Edukira joan

Lamballe

Lamballe
Lamballe
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
Departamendua Côtes-d'Armor
Izen ofizialaLamballe
Jatorrizko izenaLamballe
Posta kodea22400
HerriburuaLamballe (en) Itzuli
Geografia
Koordenatuak48°28′07″N 2°31′04″W / 48.4686°N 2.5178°W / 48.4686; -2.5178
Mapa
Azalera76,29 km²
Altitudea56 m, 37 m, 131 m eta 74 m
MugakideakAndel, Coëtmieux, Hénansal, Landéhen, La Malhoure, Meslin, Noyal, Penguily, Planguenoual, Plédéliac, Plestan, Quintenic, Saint-Alban, Saint-Rieul eta Saint-Trimoël
Demografia
Biztanleria12.579 (2018ko urtarrilaren 1a)
alt_left 8.803 (%52) (%48) 8.117 alt_right
Dentsitatea165 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakOliveira do Bairro
mairie-lamballe.fr

Lamballe (bretainieraz Lambal) Bretainiako Côtes-d'Armor departamenduko udalerria da. Azken erroldaren arabera 12.579 biztanle zituen 76,3 km²-ko azaleran. Bro Sant Brieg lurralde historikoan dago.

Lamballe Penthièvre-ko kondeen lurraldeko hiriburua zen. Hauen anparoan eraiki ziren bere ondasun nabarmenak, XIV mendeko Notre-Dame kolegiata eta XVI mendeko San Martin eliza. XVII mendetik aurrera Lamballe printzerria bihurtu zen eta tituluak Frantziako Iraultzararte iraun zuen.

1800an lau mila biztanle zituen eta tamaina horretan mantendu zuen biztanleria hurrengo bi mendeetan, 1968an esate baterako 5.000 biztanle zituen. Ordutik aurrera handituz joan zen eta gaur egun 12.000 biztanle inguru ditu.

Nekazaritza eta abeltzaintzan oinarrituriko ekonomia dauka. Ostegunero goizetan egiten den merkatuak Frantziako onenetako izatearen fama dauka. Bertako itsaskiak eta sagardoa ere ezagunak dira


Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Andel, Coëtmieux, Hénansal, Landéhen, La Malhoure, Meslin, Noyal, Penguily, Planguenoual, Plédéliac, Plestan, Quintenic, Saint-Alban, Saint-Rieul eta Saint-Trimoël.

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 8.117 gizon, 8.803 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.17
 
95+
 
0.66
1.07
 
90-94
 
1.86
2.33
 
85-89
 
3.14
1.95
 
80-84
 
3.58
4.77
 
75-79
 
5.03
6.63
 
70-74
 
7.11
6.46
 
65-69
 
6.95
6.99
 
60-64
 
7.46
6.30
 
55-59
 
5.68
6.65
 
50-54
 
6.50
6.95
 
45-49
 
6.95
6.32
 
40-44
 
6.60
5.58
 
35-39
 
5.01
5.04
 
30-34
 
4.51
4.84
 
25-29
 
3.77
4.20
 
20-24
 
3.68
7.00
 
15-19
 
4.85
7.48
 
10-14
 
6.13
5.22
 
5-9
 
6.21
4.07
 
0-4
 
4.31
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[1].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lamballe-Armor udalerrian 16.887 biztanle zeuden eta 7.990 elkarbizitza unitate[oh 1], hau da, 2,11 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 36,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[3]

16.887biztanle
7.990elkarbizitza-unitate
2,11lagun elkarbizitza-unitateko
4.969familia
Udalerria
% 24
% 30
% 8
% 37
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 4.969 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (2.399). Guraso bakarreko 652 familietatik 531etan ama zen guraso bakarra. 2.664 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 979k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.007k bi, eta 319k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.919 bikoteetatik 219tan (% 11,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[3]

2.399
1.919
652
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean2.664
Seme-alaba bat979
Bi seme-alaba1.007
Hiru seme-alaba274
Lau edo gehiago45

15 urte edo gehiago zituzten 14.452 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 40,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 74,3). 80 urte edo gehiagoko 1.214 biztanleetatik 995 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 219 kolektibitateren batean.[3]

Bakarrik bizi da
15-24% 9
25-39% 17
40-54% 14
55-64% 23
65-79% 27
80 +% 40
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 67
40-54% 74
55-64% 71
65-79% 70
80 +% 42

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,7 izatezko bikotean eta % 7,6 PACS bidez lotuta). % 23,5 ezkongabeak ziren, % 7,6 alargunak eta % 6,6 dibortziatuak.[3]

Ezkonduta% 45,0
Ezkongabea% 23,5
Izatezko bikotean% 9,7
Alarguna% 7,6
PACS bidez lotuta% 7,6
Dibortziatuta% 6,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 37,2), eskulangileak (% 17,4), erdi-mailako lanbideak (% 14,6), enplegatuak (% 12,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 37,2) Côtes-d'Armor departamenduko batez bestekoaren (% 39,4) azpitik dago. 97 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,2).[3]

Udalerria
% 9
% 15
% 13
% 17
% 37
Côtes-d'Armor
% 13
% 14
% 15
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 9.425 etxebizitza zeuden. Horietatik 8.022 egoitza nagusi ziren, 632 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 770 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (7.265), eta apartamentuak gutxi ziren (2.120). Egoitza nagusietatik 5.354 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.559 alokairuan zeuden, 643 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 108 doan lagata.[4]

9.425etxebizitza
8.022egoitza nagusi
7.265etxe
2.120apartamentu

Etxebizitza multzoa

8.022
770
Egoitza nagusia (8.022)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (632)Hutsik (770)

Etxe mota

7.265
2.120
Etxea (7.265)Apartamentua (2.120)

Jabetza egoera

5.354
2.559
Jabeak (5.354)Alokairuan (2.559)HLM (643)Doan lagata (108)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.040).[4]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik795
1919-1945517
1946-19701.008
1971-19902.040
1991-20051.723
2006-20201.738

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (4.089). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (3.405 etxebizitzatan). 6.380 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 3.879 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 3.306tan bi edo gehiago.[4]

Gela kopurua

1 gela204
2 gela821
3 gela1.232
4 gela1.676
5 gela edo gehiago4.089

Berogailu mota

1.917
917
3.405
1.630
Gas sarea (1.917)Fuel-olioa (917)Elektrizitatea (3.405)Gas botila (152)Bestelakoak (1.630)

Aparkalekua eta ibilgailuak

6.380aparkalekua
3.879ibilgailu 1
3.306ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 10.173 biztanleetatik 7.901 aktibo ziren (% 77,7), horietako 7.321 lanean (% 72,0) eta 580 langabezian (aktiboen % 7,3).

10.17315-64 urteko biztanle
% 77,7aktibo
% 72,0lanean
% 7,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 47,5
25-54 urte% 94,1
55-64 urte% 58,9
Gizonak% 78,7
Emakumeak% 76,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 13,7
BEPC, brebeta% 12,1
CAP-BEP% 7,5
Batxilergoa% 8,0
Goi-mailako +2% 5,8
Goi-mailako +3/4% 5,1
Goi-mailako +5% 5,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

2.272 ez-aktibotik 840 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 37,0), 834 erretiraturik zeuden (% 36,7) eta 598 bestelako ez-aktibo ziren (% 26,3).

Ez-aktiboak

% 37
% 37
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 2]

% 14
% 26
% 24
% 27
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 12.519 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 7.321 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

12.519enplegu udalerrian
% 89,9soldatapeko
% 10,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.700 eurokoa zen, eta biztanleen % 9 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

26.700 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.590 €
% 9,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 12,2
  1. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  2. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  3. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  2. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  3. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  4. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]