Tórtoles de Esgueva
| Tórtoles de Esgueva | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | |||||||||||
| Alkatea | Juan Jose Esteban Delgado | ||||||||||
| Izen ofiziala | Tórtoles de Esgueva | ||||||||||
| Posta kodea | 09312 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 09391 | ||||||||||
| Herriburua | Tórtoles de Esgueva | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 41°48′59″N 4°01′15″W / 41.816388888889°N 4.0208333333333°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 79,2 km² | ||||||||||
| Altitudea | 847 m | ||||||||||
| Mugakideak | Palenzuela, Torresandino, Olmedillo de Roa, Roa, Pedrosa de Duero, Castrillo de Don Juan, Cevico Navero eta Antigüedad | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 362 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 5 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | BU | ||||||||||
Tórtoles de Esgueva Espainiako Burgosko probintziako Ribera del Duero eskualdean dagoen udalerria da. 2008ko datuen arabera 508 biztanle zituen 79,20 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Palenzuela, Torresandino, Olmedillo de Roa, Roa, Pedrosa de Duero, Castrillo de Don Juan, Cevico Navero eta Antigüedad.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 207 gizon, 154 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 52,9 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 46,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 4,2 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 19,1 —probintzian % 14,4—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 69 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 58)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Maroko, Ukraina dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 560 etxebizitza zeuden: 182 (% 32,5) nagusiak eta 378 (% 67,5) ez-nagusiak.[4]
Etxebizitza multzoa
Burgosko mapa
Guztira 182 etxegune zeuden, eta horietatik 74 (% 40,7) pertsona bakarrekoak ziren.[5]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 364 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 24,5 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 16,8; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 30,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 28,3.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 21,7 zen 2021ean eta % 24,5 2024an; beraz, 2,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 31,4 izatetik % 28,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 30,8 ziren, eta gizonen artean % 19,7; 11,1 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 31,4 eta gizonen % 26,0 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 89 | % 24,5 | 41 | % 19,7 | 48 | % 30,8 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 61 | % 16,8 | 43 | % 20,7 | 18 | % 11,5 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 111 | % 30,5 | 70 | % 33,7 | 41 | % 26,3 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 103 | % 28,3 | 54 | % 26,0 | 49 | % 31,4 |
| Guztira | 364 | % 100,0 | 208 | % 100,0 | 156 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 21,7 | % 14,7 | % 32,2 | % 31,4 | 373 |
| 2022 | % 23,4 | % 14,3 | % 31,5 | % 30,7 | 384 |
| 2023 | % 24,5 | % 14,9 | % 31,1 | % 29,5 | 376 |
| 2024 | % 24,5 | % 16,8 | % 30,5 | % 28,3 | 364 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.773 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 32.762 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.988 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 19.950 euro zen. Errenta gordina 17.617 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 49,2[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 28,9), beste diru-sarrerak (% 14,4), langabezia-prestazioak (% 1,1), beste prestazioak (% 6,5).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 30,1 da, probintziakoaren (28,5;
Burgosko mapa) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,7 da, probintziakoaren (2,4;
Burgosko mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Tórtoles de Esgueva udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 177 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 48,9; gainerako % 51,1 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 7,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 50,2 zen eta emakumezkoena % 47,1; langabezia-tasa, aldiz, % 4,8 eta % 11,0 zen, hurrenez hurren.[10]
Okupatuen kopurua 176 zen 2023ean, 2021eko 179etik behera.[11] Emakumeek okupatuen % 40,9 osatzen dute, eta gizonek % 59,1.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 164 | % 45,3 | 99 | % 47,8 | 65 | % 41,9 |
| Langabeak | 13 | % 3,6 | 5 | % 2,4 | 8 | % 5,2 |
| Inaktiboak | 185 | % 51,1 | 103 | % 49,8 | 82 | % 52,9 |
| Guztira | 362 | % 100,0 | 207 | % 100,0 | 155 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 43,2), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 26,1), industria (% 25,6) eta eraikuntza (% 5,1).[11]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 55,1; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 19,9), eta oinarrizko okupazioak % 14,8.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 56,7 eta emakumeen % 52,8).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 35 | % 19,9 | 16 | % 15,4 | 19 | % 26,4 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 97 | % 55,1 | 59 | % 56,7 | 38 | % 52,8 |
| Oinarrizko okupazioak | 26 | % 14,8 | 14 | % 13,5 | 12 | % 16,7 |
| Ez dago jasota | 18 | % 10,2 | 15 | % 14,4 | 3 | % 4,2 |
| Guztira | 176 | % 100,0 | 104 | % 100,0 | 72 | % 100,0 |
Okupatuen % 66,5 besteren konturako langileak dira, eta % 33,5 norberaren konturakoak.[13]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 59 | % 33,5 | 39 | % 37,5 | 20 | % 27,8 |
| Besteren kontura | 117 | % 66,5 | 65 | % 62,5 | 52 | % 72,2 |
| Guztira | 176 | % 100,0 | 104 | % 100,0 | 72 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 126 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 5.527 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 79,2 km² denez, NAE lurraldearen % 69,8 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 93,2 lur goldagarria (5.149 ha, 95 ustiategitan), % 4,3 arbolak (239 ha, 83 ustiategitan), % 2,5 larre iraunkorrak (139 ha, 38 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,13 ha, 9 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 576 ardi eta ahuntz zeuden[16][oh 4].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 199 gidari zeuden erroldatuta: 132 gizon (% 66,3) eta 67 emakume (% 33,7)[17]. Biztanleen % 55,1 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 420 ibilgailuk osatzen zuten: 266 turismo, 45 kamioi, 45 furgoneta, 23 motozikleta eta 12 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 737 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (555) gainetik.
Turismoen batez besteko adina 15 urtekoa zen; turismoen % 3,8k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 22,9k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 70,8 diesel zen eta % 29,2 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 43,1k ez zuen etiketarik[oh 5].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Burgos.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Burgos.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Burgos.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Burgos.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Burgos.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1630566.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Burgos.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Burgos.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

