Edukira joan

Peñascosa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Peñascosa
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaAlbaceteko probintzia
AlkateaFrancisco Ramón García Martínez
Izen ofizialaPeñascosa
Posta kodea02313
INEk ezarritako kodea02059
HerriburuaPeñascosa
Geografia
Koordenatuak38°40′16″N 2°24′39″W / 38.671111111111°N 2.4108333333333°W / 38.671111111111; -2.4108333333333
Mapa
Azalera189,26 km²
Altitudea1.169 m
MugakideakAlcadozo, Alcaraz, Robledo, Masegoso, Casas de Lázaro, Aýna, Bogarra eta Paterna del Madera
Demografia
Biztanleria329 (2025)
alt_left 143 (%43,3) (%56,7) 187 alt_right
Dentsitatea2 bizt/km²
MatrikulaAB
peñascosa.es

Peñascosa Albaceteko udalerria da, Sierra de Alcaraz y Campo de Montiel eskualdean dagoena. Azken erroldaren arabera 329 biztanle zituen.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alcadozo, Alcaraz, Robledo, Masegoso, Casas de Lázaro, Aýna, Bogarra eta Paterna del Madera.

Mapa
Peñascosa eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea320340360380400420440200020052010201520202025PeñascosaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 187 gizon, 143 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.70
2.67
 
90-94
 
2.80
2.14
 
85-89
 
4.20
4.81
 
80-84
 
4.20
5.88
 
75-79
 
6.29
8.02
 
70-74
 
9.09
9.09
 
65-69
 
10.49
9.63
 
60-64
 
5.59
10.70
 
55-59
 
10.49
10.70
 
50-54
 
7.69
6.42
 
45-49
 
4.90
6.42
 
40-44
 
4.90
4.81
 
35-39
 
6.29
3.74
 
30-34
 
6.29
5.35
 
25-29
 
4.20
2.14
 
20-24
 
5.59
4.28
 
15-19
 
0.70
1.60
 
10-14
 
1.40
1.07
 
5-9
 
2.80
0.53
 
0-4
 
1.40
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 45,5 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 60,1) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 8,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 3 —probintzian % 11,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Albaceteko mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 45,5Probintzia berean · % 40,6Erkidegoan · % 2,1Beste erkidegoa · % 8,8Estatutik kanpo · % 3
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 10 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 40)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Paraguai, Ukraina dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 20Europa · % 40Afrika · % 40
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
2
Maroko
2
1
Paraguai
1
0
Errumania
1
0
Errusia
1
0
Frantzia
1
0
Ukraina
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 383 etxebizitza zeuden: 159 (% 41,5) nagusiak eta 224 (% 58,5) ez-nagusiak.[4]

383etxebizitza
159etxegune

Etxebizitza multzoa Albaceteko mapa

159
224
Etxebizitza nagusia (159)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (224)

Guztira 159 etxegune zeuden, eta horietatik 67 (% 42,1) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 167
2 pertsona48
3 pertsona23
4 pertsona15
5 edo gehiago6

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 316 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 17,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 16,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 44,0; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 21,8.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 15,6 zen 2021ean eta % 17,7 2024an; beraz, 2,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 27,6 izatetik % 21,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 25,6 ziren, eta gizonen artean % 12,0; 13,5 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 22,6 eta gizonen % 21,3 ziren.

316biztanle 15 urte edo +, 2024
% 17,7goi-mailako ikasketak+2,1 puntu 2021etik mapa
% 21,8lehen hezkuntza edo gutxiago−5,8 puntu 2021etik mapa
% 21,8
% 44,0
% 16,5
% 17,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 21,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 44,0Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 16,5Goi-mailako ikasketak · % 17,7
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Albaceteko mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Peñascosa, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak56% 17,722% 12,034% 25,6
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa52% 16,528% 15,324% 18,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)139% 44,094% 51,445% 33,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago69% 21,839% 21,330% 22,6
Guztira316% 100,0183% 100,0133% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Peñascosa, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 15,6% 17,9% 39,0% 27,6308
2022% 17,3% 16,3% 42,0% 24,4307
2023% 18,2% 14,6% 44,3% 22,9314
2024% 17,7% 16,5% 44,0% 21,8316
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.837 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 27.160 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.873 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.850 euro zen. Errenta gordina 17.146 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 56,1[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 27,4), beste diru-sarrerak (% 9,3), langabezia-prestazioak (% 2,1), beste prestazioak (% 5,2).

56%
27%
9%
Soldata · % 56,1Pentsioak · % 27,4Langabezia · % 2,1Beste prestazioak · % 5,2Beste sarrerak · % 9,3
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 27,5 da, probintziakoaren (29,8; Albaceteko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,6; Albaceteko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Peñascosa udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 165 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 52,5; gainerako % 47,5 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 18,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 55,8 zen eta emakumezkoena % 48,1; langabezia-tasa, aldiz, % 11,9 eta % 29,7 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 132 zen 2023ean, 2021eko 126etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 29,5 osatzen dute, eta gizonek % 70,5.

132okupatu, 2023+% 4,8 2021etik
% 29,5emakumeak okupatuen artean
% 52,5jarduera-tasa, 2024
% 18,8langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 42,7
% 9,9
% 47,5
Okupatuak · % 42,7Langabeak · % 9,9Inaktiboak · % 47,5
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Peñascosa, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak134% 42,789% 49,245% 33,8
Langabeak31% 9,912% 6,619% 14,3
Inaktiboak149% 47,580% 44,269% 51,9
Guztira314% 100,0181% 100,0133% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 65,9), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 13,6), industria (% 11,4) eta eraikuntza (% 9,1).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Albaceteko mapa
% 13,6
% 11,4
% 9,1
% 65,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 13,6Industria · % 11,4Eraikuntza · % 9,1Zerbitzuak · % 65,9

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 58,3; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 24,2), eta oinarrizko okupazioak % 15,2.[12] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 64,5), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 46,2).

% 24,2
% 58,3
% 15,2
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 24,2Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 58,3Oinarrizko okupazioak · % 15,2Ez dago jasota · % 2,3
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Peñascosa, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak32% 24,214% 15,118% 46,2
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak77% 58,360% 64,517% 43,6
Oinarrizko okupazioak20% 15,216% 17,24% 10,3
Ez dago jasota3% 2,33% 3,20% 0,0
Guztira132% 100,093% 100,039% 100,0

Okupatuen % 75,0 besteren konturako langileak dira, eta % 25,0 norberaren konturakoak.[13]

% 25,0
% 75,0
Norberaren kontura · % 25,0Besteren kontura eta beste egoera bat · % 75,0
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Peñascosa, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura33% 25,022% 23,711% 28,2
Besteren kontura99% 75,071% 76,328% 71,8
Guztira132% 100,093% 100,039% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.228 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 189,3 km² denez, NAE lurraldearen % 11,8 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 72 larre iraunkorrak (1.603 ha, 9 ustiategitan), % 25,1 lur goldagarria (560 ha, 24 ustiategitan), % 2,9 arbolak (64,7 ha, 11 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,25 ha, 8 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
12%
88%
NAE · 2.228 ha (% 11,8)Gainerako azalera · 16.698 ha (% 88,2)
NAE, lur-erabileraren arabera
25%
72%
Lur goldagarria · 560 ha (% 25,1)Larre iraunkorrak · 1.603 ha (% 72)Arbolak · 64,7 ha (% 2,9)Baratzeak · 0,25 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 2.879 ardi eta ahuntz zeuden[16][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 144 gidari zeuden erroldatuta: 98 gizon (% 68,1) eta 46 emakume (% 31,9)[17]. Biztanleen % 43,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 378 ibilgailuk osatzen zuten: 219 turismo, 57 furgoneta, 34 kamioi, 34 motozikleta eta 18 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 664 turismokoa zen, probintziako (536) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,1 urtekoa zen; turismoen % 4,1k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 19,6k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 63,4 diesel zen eta % 36,3 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,3; probintzian % 0,5). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 52k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
21%
25%
52%
0 etiketa · 1 (% 0,3)ECO · 3 (% 0,8)C etiketa · 81 (% 21,5)B etiketa · 96 (% 25,5)Etiketarik gabe · 196 (% 52)
Turismoak, adinaren arabera
10%
20%
47%
20%
< 4 urte · 9 (% 4,1)4–8 urte · 22 (% 10)8–15 urte · 43 (% 19,6)15–25 urte · 102 (% 46,6)≥ 25 urte · 43 (% 19,6)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Albacete.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Albacete.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Albacete.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Albacete.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Albacete.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1614899.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Albacete.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Albacete.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
 Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Peñascosa&oldid=11795522"(e)tik eskuratuta