Edukira joan

Paterna del Madera

Wikipedia, Entziklopedia askea
Paterna del Madera
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaAlbaceteko probintzia
AlkateaJosé Segura González
Izen ofizialaPaterna del Madera
Posta kodea02136
INEk ezarritako kodea02058
HerriburuaPaterna del Madera
Geografia
Koordenatuak38°35′50″N 2°20′45″W / 38.597222222222°N 2.3458333333333°W / 38.597222222222; -2.3458333333333
Mapa
Azalera112,34 km²
Altitudea1.130 m
MugakideakAlcaraz, Peñascosa, Bogarra eta Molinicos
Demografia
Biztanleria328 (2025)
alt_left 140 (%42,6) (%57,4) 189 alt_right
Dentsitatea3 bizt/km²
MatrikulaAB
paternadelmadera.es

Paterna del Madera Albaceteko udalerria da, Sierra del Segura eskualdean dagoena. Azken erroldaren arabera 328 biztanle zituen.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alcaraz, Peñascosa, Bogarra eta Molinicos.

Mapa
Paterna del Madera eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea300350400450500550200020052010201520202025Paterna del MaderaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 189 gizon, 140 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.53
 
95-99
 
2.14
1.59
 
90-94
 
6.43
4.23
 
85-89
 
1.43
1.59
 
80-84
 
5.00
8.47
 
75-79
 
7.86
7.41
 
70-74
 
6.43
11.11
 
65-69
 
12.14
10.58
 
60-64
 
7.14
5.82
 
55-59
 
7.86
8.99
 
50-54
 
5.71
9.52
 
45-49
 
7.14
3.70
 
40-44
 
4.29
7.94
 
35-39
 
4.29
3.70
 
30-34
 
5.00
4.23
 
25-29
 
2.86
0.00
 
20-24
 
5.71
3.17
 
15-19
 
2.14
2.12
 
10-14
 
3.57
2.65
 
5-9
 
0.71
2.65
 
0-4
 
2.14
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 49,8 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 60,1) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 9,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 3,6 —probintzian % 11,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Albaceteko mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 49,8Probintzia berean · % 35,9Erkidegoan · % 1,5Beste erkidegoa · % 9,1Estatutik kanpo · % 3,6
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 12 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 66,7)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Bolivia, Herbehereak dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 33,3Europa · % 66,7
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
3
Errumania
1
0
Bolivia
2
1
Herbehereak
1
1
Ekuador
0
1
Frantzia
0
0
Paraguai
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 691 etxebizitza zeuden: 177 (% 25,6) nagusiak eta 514 (% 74,4) ez-nagusiak.[4]

691etxebizitza
177etxegune

Etxebizitza multzoa Albaceteko mapa

177
514
Etxebizitza nagusia (177)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (514)

Guztira 177 etxegune zeuden, eta horietatik 92 (% 52,0) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 192
2 pertsona43
3 pertsona24
4 pertsona16
5 edo gehiago2

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 315 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 13,3 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 15,6; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 48,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 22,9.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 11,1 zen 2021ean eta % 13,3 2024an; beraz, 2,2 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 26,9 izatetik % 22,9 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 16,4 ziren, eta gizonen artean % 10,9; 5,6 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 23,6 eta gizonen % 22,3 ziren.

315biztanle 15 urte edo +, 2024
% 13,3goi-mailako ikasketak+2,2 puntu 2021etik mapa
% 22,9lehen hezkuntza edo gutxiago−4,0 puntu 2021etik mapa
% 22,9
% 48,3
% 15,6
% 13,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 22,9Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 48,3Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 15,6Goi-mailako ikasketak · % 13,3
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Albaceteko mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Paterna del Madera, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak42% 13,319% 10,923% 16,4
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa49% 15,630% 17,119% 13,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)152% 48,387% 49,765% 46,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago72% 22,939% 22,333% 23,6
Guztira315% 100,0175% 100,0140% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Paterna del Madera, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 11,1% 14,4% 47,5% 26,9305
2022% 12,3% 13,9% 46,9% 26,9309
2023% 13,1% 15,9% 47,1% 23,9327
2024% 13,3% 15,6% 48,3% 22,9315
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.985 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 23.480 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.873 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 16.450 euro zen. Errenta gordina 15.927 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 49,3[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 33,4), beste diru-sarrerak (% 7,3), langabezia-prestazioak (% 2,9), beste prestazioak (% 7,2).

49%
33%
Soldata · % 49,3Pentsioak · % 33,4Langabezia · % 2,9Beste prestazioak · % 7,2Beste sarrerak · % 7,3
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 31,5 da, probintziakoaren (29,8; Albaceteko mapa) gainetik eta Espainiakoaren (31,9) parean. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,8 da, probintziakoaren (2,6; Albaceteko mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Paterna del Madera udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 134 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 42,9; gainerako % 57,1 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 23,1 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 48,8 zen eta emakumezkoena % 35,7; langabezia-tasa, aldiz, % 15,5 eta % 36,0 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 109 zen 2023ean, 2021eko 106etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 33,9 osatzen dute, eta gizonek % 66,1.

109okupatu, 2023+% 2,8 2021etik
% 33,9emakumeak okupatuen artean
% 42,9jarduera-tasa, 2024
% 23,1langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 33,0
% 9,9
% 57,1
Okupatuak · % 33,0Langabeak · % 9,9Inaktiboak · % 57,1
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Paterna del Madera, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak103% 33,071% 41,332% 22,9
Langabeak31% 9,913% 7,618% 12,9
Inaktiboak178% 57,188% 51,290% 64,3
Guztira312% 100,0172% 100,0140% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 57,8), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 21,1), industria (% 12,8) eta eraikuntza (% 8,3).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Albaceteko mapa
% 21,1
% 12,8
% 8,3
% 57,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 21,1Industria · % 12,8Eraikuntza · % 8,3Zerbitzuak · % 57,8

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 67,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 20,2), eta oinarrizko okupazioak % 10,1.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 80,6 eta emakumeen % 40,5).

% 20,2
% 67,0
% 10,1
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 20,2Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 67,0Oinarrizko okupazioak · % 10,1Ez dago jasota · % 2,8
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Paterna del Madera, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak22% 20,29% 12,513% 35,1
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak73% 67,058% 80,615% 40,5
Oinarrizko okupazioak11% 10,14% 5,67% 18,9
Ez dago jasota3% 2,81% 1,42% 5,4
Guztira109% 100,072% 100,037% 100,0

Okupatuen % 76,1 besteren konturako langileak dira, eta % 23,9 norberaren konturakoak.[13]

% 23,9
% 76,1
Norberaren kontura · % 23,9Besteren kontura eta beste egoera bat · % 76,1
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Paterna del Madera, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura26% 23,918% 25,08% 21,6
Besteren kontura83% 76,154% 75,029% 78,4
Guztira109% 100,072% 100,037% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 5.112 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 112,3 km² denez, NAE lurraldearen % 45,5 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 71,6 lur goldagarria (3.661 ha, 35 ustiategitan), % 27,5 larre iraunkorrak (1.407 ha, 13 ustiategitan), % 0,8 arbolak (43,5 ha, 26 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,15 ha, 4 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
46%
54%
NAE · 5.112 ha (% 45,5)Gainerako azalera · 6.122 ha (% 54,5)
NAE, lur-erabileraren arabera
72%
28%
Lur goldagarria · 3.661 ha (% 71,6)Larre iraunkorrak · 1.407 ha (% 27,5)Arbolak · 43,5 ha (% 0,8)Baratzeak · 0,15 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 2.904 ardi eta ahuntz zeuden[16].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 173 gidari zeuden erroldatuta: 118 gizon (% 68,2) eta 55 emakume (% 31,8)[17]. Biztanleen % 52,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 328 ibilgailuk osatzen zuten: 180 turismo, 44 ziklomotor, 36 kamioi, 36 furgoneta eta 23 motozikleta[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 547 turismokoa zen, probintziako (536) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,2 urtekoa zen; turismoen % 5k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 22,8k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 58,4 diesel zen eta % 41 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 48,3k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
19%
31%
48%
ECO · 7 (% 2,1)C etiketa · 62 (% 19)B etiketa · 100 (% 30,6)Etiketarik gabe · 158 (% 48,3)
Turismoak, adinaren arabera
12%
14%
46%
23%
< 4 urte · 9 (% 5)4–8 urte · 21 (% 11,7)8–15 urte · 26 (% 14,4)15–25 urte · 83 (% 46,1)≥ 25 urte · 41 (% 22,8)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Albacete.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Albacete.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Albacete.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Albacete.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Albacete.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q683624.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Albacete.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Albacete.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
 Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Paterna_del_Madera&oldid=11795516"(e)tik eskuratuta