Donaixti-Ibarre

Donaixti-Ibarre
Nafarroa Beherea, Euskal Herria
Donaixtiko eliza.
Bandera Armarria
Kokapena
Herrialdea	Euskal Herria
Lurraldea	Nafarroa Beherea
Administrazioa
Estatua	Frantzia
Eskualdea	Akitania Berria
Departamendua	Pirinio Atlantikoak
Elkargoa	Euskal Hirigune Elkargoa
Barrutia	Baiona
Kantonamendua	Bidaxunerria, Amikuze eta Oztibarre
Izen ofiziala	Saint-Just-Ibarre
Auzapeza	Jean-Pierre Vigneau (2008-2014)
Posta kodea	64120
INSEE kodea	64487
Herritarra	donaixtiar-ibartar
Kokapena
Koordenatuak	43°11′39″N 1°03′23″W
Azalera	30,03 km2
Garaiera	172 – 1.179 metro
Distantzia	22 km (Donibane Garazitik)
Demografia
Biztanleria	215 (2018:  2)
95 (%48)   (%52) 103
Dentsitatea	6,56 biztanle/km²
Zahartzea	% 12,35
Ugalkortasuna	‰ 41,86
Ekonomia
Jarduera	% 80,14 (2011)
Desberdintasuna	% 9,42 (2011)
Langabezia	% 0 (2013)
Euskara
Euskaldunak	% 62,13 (2010)
Erabilera	% 30,24 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera	1841

Donaixti-Ibarre Nafarroa Behereko udalerria da eta Oztibarre eskualdean dago kokaturik.

Geografia

Biduze ibaiak udalerria gurutzatzen du, bere beste ibaiadar batzuekin batera (Hosta ur-handia, Larramendiko erreka eta Babatzeko erreka)

Etxeak eta Auzoak

• Donaixti
• Ibarre
• Elizatea
• Xoritz
• Arlako ondoa
• Sorholuze
• Bastida
• Oihanbeltxa
• Eliza
• Salabarta

Udalerri mugakideak

• Bunuze eta Jutsi iparraldean
• Pagola ipar-ekialdean
• Muskildi (Zuberoa) ekialdean
• Hozta eta Ibarrola mendebaldean
• Altzürükü (Zuberoa) hego-ekialdean

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak). RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,2 °C-koa da, 13,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1595 mm-koa da, urtarrilean 12,6 euri-egun eta uztailean 9,4 egun izanik. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Mendibe udalerrian dago, 9,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1523,7 mm-koa delarik. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,9 °C-koa da, 2022ko uztailaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -9,5 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua.

Demografia

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 103 gizon, 95 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.00   95+   0.00 0.00   90-94   0.00 0.00   85-89   5.26 0.00   80-84   5.26 4.85   75-79   5.26 13.59   70-74   9.47 22.33   65-69   14.74 8.74   60-64   14.74 13.59   55-59   0.00 8.74   50-54   5.26 4.85   45-49   5.26 0.00   40-44   5.26 8.74   35-39   9.47 4.85   30-34   0.00 0.00   25-29   0.00 0.00   20-24   0.00 0.00   15-19   0.00 4.85   10-14   5.26 4.85   5-9   14.74 0.00   0-4   0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−2	−1	−1	0	1	−2	−3	1	−1	−1	−4	0	−1	0	−1	3	−1	−3
Jaiotzak	0	3	2	1	2	2	1	1	1	0	2	1	2	3	1	3	3	1
Heriotzak	2	4	3	1	1	4	4	0	2	1	6	1	3	3	2	0	4	4

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Saint-Just-Ibarre udalerrian 197 biztanle zeuden eta 94 elkarbizitza unitate, hau da, 2,10 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 34 kide bakarrekoak ziren, 34 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 20 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.

197biztanle

94elkarbizitza-unitate

2,10lagun elkarbizitza-unitateko

59familia

20Bikotea seme-alabekin

34Bikotea seme-alabarik gabe etxean

5Guraso bakarrekoak

34Kide bakarrekoa

Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 59 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (34). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 44 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.

34

20

5

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	20
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	34
Guraso bakarrekoak	5
Kide bakarrekoak	34
Bestelakoak	0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	34
Seme-alabadun bikoteak	20
Guraso bakarrekoak	5
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	44
Seme-alaba bat	5
Bi seme-alaba	5
Hiru seme-alaba	5
Lau seme-alaba edo gehiago	0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	78
Izatezko bikotean	10
PACS bidez lotuta	10
Ezkongabea	47
Alarguna	19
Dibortziatuta	6
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	20
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	5
Goi-mailako langileak	10
Erdi-mailako lanbideak	5
Enplegatuak	0
Eskulangileak	10
Erretiratuak	39
Bestelakoak	5
Iturria: INSEE, RP2023. Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ehunekorik ez da ematen udalerriaren tamaina dela eta.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 140 etxebizitza zeuden. Horietatik 95 egoitza nagusi ziren, 26 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 19 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (128), eta apartamentuak gutxi ziren (13). Egoitza nagusietatik 80 beren jabearen bizilekuak ziren, 8 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.

140etxebizitza

95egoitza nagusi

128etxe

13apartamentu

Etxebizitza multzoa

95

26

19

Egoitza nagusia (95)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (26)Hutsik (19)

Etxe mota

128

13

Etxea (128)Apartamentua (13)

Jabetza egoera

80

8

Jabeak (80)Alokairuan (8)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik44

1919-19459

1946-19702

1971-199012

1991-200510

2006-202018

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (59). 60 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 80 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 45 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 48tan bi edo gehiago.

Gela kopurua

1 gela0

2 gela4

3 gela11

4 gela22

5 gela edo gehiago59

Berogailu mota

8

25

60

Fuel-olioa (8)Elektrizitatea (25)Gas botila (3)Bestelakoak (60)

Aparkalekua eta ibilgailuak

80aparkalekua

45ibilgailu 1

48ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	95
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	26
Hutsik	19
Etxe mota
Etxeak	128
Apartamentuak	13
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	0
2 gela	4
3 gela	11
4 gela	22
5 gela edo gehiago	59
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	44
1919-1945	9
1946-1970	2
1971-1990	12
1991-2005	10
2006-2020	18
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	80
Alokairuan	8
HLM	0
Doan lagata	7
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	0
Fuel-olioa	8
Elektrizitatea	25
Gas botila	3
Bestelakoak	60
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	80
Ibilgailu bat	45
Bi ibilgailu edo gehiago	48
Iturria: INSEE, RP2023. Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ehunekorik ez da ematen udalerriaren tamaina dela eta.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 110 biztanleetatik 92 aktibo ziren (% 83,6), horietako 89 lanean (% 80,9) eta 3 langabezian (aktiboen % 3,3).

11015-64 urteko biztanle

% 83,6aktibo

% 80,9lanean

% 3,3langabezia-tasa

18 ez-aktibotik 3 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 16,7), 7 erretiraturik zeuden (% 38,9) eta 8 bestelako ez-aktibo ziren (% 44,4).

Ez-aktiboak

% 17

% 39

% 44

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 38 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 89 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.

38enplegu udalerrian

% 28,9soldatapeko

% 71,1ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.140 eurokoa zen.

22.140 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.300 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 17,6

18-29 urte% 17,6

30-39 urte% 12,5

40-49 urte% 13,4

50-64 urte% 12,4

65-74 urte% 9,0

75 urte eta gehiago% 9,3

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 6,5

Errentariak% 25,8

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 65,1

Pentsio/erretiroak% 32,3

Ondarea, bestelakoak% 13,8

Gizarte-prestazioak% 4,4

Zuzeneko zergak−% 15,7

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 57,3, ez-soldatapekoen errenta % 5,5, langabezia-sariak % 2,3.

Kultura

Euskara

Donaixti-Ibarreko Maddia Arrabiten pasartea (Ahotsak proiekturako)

Donaixti-Ibarren Garaziko euskara mintzatzen da, nafar-lapurtarraren aldaera.

Udalerri-historia

1841ean Donaixti eta Ibarre udalerriek bat egin zuten egun esistitzen dena sortuz.

Herritar ezagunak

• San Mixel Garikoitz (1797—1863) apaiza eta santua.

Kanpo estekak

• Datuak: Q843767
• Multimedia: Saint-Just-Ibarre / Q843767
• Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Donaixti-Ibarre

Artikulu hau Nafarroa Behereko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.