Edukira joan

Firmi

Wikipedia, Entziklopedia askea
Firmi
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aveyron
BarrutiVillefranche-de-Rouergueko barrutia
Kantonamenducanton of Aubin
Izen ofizialaFirmi
Posta kodea12300
Geografia
Koordenatuak44°32′24″N 2°18′39″E / 44.54°N 2.3108°E / 44.54; 2.3108
Mapa
Azalera29,13 km²
Altitudea231 m, 620 m eta 370 m
MugakideakAlmont-les-Junies, Aubin, Auzits, Conques-en-Rouergue, Cransac-les-Thermes, Decazeville eta Flagnac
Demografia
Biztanleria2.318 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.283 (%55,1) (%44,9) 1.047 alt_right
Dentsitatea80 bizt/km²
mairie-firmi.fr

Firmi (frantsesez eta ofizialki: Firmi) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.318 biztanle zituen 29,1 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Almont-les-Junies, Aubin, Auzits, Conques-en-Rouergue, Cransac-les-Thermes, Decazeville eta Flagnac.

Mapa
Firmi eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
FirmiFirmi
Població amb 1698 habitants (2000)Cransac (2,7 km)
Població amb 890 habitants (2000)Auzits (4,2 km)
Població amb 6203 habitants (2000)Decazeville (5,0 km)
Població amb 4237 habitants (2000)Aubin (5,3 km)
Població amb 181 habitants (2000)Noailhac (6,0 km)
Població amb 1403 habitants (2000)Viviez (7,4 km)
Població amb 326 habitants (2000)Lugan (7,6 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,5 °C-koa da, 3,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 975 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 6,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Salles-la-Source udalerrian dago, 19,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 869,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,9 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -25,2 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,7 °C) eta hotzena urtarrila (4,5 °C). Urteko prezipitazioa 1041 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (105 mm) eta lehorrena uztaila (59 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,22 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,5 °C) baino 1,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,8 °C) eta hotzena 1980 (10,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Firmi)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.5 5.0 8.3 11.0 14.8 18.6 20.7 20.4 16.3 12.8 7.9 5.2 12.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 93 74 77 101 100 76 59 71 90 91 105 104 1041
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,2−0,3+1,2+1,2+1,4+1,5+0,7+1,2−0,50,0+0,2+0,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea5001000150020002500300035001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.047 gizon, 1.283 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.17
1.43
 
90-94
 
2.34
4.68
 
85-89
 
4.99
2.39
 
80-84
 
4.21
7.55
 
75-79
 
6.55
7.55
 
70-74
 
7.64
6.11
 
65-69
 
6.55
7.64
 
60-64
 
6.94
9.07
 
55-59
 
6.63
9.07
 
50-54
 
5.46
5.25
 
45-49
 
4.68
6.78
 
40-44
 
4.75
4.78
 
35-39
 
6.31
3.44
 
30-34
 
3.12
4.30
 
25-29
 
3.51
6.88
 
20-24
 
3.20
1.91
 
15-19
 
4.36
5.35
 
10-14
 
4.36
3.92
 
5-9
 
8.42
1.91
 
0-4
 
4.83
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Firmi udalerrian 2.242 biztanle zeuden eta 1.115 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,01 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

2.242biztanle
1.115elkarbizitza-unitate
2,01lagun elkarbizitza-unitateko
688familia
Udalerria
% 19
% 34
% 8
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 688 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (377). Guraso bakarreko 95 familietatik 80etan ama zen guraso bakarra. 412 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 125k seme-alaba bakarra zuten etxean, 121k bi, eta 30k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 216 bikoteetatik 25tan (% 11,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

377
216
95
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean412
Seme-alaba bat125
Bi seme-alaba121
Hiru seme-alaba25
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 2.002 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 33,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 73,3). 80 urte edo gehiagoko 272 biztanleetatik 203 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 69 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 12
40-54% 16
55-64% 23
65-79% 30
80 +% 33
Bikotean bizi da
15-24% 13
25-39% 73
40-54% 73
55-64% 73
65-79% 65
80 +% 40

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,6 izatezko bikotean eta % 4,4 PACS bidez lotuta). % 19,8 ezkongabeak ziren, % 10,8 alargunak eta % 6,9 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 47,5
Ezkongabea% 19,8
Alarguna% 10,8
Izatezko bikotean% 10,6
Dibortziatuta% 6,9
PACS bidez lotuta% 4,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 45,2), eskulangileak (% 14,7), enplegatuak (% 14,7), erdi-mailako lanbideak (% 13,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 45,2) Aveyron departamenduko batez bestekoaren (% 37,5) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,9).[10]

Udalerria
% 14
% 15
% 15
% 45
Aveyron
% 13
% 14
% 13
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.406 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.127 egoitza nagusi ziren, 83 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 196 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.132), eta apartamentuak gutxi ziren (271). Egoitza nagusietatik 844 beren jabearen bizilekuak ziren, 265 alokairuan zeuden, 75 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 17 doan lagata.[11]

1.406etxebizitza
1.127egoitza nagusi
1.132etxe
271apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.127
196
Egoitza nagusia (1.127)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (83)Hutsik (196)

Etxe mota

1.132
271
Etxea (1.132)Apartamentua (271)

Jabetza egoera

844
265
Jabeak (844)Alokairuan (265)HLM (75)Doan lagata (17)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (346).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik86
1919-1945130
1946-1970346
1971-1990341
1991-2005110
2006-2020103

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (538). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (391 etxebizitzatan). 881 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 512 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 524tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela5
2 gela46
3 gela177
4 gela361
5 gela edo gehiago538

Berogailu mota

283
198
391
242
Gas sarea (283)Fuel-olioa (198)Elektrizitatea (391)Gas botila (12)Bestelakoak (242)

Aparkalekua eta ibilgailuak

881aparkalekua
512ibilgailu 1
524ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.222 biztanleetatik 904 aktibo ziren (% 74,0), horietako 822 lanean (% 67,3) eta 83 langabezian (aktiboen % 9,2).

1.22215-64 urteko biztanle
% 74,0aktibo
% 67,3lanean
% 9,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,0
25-54 urte% 90,8
55-64 urte% 55,8
Gizonak% 73,4
Emakumeak% 74,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 25,5
BEPC, brebeta% 17,5
CAP-BEP% 9,4
Batxilergoa% 8,5
Goi-mailako +2% 6,4
Goi-mailako +3/4% 3,0
Goi-mailako +5% 5,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

317 ez-aktibotik 74 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 23,3), 119 erretiraturik zeuden (% 37,5) eta 124 bestelako ez-aktibo ziren (% 39,1).

Ez-aktiboak

% 23
% 38
% 39
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 29
% 29
% 25
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 412 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 822 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

412enplegu udalerrian
% 78,9soldatapeko
% 21,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.400 eurokoa zen, eta biztanleen % 15 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.400 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.780 €
% 15,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 14,5

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 87 komertzioetatik, 5 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 24 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 35 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 3 margolariak, 3 zurginak, 5 iturginak, 1 eraikuntza enpresa, 5 ile apaindegiak, 5 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.[14]

2000. urtean Firmi udalerrian 54 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.000 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an osasun-zentro 1 , botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 , 2 lehen-hezkuntzako eskola eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1972ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Rodez-Aveyron », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Firmi&oldid=11340255"(e)tik eskuratuta