Edukira joan

Aubinh

Wikipedia, Entziklopedia askea
Aubinh
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aveyron
BarrutiVillefranche-de-Rouergueko barrutia
Kantonamenducanton of Aubin
Izen ofizialaAubin
Posta kodea12110
Geografia
Koordenatuak44°31′40″N 2°14′45″E / 44.5278°N 2.2458°E / 44.5278; 2.2458
Mapa
Azalera27,23 km²
Altitudea211 m, 500 m eta 322 m
MugakideakLes Albres, Auzits, Cransac-les-Thermes, Decazeville, Firmi, Galgan, Lugan, Valzergues eta Viviez
Demografia
Biztanleria3.444 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.736 (%50,1) (%49,9) 1.728 alt_right
Dentsitatea126 bizt/km²
aubin-aveyron.fr

Aubinh (okzitanieraz Aubinh, frantsesez eta ofizialki: Aubin) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.444 biztanle zituen 27,2 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Les Albres, Auzits, Cransac-les-Thermes, Decazeville, Firmi, Galgan, Lugan, Valzergues eta Viviez.

Mapa
Aubin eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AubinAubin
Població amb 1698 habitants (2000)Cransac (3,1 km)
Població amb 210 habitants (2000)Valzergues (3,5 km)
Població amb 6203 habitants (2000)Decazeville (3,7 km)
Població amb 1403 habitants (2000)Viviez (3,9 km)
Població amb 326 habitants (2000)Lugan (5,1 km)
Població amb 2557 habitants (2000)Firmi (5,3 km)
Població amb 1311 habitants (2000)Montbazens (5,6 km)
Població amb 353 habitants (2000)Les Albres (5,7 km)
Població amb 350 habitants (2000)Galgan (5,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,6 °C-koa da, 3,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1008 mm-koa da, urtarrilean 11 euri-egun eta uztailean 6,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Maurs udalerrian dago, 23,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1157,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,9 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 4an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,2 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,5 °C) eta hotzena urtarrila (4,3 °C). Urteko prezipitazioa 1055 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (107 mm) eta lehorrena uztaila (60 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,23 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,3 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,8 °C) eta hotzena 1980 (10,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Aubinh)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.3 4.9 8.1 10.8 14.7 18.4 20.5 20.2 16.2 12.7 7.8 5.1 12.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 95 75 78 103 101 77 60 72 91 92 107 105 1055
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,3−0,2+1,3+1,3+1,4+1,5+0,8+1,2−0,40,0+0,2+0,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea200040006000800010.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.728 gizon, 1.736 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.29
 
95+
 
1.15
0.87
 
90-94
 
3.17
3.47
 
85-89
 
3.74
4.57
 
80-84
 
4.32
5.73
 
75-79
 
5.70
9.20
 
70-74
 
9.74
8.62
 
65-69
 
8.58
10.36
 
60-64
 
8.87
7.47
 
55-59
 
9.45
4.86
 
50-54
 
5.41
5.73
 
45-49
 
6.28
2.60
 
40-44
 
4.32
2.60
 
35-39
 
4.03
5.15
 
30-34
 
4.55
3.18
 
25-29
 
2.59
3.47
 
20-24
 
3.17
7.47
 
15-19
 
2.30
4.34
 
10-14
 
4.03
5.15
 
5-9
 
4.55
4.86
 
0-4
 
4.03
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Aubin udalerrian 3.362 biztanle zeuden eta 1.730 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,94 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,1), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

3.362biztanle
1.730elkarbizitza-unitate
1,94lagun elkarbizitza-unitateko
1.027familia
Udalerria
% 17
% 35
% 40
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.027 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (606). Guraso bakarreko 114 familietatik 89etan ama zen guraso bakarra. 656 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 202k seme-alaba bakarra zuten etxean, 112k bi, eta 57k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 307 bikoteetatik 54tan (% 17,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

606
307
114
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean656
Seme-alaba bat202
Bi seme-alaba112
Hiru seme-alaba38
Lau edo gehiago19

15 urte edo gehiago zituzten 3.025 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 41,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,7). 80 urte edo gehiagoko 380 biztanleetatik 334 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 46 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 9
25-39% 18
40-54% 16
55-64% 23
65-79% 27
80 +% 42
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 65
40-54% 71
55-64% 73
65-79% 70
80 +% 43

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,3 izatezko bikotean eta % 3,6 PACS bidez lotuta). % 20,4 ezkongabeak ziren, % 11,0 alargunak eta % 6,7 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 46,9
Ezkongabea% 20,4
Izatezko bikotean% 11,3
Alarguna% 11,0
Dibortziatuta% 6,7
PACS bidez lotuta% 3,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 48,5), enplegatuak (% 15,2), eskulangileak (% 13,4), erdi-mailako lanbideak (% 10,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 48,5) Aveyron departamenduko batez bestekoaren (% 37,5) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,6).[10]

Udalerria
% 11
% 15
% 13
% 48
Aveyron
% 13
% 14
% 13
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.425 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.742 egoitza nagusi ziren, 137 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 546 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.893), eta apartamentuak gutxi ziren (525). Egoitza nagusietatik 1.332 beren jabearen bizilekuak ziren, 368 alokairuan zeuden, 77 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 42 doan lagata.[11]

2.425etxebizitza
1.742egoitza nagusi
1.893etxe
525apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.742
546
Egoitza nagusia (1.742)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (137)Hutsik (546)

Etxe mota

1.893
525
Etxea (1.893)Apartamentua (525)

Jabetza egoera

1.332
368
Jabeak (1.332)Alokairuan (368)HLM (77)Doan lagata (42)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (482).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik329
1919-1945238
1946-1970482
1971-1990480
1991-2005134
2006-202076

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (681). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (547 etxebizitzatan). 1.289 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 822 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 714tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela10
2 gela93
3 gela380
4 gela578
5 gela edo gehiago681

Berogailu mota

400
405
547
349
Gas sarea (400)Fuel-olioa (405)Elektrizitatea (547)Gas botila (41)Bestelakoak (349)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.289aparkalekua
822ibilgailu 1
714ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.827 biztanleetatik 1.240 aktibo ziren (% 67,9), horietako 1.047 lanean (% 57,3) eta 193 langabezian (aktiboen % 15,6).

1.82715-64 urteko biztanle
% 67,9aktibo
% 57,3lanean
% 15,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 45,2
25-54 urte% 87,9
55-64 urte% 47,0
Gizonak% 69,0
Emakumeak% 66,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 23,9
BEPC, brebeta% 27,5
CAP-BEP% 15,0
Batxilergoa% 19,0
Goi-mailako +2% 13,1
Goi-mailako +3/4% 5,6
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 15,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

586 ez-aktibotik 135 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 23,0), 233 erretiraturik zeuden (% 39,8) eta 218 bestelako ez-aktibo ziren (% 37,2).

Ez-aktiboak

% 23
% 40
% 37
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 24
% 32
% 30
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 806 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.047 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

806enplegu udalerrian
% 84,7soldatapeko
% 15,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.530 eurokoa zen, eta biztanleen % 18 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

22.530 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.780 €
% 18,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 14,5

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 172 komertzioetatik, 8 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 13 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 35 eraikuntza enpresak ziren, 35 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 5 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 15 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 14 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 52 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 2 posta bulegoak, 2 banku bulegoak, 1 funeraria, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 7 igeltseroak, 4 margolariak, 6 zurginak, 5 iturginak, 2 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 5 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 14 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 2 altzari dendak eta 3 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Aubin udalerrian 40 nekazaritza-ustiategi zeuden, 460 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 osasun-zentro, 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Aubin udalerrian lizeo teknologiko bat zegoen 236 ikaslekin.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1992ko otsailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Maurs », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Aubinh&oldid=11340172"(e)tik eskuratuta