Edukira joan

Cransac

Wikipedia, Entziklopedia askea
Cransac
Cransac
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aveyron
BarrutiVillefranche-de-Rouergueko barrutia
Kantonamenducanton of Aubin
Izen ofizialaCransac-les-Thermes
Cransac
Jatorrizko izenaCransac
Posta kodea12110
Geografia
Koordenatuak44°31′30″N 2°17′05″E / 44.525°N 2.2847°E / 44.525; 2.2847
Mapa
Azalera6,91 km²
Altitudea372 m, 274 m, 470 m eta 343 m
MugakideakAubin, Auzits eta Firmi
Demografia
Biztanleria1.482 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 766 (%52,4) (%47,6) 695 alt_right
Dentsitatea214 bizt/km²
cransac-les-thermes.fr

Cransac (frantsesez eta ofizialki: Cransac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.482 biztanle zituen 6,9 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aubin, Auzits eta Firmi.

Mapa
Cransac-les-Thermes eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CransacCransac
Població amb 2557 habitants (2000)Firmi (2,7 km)
Població amb 4237 habitants (2000)Aubin (3,1 km)
Població amb 890 habitants (2000)Auzits (4,1 km)
Població amb 6203 habitants (2000)Decazeville (4,7 km)
Població amb 326 habitants (2000)Lugan (5,0 km)
Població amb 210 habitants (2000)Valzergues (5,5 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,4 °C-koa da, 4,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 972 mm-koa da, urtarrilean 11 euri-egun eta uztailean 6,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Colombiès udalerrian dago, 18,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 989,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,5 °C) eta hotzena urtarrila (4,3 °C). Urteko prezipitazioa 1055 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (107 mm) eta lehorrena uztaila (60 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,23 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,3 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,8 °C) eta hotzena 1980 (10,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Cransac)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.3 4.9 8.1 10.8 14.7 18.4 20.5 20.2 16.2 12.7 7.8 5.1 12.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 95 75 78 103 101 77 60 72 91 92 107 105 1055
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,3−0,2+1,3+1,3+1,4+1,5+0,8+1,2−0,40,0+0,2+0,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea010002000300040005000600070001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 695 gizon, 766 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.44
 
95+
 
1.31
0.72
 
90-94
 
1.31
4.32
 
85-89
 
4.05
3.60
 
80-84
 
10.70
4.32
 
75-79
 
5.35
1.44
 
70-74
 
4.57
5.90
 
65-69
 
5.35
13.09
 
60-64
 
12.53
9.50
 
55-59
 
9.92
10.79
 
50-54
 
5.87
5.04
 
45-49
 
6.53
3.45
 
40-44
 
4.57
1.44
 
35-39
 
5.09
3.60
 
30-34
 
1.96
5.61
 
25-29
 
1.96
5.61
 
20-24
 
2.61
5.04
 
15-19
 
7.57
6.19
 
10-14
 
4.96
6.19
 
5-9
 
3.13
2.73
 
0-4
 
0.65
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Cransac-les-Thermes udalerrian 1.479 biztanle zeuden eta 810 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,83 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 48,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

1.479biztanle
810elkarbizitza-unitate
1,83lagun elkarbizitza-unitateko
413familia
Udalerria
% 14
% 29
% 8
% 48
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 413 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (234). Guraso bakarreko 67 familietatik 48etan ama zen guraso bakarra. 278 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 62k seme-alaba bakarra zuten etxean, 42k bi, eta 32k hiru edo gehiago.[10]

234
112
67
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean278
Seme-alaba bat62
Bi seme-alaba42
Hiru seme-alaba14
Lau edo gehiago18

15 urte edo gehiago zituzten 1.309 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 12,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 49,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 62,0).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 12
25-39% 18
40-54% 21
55-64% 35
65-79% 36
80 +% 49
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 58
40-54% 62
55-64% 58
65-79% 60
80 +% 44

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 38,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,1 izatezko bikotean eta % 4,4 PACS bidez lotuta). % 26,2 ezkongabeak ziren, % 9,7 alargunak eta % 10,2 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 38,4
Ezkongabea% 26,2
Izatezko bikotean% 11,1
Dibortziatuta% 10,2
Alarguna% 9,7
PACS bidez lotuta% 4,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 46,5), eskulangileak (% 13,1), enplegatuak (% 12,7), bestelakoak (% 8,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 46,5) Aveyron departamenduko batez bestekoaren (% 37,5) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 9
% 13
% 13
% 46
% 9
Aveyron
% 13
% 14
% 13
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.431 etxebizitza zeuden. Horietatik 816 egoitza nagusi ziren, 359 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 256 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (774), eta apartamentuak gutxi ziren (654). Egoitza nagusietatik 533 beren jabearen bizilekuak ziren, 252 alokairuan zeuden, 48 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 31 doan lagata.[11]

1.431etxebizitza
816egoitza nagusi
774etxe
654apartamentu

Etxebizitza multzoa

816
359
256
Egoitza nagusia (816)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (359)Hutsik (256)

Etxe mota

774
654
Etxea (774)Apartamentua (654)

Jabetza egoera

533
252
Jabeak (533)Alokairuan (252)HLM (48)Doan lagata (31)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (200).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik200
1919-1945120
1946-1970195
1971-1990194
1991-200558
2006-202042

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (277). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (351 etxebizitzatan). 543 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 408 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 278tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela8
2 gela101
3 gela199
4 gela231
5 gela edo gehiago277

Berogailu mota

202
90
351
164
Gas sarea (202)Fuel-olioa (90)Elektrizitatea (351)Gas botila (8)Bestelakoak (164)

Aparkalekua eta ibilgailuak

543aparkalekua
408ibilgailu 1
278ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 791 biztanleetatik 549 aktibo ziren (% 69,4), horietako 462 lanean (% 58,4) eta 87 langabezian (aktiboen % 15,8).

79115-64 urteko biztanle
% 69,4aktibo
% 58,4lanean
% 15,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,9
25-54 urte% 85,2
55-64 urte% 55,6
Gizonak% 68,9
Emakumeak% 69,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 33,9
BEPC, brebeta% 25,0
CAP-BEP% 16,7
Batxilergoa% 11,5
Goi-mailako +2% 6,5
Goi-mailako +3/4% 11,4
Goi-mailako +5% 10,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 15,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

242 ez-aktibotik 49 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 20,2), 61 erretiraturik zeuden (% 25,2) eta 132 bestelako ez-aktibo ziren (% 54,5).

Ez-aktiboak

% 20
% 25
% 55
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 25
% 30
% 28
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 357 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 462 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

357enplegu udalerrian
% 79,6soldatapeko
% 20,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 20.050 eurokoa zen.

20.050 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.780 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 78 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 15 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 29 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 banku bulegoak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 5 igeltseroak, 2 margolariak, 3 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 4 ile apaindegiak, 4 jatetxeak eta 1 tintoreria.[13]

2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.[14]

2000. urtean Cransac udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an osasun-zentro 1 , botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Cransac udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 126 ikaslekin.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1998ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Colombies », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Cransac&oldid=11340240"(e)tik eskuratuta