Edukira joan

Decazeville

Wikipedia, Entziklopedia askea
Decazeville
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aveyron
BarrutiVillefranche-de-Rouergueko barrutia
Kantonamenducanton of Decazeville
Izen ofizialaDecazeville
Posta kodea12300
Geografia
Koordenatuak44°33′33″N 2°15′20″E / 44.5592°N 2.2556°E / 44.5592; 2.2556
Mapa
Azalera13,88 km²
Altitudea163 m, 454 m eta 275 m
MugakideakAubin, Boisse-Penchot, Firmi, Flagnac, Livinhac-le-Haut eta Viviez
Demografia
Biztanleria5.020 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.585 (%51,2) (%48,8) 2.460 alt_right
Dentsitatea362 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakUtrillas eta Coazze
decazeville.fr

Decazeville (frantsesez eta ofizialki: Decazeville) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 5.020 biztanle zituen 13,9 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aubin, Boisse-Penchot, Firmi, Flagnac, Livinhac-le-Haut eta Viviez.

Mapa
Decazeville eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
DecazevilleDecazeville
Població amb 1403 habitants (2000)Viviez (2,8 km)
Població amb 4237 habitants (2000)Aubin (3,7 km)
Població amb 1698 habitants (2000)Cransac (4,7 km)
Població amb 2557 habitants (2000)Firmi (5,0 km)
Població amb 936 habitants (2000)Flagnac (5,0 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,8 °C-koa da, 3,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 978 mm-koa da, urtarrilean 11,2 euri-egun eta uztailean 6,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Maurs udalerrian dago, 20,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1157,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,9 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 4an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,2 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,7 °C) eta hotzena urtarrila (4,5 °C). Urteko prezipitazioa 1041 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (105 mm) eta lehorrena uztaila (59 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,22 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,5 °C) baino 1,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,8 °C) eta hotzena 1980 (10,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Decazeville)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.5 5.0 8.3 11.0 14.8 18.6 20.7 20.4 16.3 12.8 7.9 5.2 12.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 93 74 77 101 100 76 59 71 90 91 105 104 1041
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,2−0,3+1,2+1,2+1,4+1,5+0,7+1,2−0,50,0+0,2+0,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea200040006000800010.00012.00014.00016.00018301860189019201950198020102040BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.460 gizon, 2.585 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.81
 
95+
 
0.19
1.63
 
90-94
 
4.06
3.86
 
85-89
 
7.54
5.28
 
80-84
 
5.61
3.66
 
75-79
 
7.35
7.32
 
70-74
 
6.58
7.52
 
65-69
 
7.35
7.72
 
60-64
 
7.35
6.10
 
55-59
 
6.00
6.71
 
50-54
 
5.22
6.10
 
45-49
 
5.22
5.08
 
40-44
 
4.06
5.08
 
35-39
 
4.26
3.66
 
30-34
 
2.90
4.27
 
25-29
 
2.71
5.89
 
20-24
 
4.45
6.50
 
15-19
 
3.87
4.07
 
10-14
 
5.03
5.28
 
5-9
 
5.03
3.46
 
0-4
 
5.22
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Decazeville udalerrian 4.790 biztanle zeuden eta 2.652 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,81 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 50,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

4.790biztanle
2.652elkarbizitza-unitate
1,81lagun elkarbizitza-unitateko
1.263familia
Udalerria
% 14
% 25
% 9
% 51
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.263 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (665). Guraso bakarreko 230 familietatik 185etan ama zen guraso bakarra. 760 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 245k seme-alaba bakarra zuten etxean, 144k bi, eta 114k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 368 bikoteetatik 55tan (% 14,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

665
368
230
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean760
Seme-alaba bat245
Bi seme-alaba144
Hiru seme-alaba79
Lau edo gehiago35

15 urte edo gehiago zituzten 4.369 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 21,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 42,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 63,3). 80 urte edo gehiagoko 640 biztanleetatik 512 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 128 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 22
25-39% 23
40-54% 28
55-64% 31
65-79% 34
80 +% 42
Bikotean bizi da
15-24% 14
25-39% 56
40-54% 56
55-64% 63
65-79% 63
80 +% 38

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 39,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,8 izatezko bikotean eta % 2,3 PACS bidez lotuta). % 27,9 ezkongabeak ziren, % 11,1 alargunak eta % 8,7 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 39,2
Ezkongabea% 27,9
Alarguna% 11,1
Izatezko bikotean% 10,8
Dibortziatuta% 8,7
PACS bidez lotuta% 2,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 43,4), eskulangileak (% 15,3), enplegatuak (% 14,5), bestelakoak (% 9,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 43,4) Aveyron departamenduko batez bestekoaren (% 37,5) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 9
% 15
% 15
% 43
% 9
Aveyron
% 13
% 14
% 13
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 3.599 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.648 egoitza nagusi ziren, 112 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 840 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (1.804), etxeak baino gehiago (1.778). Egoitza nagusietatik 1.341 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.242 alokairuan zeuden, 488 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 64 doan lagata.[11]

3.599etxebizitza
2.648egoitza nagusi
1.778etxe
1.804apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.648
840
Egoitza nagusia (2.648)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (112)Hutsik (840)

Etxe mota

1.778
1.804
Etxea (1.778)Apartamentua (1.804)

Jabetza egoera

1.341
1.242
488
Jabeak (1.341)Alokairuan (1.242)HLM (488)Doan lagata (64)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (789).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik461
1919-1945372
1946-1970789
1971-1990727
1991-2005173
2006-2020116

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (833). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.315 etxebizitzatan). 1.552 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.361 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 682tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela68
2 gela296
3 gela738
4 gela713
5 gela edo gehiago833

Berogailu mota

1.315
264
800
249
Gas sarea (1.315)Fuel-olioa (264)Elektrizitatea (800)Gas botila (20)Bestelakoak (249)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.552aparkalekua
1.361ibilgailu 1
682ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.597 biztanleetatik 1.737 aktibo ziren (% 66,9), horietako 1.345 lanean (% 51,8) eta 392 langabezian (aktiboen % 22,6).

2.59715-64 urteko biztanle
% 66,9aktibo
% 51,8lanean
% 22,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 47,0
25-54 urte% 82,3
55-64 urte% 47,4
Gizonak% 67,2
Emakumeak% 66,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 37,6
BEPC, brebeta% 29,9
CAP-BEP% 26,6
Batxilergoa% 17,5
Goi-mailako +2% 12,3
Goi-mailako +3/4% 15,2
Goi-mailako +5% 12,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 22,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

860 ez-aktibotik 225 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 26,2), 235 erretiraturik zeuden (% 27,3) eta 400 bestelako ez-aktibo ziren (% 46,5).

Ez-aktiboak

% 26
% 27
% 47
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 9
% 21
% 33
% 29
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 2.879 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.345 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

2.879enplegu udalerrian
% 86,6soldatapeko
% 13,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.560 eurokoa zen, eta biztanleen % 26 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

21.560 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.780 €
% 26,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 14,5

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 461 komertzioetatik, 12 erauzte enpresak ziren, 12 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 29 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 40 eraikuntza enpresak ziren, 122 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 31 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 27 finantziazio enpresak ziren, 19 higiezinen enpresak ziren, 51 zerbitzu enpresak ziren, 66 administrazio publikoko enpresak ziren eta 37 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 102 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 2 funerariak, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 3 autoeskolak, 7 igeltseroak, 7 margolariak, 4 zurginak, 8 iturginak, 5 argiketariak, 15 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 2 aldi baterako lan enpresak, 22 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 4 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 67 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 2 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 10 okindegiak, 2 harategiak, 2 liburu dendak, 23 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 4 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 2 altzari dendak, 3 kirol-dendak, 2 lurrin-dendak, 2 bitxi-dendak eta 3 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Decazeville udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 196 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 5 osasun-zentro, 5 botika eta 3 anbulantzia zegoen.

2009an 2 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Decazeville udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 1hezkuntza orokorreko lizeoa eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 646 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 534 eta lizeo teknologikoetan 147.

Decazeville udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1992ko otsailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Maurs », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Decazeville&oldid=11340245"(e)tik eskuratuta