Edukira joan

Las Hormazas

Wikipedia, Entziklopedia askea
Las Hormazas
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
Probintzia Burgosko probintzia
AlkateaIgnacio Pérez González
Izen ofizialaHormazas, Las
Posta kodea09133
INEk ezarritako kodea09166
HerriburuaLa Parte
Geografia
Koordenatuak42°31′39″N 3°55′36″W / 42.5275°N 3.9266666666667°W / 42.5275; -3.9266666666667
Mapa
Azalera36,58 km²
Altitudea905 m
MugakideakValle de Santibáñez, Susinos del Páramo, Tobar, Villadiego eta Huérmeces
Demografia
Biztanleria93 (2025)
alt_left 45 (%48,4) (%51,6) 48 alt_right
Dentsitatea3 bizt/km²
MatrikulaBU
lashormazas.es

Las Hormazas Burgosko udalerria da, Odra-Pisuerga eskualdean dagoena.

2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 120 biztanle zituen.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Valle de Santibáñez, Susinos del Páramo, Tobar, Villadiego eta Huérmeces.

Mapa
Las Hormazas eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea90100110120130140150200020052010201520202025Las HormazasBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 48 gizon, 45 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
2.22
0.00
 
95-99
 
0.00
0.00
 
90-94
 
4.44
4.17
 
85-89
 
8.89
6.25
 
80-84
 
11.11
6.25
 
75-79
 
4.44
12.50
 
70-74
 
8.89
16.67
 
65-69
 
4.44
14.58
 
60-64
 
11.11
14.58
 
55-59
 
22.22
4.17
 
50-54
 
6.67
2.08
 
45-49
 
4.44
4.17
 
40-44
 
0.00
0.00
 
35-39
 
2.22
4.17
 
30-34
 
0.00
2.08
 
25-29
 
2.22
2.08
 
20-24
 
4.44
4.17
 
15-19
 
2.22
0.00
 
10-14
 
0.00
2.08
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 59,1 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 46,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 6,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 0 —probintzian % 14,4—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Burgosko mapa
Udal
Prob
Udalerri berean · % 59,1Probintzia berean · % 32,3Erkidegoan · % 2,2Beste erkidegoa · % 6,5
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 109 etxebizitza zeuden: 42 (% 38,5) nagusiak eta 67 (% 61,5) ez-nagusiak.[3]

109etxebizitza
42etxegune

Etxebizitza multzoa Burgosko mapa

42
67
Etxebizitza nagusia (42)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (67)

Guztira 42 etxegune zeuden, eta horietatik 21 (% 50,0) pertsona bakarrekoak ziren.[4]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 121
2 pertsona5
3 pertsona8
4 pertsona3
5 edo gehiago5

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 93 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 30,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 20,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 24,7; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 24,7.[5] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 28,4 zen 2021ean eta % 30,1 2024an; beraz, 1,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 25,3 izatetik % 24,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 33,3 ziren, eta gizonen artean % 27,1; 6,3 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 28,9 eta gizonen % 20,8 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

93biztanle 15 urte edo +, 2024
% 30,1goi-mailako ikasketak+1,7 puntu 2021etik mapa
% 24,7lehen hezkuntza edo gutxiago−0,5 puntu 2021etik mapa
% 24,7
% 24,7
% 20,4
% 30,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 24,7Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 24,7Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 20,4Goi-mailako ikasketak · % 30,1
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Burgosko mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Hormazas, Las, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak28% 30,113% 27,115% 33,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa19% 20,412% 25,07% 15,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)23% 24,713% 27,110% 22,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago23% 24,710% 20,813% 28,9
Guztira93% 100,048% 100,045% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Hormazas, Las, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 28,4% 20,0% 26,3% 25,395
2022% 29,2% 21,9% 26,0% 22,996
2023% 28,1% 21,9% 26,0% 24,096
2024% 30,1% 20,4% 24,7% 24,793
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 17.307 euro-koa zen[6], eta etxegune bakoitzeko 38.433 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.988 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.850 euro zen. Errenta gordina 20.893 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 46,7[7]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 27,1), beste diru-sarrerak (% 23,4), langabezia-prestazioak (% 0,3), beste prestazioak (% 2,6).

47%
27%
23%
Soldata · % 46,7Pentsioak · % 27,1Langabezia · % 0,3Beste prestazioak · % 2,6Beste sarrerak · % 23,4
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[8][oh 1]. Udalerrian indizea 27,5 da, probintziakoaren (29,4; Burgosko mapa) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,4; Burgosko mapa) parean.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Hormazas, Las udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 44 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 47,3; gainerako % 52,7 inaktibo zeuden.[9] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 6,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 52,1 zen eta emakumezkoena % 42,2; langabezia-tasa, aldiz, % 8,0 eta % 5,3 zen, hurrenez hurren.[9]

Okupatuen kopurua 44 zen 2023ean, 2021eko 43etik gora.[10] Emakumeek okupatuen % 43,2 osatzen dute, eta gizonek % 56,8.

44okupatu, 2023+% 2,3 2021etik
% 43,2emakumeak okupatuen artean
% 47,3jarduera-tasa, 2024
% 6,8langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 44,1
% 52,7
Okupatuak · % 44,1Langabeak · % 3,2Inaktiboak · % 52,7
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Hormazas, Las, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak41% 44,123% 47,918% 40,0
Langabeak3% 3,22% 4,21% 2,2
Inaktiboak49% 52,723% 47,926% 57,8
Guztira93% 100,048% 100,045% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 40,9), zerbitzuak (% 40,9), industria (% 13,6) eta eraikuntza (% 4,5).[10]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Burgosko mapa
% 40,9
% 13,6
% 40,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 40,9Industria · % 13,6Eraikuntza · % 4,5Zerbitzuak · % 40,9

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 50,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 22,7), eta oinarrizko okupazioak % 6,8.[11] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 56,0 eta emakumeen % 42,1).

% 22,7
% 50,0
% 20,5
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 22,7Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 50,0Oinarrizko okupazioak · % 6,8Ez dago jasota · % 20,5
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Hormazas, Las, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak10% 22,75% 20,05% 26,3
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak22% 50,014% 56,08% 42,1
Oinarrizko okupazioak3% 6,81% 4,02% 10,5
Ez dago jasota9% 20,55% 20,04% 21,1
Guztira44% 100,025% 100,019% 100,0

Okupatuen % 59,1 besteren konturako langileak dira, eta % 40,9 norberaren konturakoak.[12]

% 40,9
% 59,1
Norberaren kontura · % 40,9Besteren kontura eta beste egoera bat · % 59,1
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Hormazas, Las, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura18% 40,912% 48,06% 31,6
Besteren kontura26% 59,113% 52,013% 68,4
Guztira44% 100,025% 100,019% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.033 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[13][oh 2]. Udalerriaren azalera 36,6 km² denez, NAE lurraldearen % 55,6 da[14]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 94,9 lur goldagarria (1.930 ha, 17 ustiategitan), % 5 larre iraunkorrak (102 ha, ustiategi batean), arbolak (0,44 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,11 ha, 6 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
56%
44%
NAE · 2.033 ha (% 55,6)Gainerako azalera · 1.625 ha (% 44,4)
NAE, lur-erabileraren arabera
95%
Lur goldagarria · 1.930 ha (% 94,9)Larre iraunkorrak · 102 ha (% 5)Arbolak · 0,44 ha (< % 0,1)Baratzeak · 0,11 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 47 gidari zeuden erroldatuta: 31 gizon (% 66) eta 16 emakume (% 34)[15]. Biztanleen % 50,5 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 110 ibilgailuk osatzen zuten: 66 turismo, 11 motozikleta, 10 furgoneta, 10 ziklomotor eta 6 kamioi[15]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 710 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (555) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,6 urtekoa zen; turismoen % 4,5k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 16,7k 25 urte baino gehiago[15]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 54,6 diesel zen eta % 44,4 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,9; probintzian % 0,6). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 7,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 42,6k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
23%
27%
43%
0 etiketa · 1 (% 0,9)ECO · 7 (% 6,5)C etiketa · 25 (% 23,1)B etiketa · 29 (% 26,9)Etiketarik gabe · 46 (% 42,6)
Turismoak, adinaren arabera
15%
23%
41%
17%
< 4 urte · 3 (% 4,5)4–8 urte · 10 (% 15,2)8–15 urte · 15 (% 22,7)15–25 urte · 27 (% 40,9)≥ 25 urte · 11 (% 16,7)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Burgos.tab.
  3. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  6. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Burgos.tab.
  7. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Burgos.tab.
  8. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Burgos.tab (Wikimedia Commons).
  14. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1751517.
  15. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Burgos.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Las_Hormazas&oldid=11790713"(e)tik eskuratuta