eta Gironako probintzian ere kokatua.

Azken erroldaren arabera 20.865 biztanle zituen 11,1 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Fontcoberta, Cornellà del Terri eta Porqueres.

Mapa
Banyoles eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea0500010.00015.00020.00025.00017001750180018501900195020002050BanyolesBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 10.326 gizon, 10.561 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.04
 
100+
 
0.11
0.15
 
95-99
 
0.52
0.68
 
90-94
 
1.69
0.94
 
85-89
 
2.09
2.17
 
80-84
 
2.74
3.04
 
75-79
 
3.64
4.24
 
70-74
 
4.79
5.63
 
65-69
 
5.53
6.16
 
60-64
 
5.98
6.51
 
55-59
 
6.75
7.32
 
50-54
 
7.29
8.11
 
45-49
 
7.61
6.81
 
40-44
 
7.27
5.86
 
35-39
 
6.15
6.57
 
30-34
 
5.66
6.15
 
25-29
 
5.37
6.37
 
20-24
 
5.76
6.87
 
15-19
 
6.02
7.00
 
10-14
 
5.88
5.30
 
5-9
 
5.22
4.11
 
0-4
 
3.92
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 39,8 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 30,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 6,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 23,4 —probintzian % 27,3—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Gironako mapa
Udal
Prob
Erki
Esta
Udalerri berean · % 39,8Probintzia berean · % 21,8Erkidegoan · % 9Beste erkidegoa · % 6,1Estatutik kanpo · % 23,4
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 4.878 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 43,7)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Honduras, Gambia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 36,9Europa · % 13,8Afrika · % 43,7Asia · % 5,6
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
709
Maroko
534
212
Honduras
406
380
Gambia
189
200
Kolonbia
236
139
Errumania
132
106
Argentina
104
73
Txina
82
97
Senegal
43
35
Ukraina
52
43
Ekuador
41
32
Peru
43
62
Mauritania
8
35
Frantzia
31
31
Venezuela
34
34
Mali
18
16
Brasil
35
27
Txile
22
28
India
14
18
Uruguai
24
18
Alemania
23
15
Errusia
23
16
Ameriketako Estatu Batuak
21
19
Erresuma Batua
16
17
Kuba
18
17
Italia
15
21
Pakistan
11
13
Paraguai
19
16
Herbehereak
6
11
Portugal
6
10
Aljeria
6
5
Bolivia
10
5
Mexiko
10
5
Dominikar Errepublika
3
3
Nikaragua
4
3
Filipinak
3
5
Ghana
1
3
Lituania
3
3
Belgika
1
3
Ginea
1
3
Polonia
1
1
Finlandia
2
3
Nigeria
0
2
Norvegia
1
3
Suitza
0
0
Bulgaria
2
2
Danimarka
0
1
Irlanda
1
1
Ginea Ekuatoriala
0
1
Kanada
0
0
Moldavia
1
1
Suedia
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 9.064 etxebizitza zeuden: 7.325 (% 80,8) nagusiak eta 1.739 (% 19,2) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 488 (% 5,4) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 485 (% 5,4) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 72 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 380 plazarekin (5,28 plaza etxebizitzako).[6]

9.064etxebizitza
7.325etxegune
485hutsik (% 5,4)
72etxebizitza turistiko (2026) Gironako mapa

Etxebizitza multzoa Gironako mapa

7.325
1.739
Etxebizitza nagusia (7.325)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (1.739)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Gironako mapa

8.091
Okupatuak (8.091)Noizbehinkakoak (488)Hutsik (485)

Guztira 7.325 etxegune zeuden, eta horietatik 1.812 (% 24,7) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 11.812
2 pertsona1.962
3 pertsona1.440
4 pertsona1.331
5 edo gehiago780

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 17.371 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 34,0 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 20,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 29,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,6.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 31,5 zen 2021ean eta % 34,0 2024an; beraz, 2,5 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 18,8 izatetik % 15,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 36,8 ziren, eta gizonen artean % 31,1; 5,8 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 16,7 eta gizonen % 14,5 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

17.371biztanle 15 urte edo +, 2024
% 34,0goi-mailako ikasketak+2,5 puntu 2021etik mapa
% 15,6lehen hezkuntza edo gutxiago−3,1 puntu 2021etik mapa
% 11,2ikasten ari dira, 2024
% 15,6
% 29,8
% 20,5
% 34,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 15,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 29,8Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 20,5Goi-mailako ikasketak · % 34,0
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Gironako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 74,9 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 25,1 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 224 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 50,8 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 49,2. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 4,6 ziren.[8]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 4,6
Lehen hezkuntza
% 11,1
DBH eta antzekoak
% 29,8
Batxilergoa
% 10,4
Erdi-mailako LH
% 10,1
Goi-mailako LH
% 8,5
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 11,1
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 7,9
Masterrak eta espezialitateak
% 5,1
Doktoretzak
% 1,3
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Banyoles, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak5.907% 34,02.649% 31,13.258% 36,8
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa3.562% 20,51.812% 21,21.750% 19,8
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)5.185% 29,82.832% 33,22.353% 26,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago2.717% 15,61.236% 14,51.481% 16,7
Guztira17.371% 100,08.529% 100,08.842% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Banyoles, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 31,5% 20,0% 29,7% 18,816.661
2022% 32,6% 20,0% 30,1% 17,316.751
2023% 33,3% 20,4% 29,8% 16,517.084
2024% 34,0% 20,5% 29,8% 15,617.371

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 11,2 ikasten ari zen (1.941 pertsona).[9] Ikasten ari zirenetatik, % 48,2 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 25,2 batxilergoan, % 20,8 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 3,3 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 51,9 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 44,1; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 22,5 eta emakumeen % 19,2. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 82,8 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 36,2 eta 25–29 urtekoen % 10,7; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,2 baino ez.[10] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 38,0 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 27,0.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 82,8
20–24 urte
% 36,2
25–29 urte
% 10,7
30–34 urte
% 7,2
35–39 urte
% 4,7
40–44 urte
% 2,4
45–49 urte
% 2,5
50–54 urte
% 2,4
55 urte edo +
% 0,6
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 2,0
Goi-mailako ikasketak
% 48,2
Erdi-mailako LH
% 20,8
Batxilergoa
% 25,2
DBH eta antzekoak
% 3,3
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,5
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 74,3 estatuan jaio zen, eta % 25,7 atzerrian.[8] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 37,3 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 8,7; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 14,9 eta % 29,6, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 42,4 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 12,2; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 19,0 eta % 31,4, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 37,3
Goi-mailakoak
% 14,9
% 22,6
Batx. / erdi LH
% 17,7
% 31,4
DBH
% 37,8
% 8,7
Lehen H. edo gutx.
% 29,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 42,4
Goi-mailakoak
% 19,0
% 19,7
Batx. / erdi LH
% 20,1
% 25,7
DBH
% 29,5
% 12,2
Lehen H. edo gutx.
% 31,4
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 13,3 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 5,1.[9] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 49,1 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 41,7 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

11,1 km²-ko azalera du.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 17.043 euro-koa zen[11], eta etxegune bakoitzeko 46.123 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.986 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 22.750 euro zen. Errenta gordina 21.530 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 61,9[12]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 17,8), beste diru-sarrerak (% 15,4), langabezia-prestazioak (% 1,3), beste prestazioak (% 3,6).

62%
18%
15%
Soldata · % 61,9Pentsioak · % 17,8Langabezia · % 1,3Beste prestazioak · % 3,6Beste sarrerak · % 15,4
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[13][oh 1]. Udalerrian indizea 28,4 da, probintziakoaren (30,5; Gironako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,6; Gironako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Banyoles udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 10.323 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 60,4; gainerako % 39,6 inaktibo zeuden (erretiratuak % 52,1, beste inaktiboak % 34,7 eta ikasleak % 13,2).[14] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 6,0 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 63,4 zen eta emakumezkoena % 57,4; langabezia-tasa, aldiz, % 5,2 eta % 6,9 zen, hurrenez hurren.[14]

Okupatuen kopurua 9.499 zen 2023ean, 2021eko 8.958etik gora.[15] Emakumeek okupatuen % 47,7 osatzen dute, eta gizonek % 52,3.

9.499okupatu, 2023+% 6,0 2021etik
% 47,7emakumeak okupatuen artean
% 60,4jarduera-tasa, 2024
% 6,0langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 56,7
% 20,6
% 13,8
Okupatuak · % 56,7Langabeak · % 3,6Ikasleak · % 5,2Erretiratuak · % 20,6Beste inaktiboak · % 13,8
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Banyoles, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak9.700% 56,75.041% 60,14.659% 53,5
Langabeak623% 3,6278% 3,3345% 4,0
Inaktiboak6.781% 39,63.070% 36,63.711% 42,6
Guztira17.104% 100,08.389% 100,08.715% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 65,2), industria (% 26,4), eraikuntza (% 6,4) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 2,1).[15] Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 25,5), ondoren merkataritza (% 14,1) eta osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 9,4) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Gironako mapa
% 26,4
% 65,2
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 2,1Industria · % 26,4Eraikuntza · % 6,4Zerbitzuak · % 65,2
Jarduera-adar zehatzak
Manufaktura-industria
% 25,5
Merkataritza
% 14,1
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 9,4
Hezkuntza
% 7,8
Eraikuntza
% 6,4
Ostalaritza
% 6,2
Administrazio publikoa
% 5,7
Jarduera profesionalak
% 5,1
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 3,8
Garraioa eta biltegiratzea
% 2,9
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 2,8
Beste zerbitzu batzuk
% 2,6
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 2,1
Informazioa eta komunikazioak
% 1,8
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,2
Etxeetako jarduerak
% 1,1
Higiezinen jarduerak
% 0,6
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,5
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,3
Erauzketa-industriak
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 46,6; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 33,8), eta oinarrizko okupazioak % 14,4.[16] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 48,8 eta emakumeen % 44,1).

% 33,8
% 46,6
% 14,4
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 33,8Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 46,6Oinarrizko okupazioak · % 14,4Ez dago jasota · % 5,2
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Banyoles, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak3.208% 33,81.486% 29,91.722% 38,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak4.424% 46,62.425% 48,81.999% 44,1
Oinarrizko okupazioak1.372% 14,4759% 15,3613% 13,5
Ez dago jasota495% 5,2296% 6,0199% 4,4
Guztira9.499% 100,04.966% 100,04.533% 100,0

Okupatuen % 84,8 besteren konturako langileak dira, eta % 15,2 norberaren konturakoak.[17]

% 12,7
% 74,0
% 10,8
Norberaren kontura, langileak dituena · % 2,5Norberaren kontura, langilerik gabe · % 12,7Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 74,0Besteren kontura, aldi baterakoa · % 10,8
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Banyoles, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura1.445% 15,2897% 18,1548% 12,1
Besteren kontura8.054% 84,84.069% 81,93.985% 87,9
Guztira9.499% 100,04.966% 100,04.533% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 74,7 estatuan jaio zen, eta % 25,3 atzerrian.[14] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 59,1 okupatuak dira, % 25,9 erretiratuak, % 6,4 ikasleak, % 5,7 bestelako inaktiboak eta % 2,9 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 62,5 okupatuak dira, % 22,7 bestelako inaktiboak, % 6,9 erretiratuak, % 5,7 langabeak eta % 2,1 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 52,9 okupatuak dira, % 25,7 erretiratuak, % 11,9 bestelako inaktiboak, % 6,2 ikasleak eta % 3,4 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 53,1 okupatuak dira, % 32,6 bestelako inaktiboak, % 8,3 langabeak, % 3,4 erretiratuak eta % 2,6 ikasleak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 59,1
Okupatuak
% 62,5
% 2,9
Langabeak
% 5,7
% 6,4
Ikasleak
% 2,1
% 25,9
Erretiratuak
% 6,9
% 5,7
Beste inakt.
% 22,7
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 52,9
Okupatuak
% 53,1
% 3,4
Langabeak
% 8,3
% 6,2
Ikasleak
% 2,6
% 25,7
Erretiratuak
% 3,4
% 11,9
Beste inakt.
% 32,6
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 74,0 estatuan jaio zen, eta % 26,0 atzerrian.[16] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 46,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 38,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 9,5 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 55,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 29,7 oinarrizko okupazioetakoak eta % 9,5 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 46,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 42,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 6,9 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 49,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 35,6 oinarrizko okupazioetakoak eta % 11,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 38,1
Goi eta erdi maila
% 9,5
% 46,4
Langile kualifikatuak
% 55,0
% 9,5
Oinarrizko okup.
% 29,7
% 6,0
Ez dago jasota
% 5,8
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 46,0
Goi eta erdi maila
% 11,4
% 42,5
Langile kualifikatuak
% 49,4
% 6,9
Oinarrizko okup.
% 35,6
% 4,6
Ez dago jasota
% 3,6
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[18] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 56,9 zerbitzuetan ari dira, % 30,4 industrian eta % 10,8 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 48,1 industrian ari dira, % 33,4 zerbitzuetan, % 11,5 eraikuntzan eta % 7,0 nekazaritzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 82,9 zerbitzuetan ari dira, % 14,8 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 77,4 zerbitzuetan ari dira, % 21,6 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 1,9
Nekazaritza
% 7,0
% 30,4
Industria
% 48,1
% 10,8
Eraikuntza
% 11,5
% 56,9
Zerbitzuak
% 33,4
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 0,7
Nekazaritza
% 0,5
% 14,8
Industria
% 21,6
% 1,6
Eraikuntza
% 0,6
% 82,9
Zerbitzuak
% 77,4
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 359 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[19][oh 2]. Udalerriaren azalera 11,1 km² denez, NAE lurraldearen % 32,4 da[20]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 97,4 lur goldagarria (350 ha, 17 ustiategitan), % 1,7 larre iraunkorrak (6,1 ha, 2 ustiategitan), % 0,7 arbolak (2,7 ha, 3 ustiategitan), % 0,1 berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,48 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,26 ha, 8 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
32%
68%
NAE · 359 ha (% 32,4)Gainerako azalera · 751 ha (% 67,6)
NAE, lur-erabileraren arabera
97%
Lur goldagarria · 350 ha (% 97,4)Larre iraunkorrak · 6,1 ha (% 1,7)Arbolak · 2,7 ha (% 0,7)Baratzeak · 0,26 ha (% 0,1)Berotegiak · 0,48 ha (% 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 358 behi, 53 ardi eta ahuntz eta 3.266 txerri zeuden[21][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 13.190 gidari zeuden erroldatuta: 7.108 gizon (% 53,9) eta 6.082 emakume (% 46,1)[22]. Biztanleen % 63,1 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 16.171 ibilgailuk osatzen zuten: 10.609 turismo, 2.003 motozikleta, 1.112 furgoneta, 1.073 kamioi eta 766 ziklomotor[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 508 turismokoa zen, probintziako (523) eta Espainiako (525) batez bestekoen azpitik.

Turismoen batez besteko adina 11,7 urtekoa zen; turismoen % 12,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 10,3k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 54,7 gasolinazko zen eta % 43,5 diesel; 167 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1; probintzian % 1,1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 7,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 24,8k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
41%
26%
25%
0 etiketa · 271 (% 1,7)ECO · 901 (% 5,6)C etiketa · 6.612 (% 41,4)B etiketa · 4.215 (% 26,4)Etiketarik gabe · 3.953 (% 24,8)
Turismoak, adinaren arabera
13%
18%
27%
32%
10%
< 4 urte · 1.349 (% 12,7)4–8 urte · 1.960 (% 18,5)8–15 urte · 2.861 (% 27)15–25 urte · 3.348 (% 31,6)≥ 25 urte · 1.091 (% 10,3)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Banyolesko aintzira

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Sakontzeko, irakurri: «Banyoles aintzira»

Banyoleseko aintzira Katalunia osoko laku naturalik handiena da, 111.7 hm2-ko azalerarekin.

Kirolak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Club Natació Banyoles ur kiroletako kluba da. Arraunketa olinpikoan Espainian garaipen gehien dituen taldea da.

Herritar ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Girona.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Girona.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Girona.tab.
  12. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Girona.tab.
  13. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Girona.tab (Wikimedia Commons).
  20. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q13614.
  21. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Girona.tab (Wikimedia Commons).
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Girona.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Banyoles&oldid=11785020"(e)tik eskuratuta