Francis Halzen
Halzen in 2025 | ||||
| Persoonlijke gegevens | ||||
| Geboortedatum | 23 maart 1944 | |||
| Geboorteplaats | Tienen[1] | |||
| Academische achtergrond | ||||
| Alma mater | Katholieke Universiteit te Leuven | |||
| Promotor | Frans Armand Cerulus | |||
| Wetenschappelijk werk | ||||
| Vakgebied | neutrinofysica | |||
| Bekend van | IceCube | |||
| Nobelprijs voor Natuurkunde | ||||
| Jaar | 2026 | |||
| Reden | voor zijn doorslaggevende bijdragen aan het IceCube Neutrino Observatory en de ontdekking van hoogenergetische neutrino's van astrofysische oorsprong | |||
| Voorganger(s) | John Clarke Michel Devoret John Martinis | |||
| ||||
Francis Louis Halzen (Tienen, 23 maart 1944) is een Belgisch-Amerikaans deeltjesfysicus. Sinds 1972 is hij hoogleraar aan de University of Wisconsin-Madison. Halzen kreeg in 2026 de Nobelprijs voor Natuurkunde voor zijn bijdrage aan het IceCube-experiment en de ontdekking van hoogenergetische neutrino's van astrofysische oorsprong.
Biografie
[bewerken | brontekst bewerken]Halzen studeerde aan de Katholieke Universiteit Leuven, waar hij in 1966 zijn licenciaat in de natuurkunde behaalde. In 1969 doctoreerde hij bij Frans Cerulus op een proefschrift met de titel Gebroken symmetrieën van hadronen – dynamica van het π N kanaal.
Van 1969 tot 1971 werkte hij als wetenschappelijk medewerker bij CERN. Sinds 1972 is hij hoogleraar aan de University of Wisconsin–Madison en hoofdonderzoeker bij de projecten AMANDA en IceCube.
Hij maakte deel uit van diverse adviescommissies, waaronder die voor de experimenten SNO, Telescope Array en de Auger-upgrade, de Max-Planck-instituten in Heidelberg en München, het ICRR van de Universiteit van Tokio, het Amerikaanse Particle Physics Prioritization Panel en het Europese adviespanel voor astrodeeltjesfysica (ApPEC).

Hij is de bedenker en technisch directeur van de IceCube.[2]
Vakgebied
[bewerken | brontekst bewerken]Halzen is sinds de jaren zeventig een vooraanstaand wetenschapper op het gebied van kosmische straling en astrodeeltjesfysica. Naast de deeltjesfysica publiceerde hij tal van vroege artikelen over anomalieën in kosmische straling en quarkmaterie, evenals over het verband tussen deeltjesfysica en kosmische straling, deeltjes afkomstig van supernova's en de productie van muonen in atmosferische gammastralingsbuien.
Erkenning
[bewerken | brontekst bewerken]Hij is sinds 1994 fellow van de American Physical Society en ontving in 2026 hun APS Medal for Exceptional Achievement in Research; hij is lid van de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten en de National Academy of Sciences. Hij heeft talloze onderscheidingen in ontvangst mogen nemen, waaronder de Balzanprijs (2015), de Bruno Pontecorvo-prijs (2018), de IUPAP Yodhprijs (2019), de Bruno Rossi-prijs (2021) en de Homi Bhabha-prijs (2021).
Halzen ontving eredoctoraten van diverse universiteiten, waaronder de Universiteit Gent, de Universiteit van Uppsala en de Ruhr-Universität Bochum.
In 2026 ontving hij de Nobelprijs voor Natuurkunde.
Publicaties
[bewerken | brontekst bewerken]Voor een lijst van wetenschappelijke publicaties, zie Google Scholar.
- ↑ nobelprize.org; geraadpleegd op: 6 oktober 2026; Nobelprijs-identificatiecode voor laureaat-API: 1064.
- ↑ "Een absurd project met een kubieke kilometer poolijs was in staat om ongrijpbare deeltjes te vangen", NRC, 6 oktober 2026. Geraadpleegd op 6 oktober 2026.