Pałac w Modle
 nr rej. pałac A/3115/453 z 3.06.1957 (brak dec.NID), park, A/3116/659/L z 15.06.1985 | |
_ID_590371.jpg) Słupy bramy m.in. z herbami Bibran-Modlau i folwark | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Typ budynku | |
| Rozpoczęcie budowy |
1564 |
| Ukończenie budowy |
1567 |
| Ważniejsze przebudowy |
1767, 1869 |
| Zniszczono |
po 1945 r. |
| Pierwszy właściciel |
Mikołaj von Bibran |
| Kolejni właściciele |
David von Bibran (1758-1828), Fryderyka von Block (zm. 1850), Wilhelmina Bibran und Modlau, Gr. v. Rittberg |
Położenie na mapie gminy Gromadka  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego  | |
Położenie na mapie powiatu bolesławieckiego  | |
 51°21′18,89″N 15°48′17,75″E/51,355247 15,804931 | |
Pałac w Modle (niem. Schloss Modlau)[1] – pałac z XVI w. we wsi Modła (powiat bolesławiecki)[2], wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa dolnośląskiego[3]; położony w centrum wsi, na terenie byłego PGR-u.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Wieś w latach 1475-1828 stanowiła własność rodu Bibran. Zabytkowy[3] pałac został wybudowany w latach 1564–1567 z inicjatywy Mikołaja von Bibrana[4][5], którego potomkowie w 1767[4] rozbudowali obiekt. Po śmierci Davida Heinricha (Henryka) von Bibrana (1758-1828)[6], od 1782 żonatego z Marią Otylią von Schönberg, własność jego córki Fryderyki Henrietty Wilhelminy von Block (zm. 1850)[7], od 1811 żony generała Johanna Benedikta (Jana Benedykta) von Block (1836-1861)[8][9]. Ich córką była Wilhelmina von Block zwana Bibran und Modlau, Gräfin von Rittberg (1821–1864), od 1858 żona Aurela Hugona Rittberga (1827–1902)[10][11].
Budowla założona była na planie prostokąta. W jej skład wchodziły trzy- i czterokondygnacyjne budynki mieszkalne z okrągłymi wieżyczkami w narożach[4]. W 1869[4] następni właściciele z rodu von Ritterberg dokonali kolejnej adaptacji i przebudowy pałacu. W dobrym stanie przetrwał II wojnę światową. Następnie przejęty przez PGR ulegał sukcesywnej dewastacji i grabieży, w konsekwencji czego popadł w totalną ruinę. Obecnie pozostało po nim gruzowisko porośnięte samosiewami[potrzebny przypis].
Na słupach bram północnej i południowej znajdują się herby von: Bibran-Modlau[12][13][14], Marii von Schönberg (żony Davida)[6], Marii Elizabeth von Schweinitz (1698-1725, babki Davida); von Rittberg z rokiem 1861; von Rittberg i Bibran-Modlau z inicjałami W.G.R. (Wilhelminy Gräfin von Rittberg), oraz inskrypcja na tarczy (zniszczona)[15][16][17].
Pałac na grafice Alexandra Dunckera
Mauzoleum
Herb von Bibran-Modlau
Herb von Rittberg
Herb Marii von Schönberg
Herb Marii Schweinitz (1698-1725)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Pałac Modła Schloss Modlau. [dostęp 2025-04-08].
- ↑ Wwojewództwie dolnośląskim, w gminie Gromadka
- 1 2 Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2026.
- 1 2 3 4 Modła. Modlau. [dostęp 2023-12-19].
- ↑ Waldemar Bena opis do mapy "Bory Dolnośląskie, Przemkowski Park Krajobrazowy" Wydawnictwo Turystyczne Plan, Jelenia Góra 2004 ISBN 83-88049-83-6
- 1 2 von Bibran i Mödlau David Heinrich. [dostęp 2025-04-08].
- ↑ Roman Sękowski (1931-2023): Herbarz szlachty śląskiej : informator genealogiczno-heraldyczny.. T. tom 1. Katowice: Fundacja „Zamek Chudów” ; Videograf II, 2002, s. 182.
- ↑ Roman Sękowski (1931-2023): Herbarz szlachty śląskiej: informator genealogiczno-heraldyczny.. T. tom 1. Katowice: Fundacja „Zamek Chudów” ; Videograf II, 2002, s. 225.
- ↑ Johann Benedikt von Block. [dostęp 2025-04-08].
- ↑ Dokumenty NID 2. [dostęp 2025-04-08].
- ↑ Wilhelmine Freiin von Block. [dostęp 2025-04-08].
- ↑ Brama południowa. [dostęp 2025-04-08].
- ↑ Brama północna. [dostęp 2025-04-08].
- ↑ Dokumenty NID. [dostęp 2025-04-08].
- ↑ Dokumenty NID 1. [dostęp 2025-04-08].
- ↑ Modła. [dostęp 2025-04-08].
- ↑ Bibran und Modlau, David Heinrich Freiherr von. [dostęp 2025-04-08].
