Edukira joan

Vilaür

Wikipedia, Entziklopedia askea
Vilaür
Kataluniako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Katalunia
Eremu funtzionalaComarques Gironines
EskualdeaAlt Empordà
AlkateaJoan Farrero Rispau
Izen ofizialaVilaür
Posta kodea17483
INEk ezarritako kodea17222
HerriburuaVilaür
Geografia
Koordenatuak42°08′42″N 2°57′25″E / 42.145°N 2.9569444444444°E / 42.145; 2.9569444444444
Mapa
Azalera5,5 km²
Altitudea65 m
MugakideakGarrigàs, Sant Mori, Saus, Camallera i Llampaies eta Bàscara
Demografia
Biztanleria164 (2025)
alt_left 77 (%47,2) (%52,8) 86 alt_right
Dentsitatea30 bizt/km²
Etxebizitzak20
MatrikulaGI
Hizkuntza ofizialakatalan
vilaur.cat

Vilaür Kataluniako udalerria da, Alt Empordà eskualdean eta Gironako probintzian dagoena. 5,49 km²-ko azalera du eta Azken erroldaren arabera 164 biztanle zituen 5,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Garrigàs, Sant Mori, Saus, Camallera i Llampaies eta Bàscara.

Mapa
Vilaür eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea10015020025030035040017001750180018501900195020002050VilaürBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 86 gizon, 77 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
1.16
 
85-89
 
2.60
5.81
 
80-84
 
6.49
2.33
 
75-79
 
2.60
9.30
 
70-74
 
2.60
4.65
 
65-69
 
3.90
6.98
 
60-64
 
7.79
4.65
 
55-59
 
6.49
10.47
 
50-54
 
11.69
9.30
 
45-49
 
10.39
5.81
 
40-44
 
10.39
2.33
 
35-39
 
1.30
0.00
 
30-34
 
2.60
4.65
 
25-29
 
10.39
5.81
 
20-24
 
5.19
11.63
 
15-19
 
3.90
6.98
 
10-14
 
5.19
5.81
 
5-9
 
5.19
2.33
 
0-4
 
1.30
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 31,9 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 30,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 3,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 12,9 —probintzian % 27,3—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Gironako mapa
Udal
Prob
Erki
Esta
Udalerri berean · % 31,9Probintzia berean · % 38Erkidegoan · % 14,1Beste erkidegoa · % 3,1Estatutik kanpo · % 12,9
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 21 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 42,9)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak India, Gambia, Frantzia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Asia
Amerika · % 23,8Europa · % 42,9Afrika · % 14,3Asia · % 19
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
2
India
2
1
Frantzia
2
2
Gambia
1
1
Alemania
1
0
Kolonbia
2
1
Suedia
1
0
Venezuela
2
0
Argentina
1
0
Italia
1
0
Ukraina
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 112 etxebizitza zeuden: 58 (% 51,8) nagusiak eta 54 (% 48,2) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 13 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 87 plazarekin (6,69 plaza etxebizitzako).[5]

112etxebizitza
58etxegune
13etxebizitza turistiko (2026) Gironako mapa

Etxebizitza multzoa Gironako mapa

58
54
Etxebizitza nagusia (58)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (54)

Guztira 58 etxegune zeuden, eta horietatik 15 (% 25,9) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 115
2 pertsona14
3 pertsona11
4 pertsona8
5 edo gehiago10

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 143 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 46,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,7; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 27,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 4,9.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 43,9 zen 2021ean eta % 46,2 2024an; beraz, 2,2 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 6,8 izatetik % 4,9 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 61,4 ziren, eta gizonen artean % 31,5; 29,9 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 4,3 eta gizonen % 5,5 ziren.

143biztanle 15 urte edo +, 2024
% 46,2goi-mailako ikasketak+2,2 puntu 2021etik mapa
% 4,9lehen hezkuntza edo gutxiago−1,9 puntu 2021etik mapa
% 27,3
% 21,7
% 46,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 4,9Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 27,3Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 21,7Goi-mailako ikasketak · % 46,2
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Gironako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Vilaür, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak66% 46,223% 31,543% 61,4
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa31% 21,719% 26,012% 17,1
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)39% 27,327% 37,012% 17,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago7% 4,94% 5,53% 4,3
Guztira143% 100,073% 100,070% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Vilaür, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 43,9% 24,2% 25,0% 6,8132
2022% 44,0% 25,4% 26,1% 4,5134
2023% 45,4% 22,0% 26,2% 6,4141
2024% 46,2% 21,7% 27,3% 4,9143
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 19.449 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 50.010 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.986 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 27.650 euro zen. Errenta gordina 24.729 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 62,3[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 19), beste diru-sarrerak (% 15,8), langabezia-prestazioak (% 0,7), beste prestazioak (% 2,2).

62%
19%
16%
Soldata · % 62,3Pentsioak · % 19Langabezia · % 0,7Beste prestazioak · % 2,2Beste sarrerak · % 15,8
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 23 da, probintziakoaren (30,5; Gironako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2 da, probintziakoaren (2,6; Gironako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Vilaür udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 80 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 57,1; gainerako % 42,9 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 3,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 57,7 zen eta emakumezkoena % 56,5; langabezia-tasa, aldiz, % 4,9 eta % 2,6 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 75 zen 2023ean, 2021eko 68etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 50,7 osatzen dute, eta gizonek % 49,3.

75okupatu, 2023+% 10,3 2021etik
% 50,7emakumeak okupatuen artean
% 57,1jarduera-tasa, 2024
% 3,8langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 55,0
% 42,9
Okupatuak · % 55,0Langabeak · % 2,1Inaktiboak · % 42,9
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Vilaür, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak77% 55,039% 54,938% 55,1
Langabeak3% 2,12% 2,81% 1,4
Inaktiboak60% 42,930% 42,330% 43,5
Guztira140% 100,071% 100,069% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 66,7), industria (% 17,3), eraikuntza (% 9,3) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 6,7).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Gironako mapa
% 17,3
% 9,3
% 66,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 6,7Industria · % 17,3Eraikuntza · % 9,3Zerbitzuak · % 66,7

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak dira talderik ugariena, okupatuen % 42,7; ondoren, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak daude (% 41,3), eta oinarrizko okupazioak % 9,3.[13] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 51,4), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 60,5).

% 42,7
% 41,3
% 9,3
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 42,7Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 41,3Oinarrizko okupazioak · % 9,3Ez dago jasota · % 6,7
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Vilaür, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak32% 42,79% 24,323% 60,5
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak31% 41,319% 51,412% 31,6
Oinarrizko okupazioak7% 9,36% 16,21% 2,6
Ez dago jasota5% 6,73% 8,12% 5,3
Guztira75% 100,037% 100,038% 100,0

Okupatuen % 82,7 besteren konturako langileak dira, eta % 17,3 norberaren konturakoak.[14]

% 17,3
% 82,7
Norberaren kontura · % 17,3Besteren kontura eta beste egoera bat · % 82,7
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Vilaür, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura13% 17,38% 21,65% 13,2
Besteren kontura62% 82,729% 78,433% 86,8
Guztira75% 100,037% 100,038% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 185 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 5,5 km² denez, NAE lurraldearen % 33,6 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 86,3 lur goldagarria (159 ha, 3 ustiategitan), % 13,5 arbolak (25 ha, 2 ustiategitan), % 0,1 larre iraunkorrak (0,27 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,03 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
34%
66%
NAE · 185 ha (% 33,6)Gainerako azalera · 365 ha (% 66,4)
NAE, lur-erabileraren arabera
86%
14%
Lur goldagarria · 159 ha (% 86,3)Larre iraunkorrak · 0,27 ha (% 0,1)Arbolak · 25 ha (% 13,5)Baratzeak · 0,03 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 109 gidari zeuden erroldatuta: 58 gizon (% 53,2) eta 51 emakume (% 46,8)[17]. Biztanleen % 66,9 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 254 ibilgailuk osatzen zuten: 119 turismo, 37 motozikleta, 35 kamioi, 26 furgoneta eta 8 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 730 turismokoa zen, probintziako (523) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 11,1 urtekoa zen; turismoen % 16k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 10,9k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 53,6 diesel zen eta % 44,3 gasolinazko; 4 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,7; probintzian % 1,1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 6,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 33,8k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
37%
23%
34%
0 etiketa · 4 (% 1,7)ECO · 11 (% 4,6)C etiketa · 88 (% 37,1)B etiketa · 54 (% 22,8)Etiketarik gabe · 80 (% 33,8)
Turismoak, adinaren arabera
16%
15%
30%
28%
11%
< 4 urte · 19 (% 16)4–8 urte · 18 (% 15,1)8–15 urte · 36 (% 30,3)15–25 urte · 33 (% 27,7)≥ 25 urte · 13 (% 10,9)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Banaketa administratiboa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriari izena ematen dion herriaz (115 biztanle) gain, Camallera herriko zati bat (25 biztanle) udalerriaren barruan kokatzen da; zatirik handiena Saus, Camallera i Llampaies udalerriaren barruan dago.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Girona.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Girona.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Girona.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Girona.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Girona.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q12177.
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Girona.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Vilaür&oldid=11787081"(e)tik eskuratuta