Edukira joan

Cortes

Wikipedia, Entziklopedia askea
Cortes
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Cortesko gazteluaren ikuspegia

Bandera

Cortesko armarria
Armarria

Mapa
Kokapena
Herrialdea Euskal Herria
Lurraldea Nafarroa Garaia
Merindadea Tutera
Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroa
Izen ofiziala Cortes
AlkateaJavier Blasco Mendibil (PSN)
Posta kodea31530
INE kodea31078
Herritarracortestar
Geografia
Koordenatuak41°55′22″N 1°25′19″W / 41.922777777778°N 1.4219444444444°W / 41.922777777778; -1.4219444444444
Azalera36,54 km²
Garaiera254 metro
Distantzia125 km (Iruñetik)
Demografia
Biztanleria3.165 (2025:  5)
alt_left 1.527 (%48,3) (%51,7) 1.637 alt_right
Dentsitatea91,93 bizt/km²
Euskara
Euskaldunak[1]% 1.2 + % 11.2 hartzaile (2021)
Kaleko erabilera [2]% 
Datu gehigarriak
Webguneahttp://www.cortes.es/

Cortes[3] Nafarroa Garaiko hego-ekialdeko muturreko udalerria da, Iruñetik 125 kilometrora kokatua eta Zaragozako probintziaren mugakidea.

3.164 biztanle ditu.

Izena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Cortes herriaren izena Kortes gisa agertu zen 1979ko Euskaltzaindiaren Euskal Herriko Udalen Izendegian, eta K-rekin agertu izan da idatzia euskaraz sarri harrezkero, baina forma zuzendu zuen gero Euskaltzaindiak eta C-rekin utzi behar zela araututa[4]. Beste euskaratze asmatu batzuk ere proposatu ziren 20. mendearen azken laurdenean, Korteta eta Gurtitz, biderik egin ez zutenak[5].

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala eta kokapena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Cortes Tuterako merindadearen hegoaldeko muturrean dago, Zaragozako probintziarekiko mugan. Iparraldetik gatozela, herrira heltzeko N-232 errepidea hartu behar da, Zaragozako noranzkoan.

Cortesek Buñuelekin egiten du muga iparraldean, ekialdean Zaragozako Novillasekin, mendebaldean Ribaforada eta Ablitasekin, eta hegoaldean Zaragozako Mallén udalerriarekin.

Klima eta landaredia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Cortesek klima mediterraneo-kontinentala dauka, euri eskasak, iparreko ziertzo haizea, uda idorrak eta aldaketa termiko handia. Urteko batez besteko tenperatura 14 eta 16 gradu artekoa eta prezipitazioak 350 eta 400mm bitartekoak dira. Urteroko egun euritsuak 55 inguru izaten dira eta batez ere udaberri eta udazkenean izaten dira. Bi urtaro hauetan baita ere, laino itxiko egunak eman ohi dira, tenperatura 0 graduren inguruan ibiltzen da eta ez du egun osoan altxatzerik lortzen.

Jatorrizko landaredia erabat eraldatu da gizakiaren eragina dela eta, eta zuhaixkak nagusi diren arren, zuhaitz bakanen bat aurki daiteke (birlandaturiko pinuak batez ere). Zuhaitzek udalerriaren azaleraren %0,3a baino ez dute hartzen.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ablitas, Ribaforada, Buñuel, Deustia, Novillas eta Mallén.

Mapa
Cortes eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Cortesko udalerrian Burdin Aroko hainbat arrasto aurkitu dira. Joan Maluquer de Motes i Nicolau katalan historiaurrelariaren arabera, Alto de la Cruz aztarnategia Burdin Arotik ondoen kontserbaturiko herrigunea da, horrela, Gurutzearen muinoa (Alto de la Cruz) famatu egin da historialari guztien artean.

Ondoren, erromatarren garaian, orduko Balsiok garrantzia izan zuen Ebro ibarraren kontrolean.[6] Nafarroako gainontzeko hegoaldeko lurraldeak bezala, Banu Qasi musulman sendi boteretsuaren menpe egon zen. 1119aren hasieran Alfontso I.a Borrokalaria erregeak herria birkonkistatu eta Nafarroako Erresumara batu zuen.

Karlos III.a erregeak gaztelua, herritarrak, errentak, jabetza eta ondasun guztiak, bere seme Godofreri eman zizkion, Cortesko konderria sortuz. Dena den, aita hiltzean, Joan II.ak Godofre printzeari kendu zion aitak agindutakoa.[7] 1353an, herrian 50 familia kristau eta 80 familia musulman bizi ziren. Musulmanek garrantzia handia izan zuten Erdi Aro guztian zehar eta haien arrasto ugari geratu dira herrian. 1512an, Nafarroako konkistaren garaietan, gehiengoa oraindik musulmana zen ( XLIIII mairu-etxe eta XXXIII kristau).[8]

1495. urtean Nafarroako Gorteek ubide bat eraiki nahi izan zuten Tuteratik Cortesera, baina arrazoi ezberdinak direla medio, lana ez zen amaitu. Cortesko herria, jaurerri izan zen mende askotan zehar, Nafarroako herri gehientsuenak bezalaxe. Horrela, Villahermosako kondeek urte askotan zehar kontrolatu zuten herria eta euren bizitokia (Villahermosako jauregia) Cortesen eraiki zuten.

1664ean Filipe IV.a erregeak Bardearen ustiapenerako eskubidea eman zion Cortesko herriari. XX. mende hasieran herriak 1.140 biztanle zeuzkan eta ondorengo hamarkadetan biztanleriak gorantz jarraitu zuen Lodosako ubidearen zabalpenak ekarritako onura eta nekazaritzaren hazkundeak lagunduta. 1822an Espainiako gorteek, Cortes Zaragozako probintziari erantsi zioten. Dena den, urtebete gerago, Fernando VII.a erregeak, erabaki hori bertan behera utzi eta Cortes Nafarroako udalerri bihurtu zen berriro ere.

1847an herrian mutilen eta nesken eskola bana zeuden. Mutilen eskolak, 50 ikasle zituen, eta bertako maisuak 2.000 errealeko soldata jasotzen zuen. Nesken eskolan 30 ikasle zeuden, eta bertako maistrari soldata askoz baxuagoa ordaintzen zioten. 1844 eta 1845 urteen artean, Union y Constancia izeneko elkarteak ehunka hektarea lur ureztagarri bihurtu zituen, Ubide inperiala eta Nafarroako errepidearen arteko eremuan. Garai hartan Kortesek olioa ekoizten zuten bi errota zeuzkan.

XX. mendearen hasieran, herrian, Guardia Zibilaren kuartela, eta ospitalea zeuden, eta "Union y Constancia" elkartearen lanak aurrera jarraitu zuen, Kortes zeharkatzen zuen ubidearen hogei kilometro ustiatzen zuten eta herrilan berriak eraiki zituzten, errepideak esaterako. XX. mendean Cortes eta Borja arteko trenbidea eraiki zen, eta 1970eko hamarkadatik aurrera biztanleria egonkor mantendu da.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Cortesko jarduera ekonomiko nagusia nekazaritza da, eta horretan aritzen zen biztanleriaren heren bat XX. mendearen amaieran. Biztanle askorentzat dena den, nekazaritza, bigarren mailako jarduera da, eta normalean asteburuetan edo zahartzarora iritsitakoan aritzen dira horretan. XX. mendetik aurrera, nekazaritzatik ateratako produktuekin zerikusia duten industriak garatu ziren, eta gaur egun herritar askok, Cortestik gertu dauden Tutera eta Cascante inguruko industrialdetan egiten dute lan.

1947ko apirilaren 23an herriko nekazarien kooperatiba bakarra sortu zen. Haren lurrak 1.364 hektarea dira, landu daitezkeen lurren %36,2). Horietatik 489 hektarea, sekain lurrak dira, 942 hektarea, lur ureztagarriak eta 160 hektarea, larre lurrak. Lodosako ubidearen eraikitzeak, lur ureztagarriak ugaritu zituen eta XX. mendearen amaieran modu horretan lantzen ziren udalerriko lurren %98 baino gehiago.

Cortes, inguruko herri txikiagoen gaineko eragina dauka, eta bertako nekazariek Cortesen saltzen dituzte euren produktuak. Herriaren eragin esparrua Zaragozako probintziako mendebaldeko udalerri txikietan zehar hedatzen da.

Industria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nafarroako gobernuak industrialdeak sustatzeko sortutako Nasuinsa elkartearen ekimenez, Cortes industrialdea eraikitzen hasi ziren XXI. mendearen hasieran. Eraikuntza lanak 2007an hasi ziren eta hiritartzea 2008an bukatu zuten. Industrialdeak sarbide zuzena dauka AP-68 autobidetik eta Cortesko herrigunetik hiru kilometrora dago.

Azalera guztira: 252.325 m2

Orubeen azalera: 166.363 m2

Bardea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erdi Aroan, Cortesek, Fustiñana, Tutera, Cabanillas, Buñuel, Zarrakaztelu, Melida, Kaparroso, Alesbes, Cadreita, Valtierra, Arguedas, Santakara, Martzilla, Faltzes, Azkoien, Funes, Milagro, Corella, Olibako monasterioa, eta Erronkariko ibarra eta Zaraitzuko ibarrekin batera, Nafarroako Bardeako elkartea osatu zuen, Bardeako herri-lurrak nekazaritzarako erabiltzeko asmoarekin.

XX. mendearen amaieran, Cortesko hamahiru herritarrek 337 hektarea lantzen zituzten Bardean.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.496 euro-koa zen[9], eta etxegune bakoitzeko 40.101 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (17.701 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 20.974 euro zen. Errenta gordina 18.331 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 51,7[10]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 24,6), beste diru-sarrerak (% 16,4), langabezia-prestazioak (% 2,7), beste prestazioak (% 4,7).

52%
25%
16%
Soldata · % 51,7Pentsioak · % 24,6Langabezia · % 2,7Beste prestazioak · % 4,7Beste sarrerak · % 16,4
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[11][oh 1]. Udalerrian indizea 29,8 da, probintziakoaren (30,4; Nafarroako mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,6; Nafarroako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Cortes udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 1.447 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 53,8; gainerako % 46,2 inaktibo zeuden (erretiratuak % 52,0, beste inaktiboak % 38,4 eta ikasleak % 9,6).[12] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 10,7 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 56,2 zen eta emakumezkoena % 51,2; langabezia-tasa, aldiz, % 7,9 eta % 14,0 zen, hurrenez hurren.[12]

Okupatuen kopurua 1.284 zen 2023ean, 2021eko 1.334etik behera.[13] Emakumeek okupatuen % 44,4 osatzen dute, eta gizonek % 55,6.

1.284okupatu, 2023−% 3,7 2021etik
% 44,4emakumeak okupatuen artean
% 53,8jarduera-tasa, 2024
% 10,7langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 48,0
% 24,0
% 17,8
Okupatuak · % 48,0Langabeak · % 5,8Ikasleak · % 4,4Erretiratuak · % 24,0Beste inaktiboak · % 17,8
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Cortes, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak1.292% 48,0713% 51,8579% 44,1
Langabeak155% 5,861% 4,494% 7,2
Inaktiboak1.244% 46,2603% 43,8641% 48,8
Guztira2.691% 100,01.377% 100,01.314% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 47,7), industria (% 37,2), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 10,5) eta eraikuntza (% 4,5).[13] Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 36,1), ondoren merkataritza (% 11,7) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 10,5) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Nafarroako mapa
% 10,5
% 37,2
% 47,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 10,5Industria · % 37,2Eraikuntza · % 4,5Zerbitzuak · % 47,7
Jarduera-adar zehatzak
Manufaktura-industria
% 36,1
Merkataritza
% 11,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 10,5
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 7,0
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 5,2
Eraikuntza
% 4,5
Garraioa eta biltegiratzea
% 4,4
Hezkuntza
% 4,0
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Ostalaritza
% 3,5
Administrazio publikoa
% 3,4
Jarduera profesionalak
% 2,4
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,7
Beste zerbitzu batzuk
% 1,3
Informazioa eta komunikazioak
% 1,2
Ur-hornidura eta hondakinak
% 1,1
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,0
Etxeetako jarduerak
% 0,7
Higiezinen jarduerak
% 0,2
Erauzketa-industriak
% 0,0
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 53,7; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 21,3), eta oinarrizko okupazioak % 19,0.[14] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 56,3 eta emakumeen % 50,5).

% 21,3
% 53,7
% 19,0
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 21,3Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 53,7Oinarrizko okupazioak · % 19,0Ez dago jasota · % 5,9
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Cortes, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak274% 21,3131% 18,3143% 25,1
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak690% 53,7402% 56,3288% 50,5
Oinarrizko okupazioak244% 19,0138% 19,3106% 18,6
Ez dago jasota76% 5,943% 6,033% 5,8
Guztira1.284% 100,0714% 100,0570% 100,0

Okupatuen % 81,5 besteren konturako langileak dira, eta % 18,5 norberaren konturakoak.[15]

% 15,3
% 70,3
% 11,2
Norberaren kontura, langileak dituena · % 3,2Norberaren kontura, langilerik gabe · % 15,3Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 70,3Besteren kontura, aldi baterakoa · % 11,2
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Cortes, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura237% 18,5142% 19,995% 16,7
Besteren kontura1.047% 81,5572% 80,1475% 83,3
Guztira1.284% 100,0714% 100,0570% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 86,3 estatuan jaio zen, eta % 13,7 atzerrian.[12] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 50,7 okupatuak dira, % 34,7 erretiratuak, % 5,7 ikasleak, % 4,9 langabeak eta % 4,0 bestelako inaktiboak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 59,0 okupatuak dira, % 24,6 bestelako inaktiboak, % 9,3 langabeak eta % 5,5 erretiratuak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 45,0 okupatuak dira, % 25,0 bestelako inaktiboak, % 18,3 erretiratuak, % 5,9 ikasleak eta % 5,8 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 42,6 bestelako inaktiboak dira, % 31,9 okupatuak, % 21,8 langabeak eta % 2,1 ikasleak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 50,7
Okupatuak
% 59,0
% 4,9
Langabeak
% 9,3
% 5,7
Ikasleak
% 1,6
% 34,7
Erretiratuak
% 5,5
% 4,0
Beste inakt.
% 24,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 45,0
Okupatuak
% 31,9
% 5,8
Langabeak
% 21,8
% 5,9
Ikasleak
% 2,1
% 18,3
Erretiratuak
% 1,6
% 25,0
Beste inakt.
% 42,6
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 86,9 estatuan jaio zen, eta % 13,1 atzerrian.[14] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 55,1 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 20,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 17,7 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 63,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 28,7 oinarrizko okupazioetakoak eta % 5,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 50,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 27,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 16,1 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 48,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 40,0 oinarrizko okupazioetakoak eta % 3,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 20,6
Goi eta erdi maila
% 5,6
% 55,1
Langile kualifikatuak
% 63,0
% 17,7
Oinarrizko okup.
% 28,7
% 6,6
Ez dago jasota
% 2,8
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 27,6
Goi eta erdi maila
% 3,3
% 50,8
Langile kualifikatuak
% 48,3
% 16,1
Oinarrizko okup.
% 40,0
% 5,5
Ez dago jasota
% 8,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[16] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 41,3 industrian ari dira, % 37,6 zerbitzuetan, % 13,4 nekazaritzan eta % 7,8 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 40,7 zerbitzuetan ari dira, % 38,0 industrian, % 16,7 nekazaritzan eta % 4,6 eraikuntzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 62,5 zerbitzuetan ari dira, % 29,8 industrian eta % 6,7 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 58,3 industrian ari dira, % 36,7 zerbitzuetan eta % 3,3 nekazaritzan.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 13,4
Nekazaritza
% 16,7
% 41,3
Industria
% 38,0
% 7,8
Eraikuntza
% 4,6
% 37,6
Zerbitzuak
% 40,7
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 6,7
Nekazaritza
% 3,3
% 29,8
Industria
% 58,3
% 1,0
Eraikuntza
% 1,7
% 62,5
Zerbitzuak
% 36,7
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 89 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 4.753 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[17][oh 2]. Kopuru hori udalerriaren azalera (36,5 km²) baino handiagoa da, udalerrian kokatutako ustiategien lurrak beste udalerri batzuetan ere badaudelako[18]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 64,8 lur goldagarria (3.082 ha, 82 ustiategitan), % 34,2 larre iraunkorrak (1.626 ha, 10 ustiategitan), % 0,8 arbolak (40,1 ha, 21 ustiategitan), % 0,1 berotegiak edo babes garai irisgarriak (4,9 ha, 8 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,03 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria, lur-erabileraren arabera
65%
34%
Lur goldagarria · 3.082 ha (% 64,8)Larre iraunkorrak · 1.626 ha (% 34,2)Arbolak · 40,1 ha (% 0,8)Baratzeak · 0,03 ha (< % 0,1)Berotegiak · 4,9 ha (% 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 3.154 behi, 1.850 ardi eta ahuntz eta 185.150 hegazti zeuden[19][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 2.106 gidari zeuden erroldatuta: 1.267 gizon (% 60,2) eta 839 emakume (% 39,8)[20]. Biztanleen % 66,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 2.384 ibilgailuk osatzen zuten: 1.648 turismo, 200 motozikleta, 160 ziklomotor, 143 kamioi eta 140 furgoneta[20]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 521 turismokoa zen, probintziako (512) eta Espainiako (525) batez bestekoen parean.

Turismoen batez besteko adina 13,1 urtekoa zen; turismoen % 8,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 8,3k 25 urte baino gehiago[20]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 58,4 diesel zen eta % 40,3 gasolinazko; 21 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,9; probintzian % 1,3). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 5,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 29,3k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
34%
31%
29%
0 etiketa · 30 (% 1,3)ECO · 89 (% 3,8)C etiketa · 808 (% 34,4)B etiketa · 736 (% 31,3)Etiketarik gabe · 689 (% 29,3)
Turismoak, adinaren arabera
8%
17%
25%
41%
8%
< 4 urte · 138 (% 8,4)4–8 urte · 287 (% 17,4)8–15 urte · 411 (% 24,9)15–25 urte · 676 (% 41)≥ 25 urte · 136 (% 8,3)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XX. mendearen lehen erdialdean hazkunde nabarmena izan zuen Cortesek, eta 1960ko hamarkadarako populazioa bikoiztera iritsi zen. Ordutik, populazioa egonkor mantendu da 3.200 biztanleen inguruan.

Biztanleriaren tamainaUrtea120015001800210024002700300033003600189019201950198020102040CortesBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 1.637 gizon, 1.527 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.07
0.06
 
95-99
 
0.46
0.73
 
90-94
 
1.83
1.34
 
85-89
 
2.16
3.30
 
80-84
 
4.26
4.40
 
75-79
 
4.06
5.19
 
70-74
 
5.70
7.27
 
65-69
 
7.60
8.86
 
60-64
 
7.73
7.45
 
55-59
 
7.40
7.09
 
50-54
 
7.20
7.21
 
45-49
 
6.55
7.03
 
40-44
 
6.81
5.56
 
35-39
 
6.22
5.93
 
30-34
 
5.44
5.44
 
25-29
 
4.52
4.15
 
20-24
 
3.93
4.58
 
15-19
 
4.72
5.07
 
10-14
 
4.85
4.95
 
5-9
 
4.78
4.40
 
0-4
 
3.73
Iturria: Nafarroako Estatistika Institutua / Instituto Nacional de Estadística
Hazkunde begetatiboa
Hazkunde begetatiboa (pertsonak)Urtea−30−20−100102030200820112014201720202023CortesHazkunde begetatiboa
Urtea20082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024
Hazkunde begetatiboa 2925−10−5−13−12−15−11−8−3−9−9−8−20−7−28
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu[21] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.
Batez besteko adina
AdinaUrtea424344454647200320072011201520192023CortesBatez besteko adina
Urtea20032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Batez besteko adina 42,6442,9943,2242,9643,143,2643,3343,4243,844,3544,6144,7444,8945,0645,0845,2145,5645,6345,8545,9346,1246,1645,98
Honakoa batez besteko adina erakusten duen grafiko bat da. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu[22] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 44,8 udalerri berean jaioak ziren[23], probintziako batez bestekoaren (% 37,3) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (EAE barne) % 18,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 15,1 —probintzian % 19,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Nafarroako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 44,8Probintzia berean · % 21,2Beste erkidegoa · % 18,9Estatutik kanpo · % 15,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 479 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 60,3)[24]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Aljeria, Errumania dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 17,3Europa · % 20,5Afrika · % 60,3Asia · % 1,9
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
107
Maroko
76
64
Aljeria
41
28
Errumania
31
15
Bulgaria
11
9
Ekuador
15
7
Kolonbia
16
1
Nikaragua
9
1
Dominikar Errepublika
5
2
Argentina
3
0
Brasil
4
4
Pakistan
0
2
Txina
2
0
Honduras
3
2
Portugal
1
1
Errusia
1
0
Frantzia
2
1
Mexiko
1
1
Peru
1
0
Suitza
2
0
Alemania
1
0
Lituania
1
1
Polonia
0
1
Senegal
0
0
Txile
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 1.688 etxebizitza zeuden: 1.214 (% 71,9) nagusiak eta 474 (% 28,1) ez-nagusiak.[25] Kontsumo elektrikoaren arabera, 149 (% 8,8) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 173 (% 10,2) hutsik zeuden.[26] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 7 plazarekin (7 plaza etxebizitzako).[27]

1.688etxebizitza
1.214etxegune
173hutsik (% 10,2)
1etxebizitza turistiko (2026) Nafarroako mapa

Etxebizitza multzoa Nafarroako mapa

1.214
474
Etxebizitza nagusia (1.214)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (474)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Nafarroako mapa

1.366
149
173
Okupatuak (1.366)Noizbehinkakoak (149)Hutsik (173)

Guztira 1.214 etxegune zeuden, eta horietatik 288 (% 23,7) pertsona bakarrekoak ziren.[28]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1288
2 pertsona346
3 pertsona286
4 pertsona198
5 edo gehiago96

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 2.716 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 21,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 16,6; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 47,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 13,8.[29] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 20,2 zen 2021ean eta % 21,8 2024an; beraz, 1,6 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 17,0 izatetik % 13,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 23,3 ziren, eta gizonen artean % 20,5; 2,8 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 16,0 eta gizonen % 11,8 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

2.716biztanle 15 urte edo +, 2024
% 21,8goi-mailako ikasketak+1,6 puntu 2021etik mapa
% 13,8lehen hezkuntza edo gutxiago−3,2 puntu 2021etik mapa
% 7,5ikasten ari dira, 2024
% 13,8
% 47,8
% 16,6
% 21,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 13,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 47,8Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 16,6Goi-mailako ikasketak · % 21,8
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Nafarroako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 57,5 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 42,5 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 8 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 44,2 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 55,8. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 3,3 ziren.[29]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 3,3
Lehen hezkuntza
% 10,5
DBH eta antzekoak
% 47,8
Batxilergoa
% 7,3
Erdi-mailako LH
% 9,2
Goi-mailako LH
% 9,3
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 7,0
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 2,5
Masterrak eta espezialitateak
% 2,8
Doktoretzak
% 0,3
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Cortes, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak593% 21,8284% 20,5309% 23,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa450% 16,6245% 17,7205% 15,4
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)1.298% 47,8695% 50,1603% 45,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago375% 13,8163% 11,8212% 16,0
Guztira2.716% 100,01.387% 100,01.329% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Cortes, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 20,2% 16,9% 45,9% 17,02.742
2022% 20,8% 16,7% 46,6% 15,92.754
2023% 21,1% 17,1% 47,2% 14,52.720
2024% 21,8% 16,6% 47,8% 13,82.716

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 7,5 ikasten ari zen (205 pertsona).[30] Ikasten ari zirenetatik, % 43,9 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 30,2 batxilergoan, % 20,5 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 4,4 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 50,0 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 37,6; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 29,7 eta emakumeen % 11,5. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 83,2 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 36,3 eta 25–29 urtekoen % 11,0; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,3 baino ez.[31] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 30,8 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 31,4.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 83,2
20–24 urte
% 36,3
25–29 urte
% 11,0
30–34 urte
% 4,5
35–39 urte
% 2,5
40–44 urte
% 3,2
45–49 urte
% 1,9
50–54 urte
% 2,2
55 urte edo +
% 0,1
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 0,5
Goi-mailako ikasketak
% 43,9
Erdi-mailako LH
% 20,5
Batxilergoa
% 30,2
DBH eta antzekoak
% 4,4
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,5
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 85,2 estatuan jaio zen, eta % 14,8 atzerrian.[29] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 22,0 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 9,9; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 11,3 eta % 22,7, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 25,7 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 13,2; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 9,1 eta % 31,8, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 22,0
Goi-mailakoak
% 11,3
% 18,8
Batx. / erdi LH
% 11,3
% 49,3
DBH
% 54,7
% 9,9
Lehen H. edo gutx.
% 22,7
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 25,7
Goi-mailakoak
% 9,1
% 14,9
Batx. / erdi LH
% 18,2
% 46,2
DBH
% 40,9
% 13,2
Lehen H. edo gutx.
% 31,8
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 8,2 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 3,7.[30] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 44,2 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 40,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko 410 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %12,24a (Nafarroako batezbestekoaren gainetik).

Politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Cortesko alkatea PSN alderdiko Javier Blasco Mendibil da 2003tik. 2007an Udaleko hamaika zinegotzietatik lau lortu zituen Nafarroako Alderdi Sozialistak. Baliogabeko botoak 9 izan ziren (emandako guztien %0,43) eta 34 boto zuri izan ziren (botoen %1,64). Abstentzioa %18,98koa izan zen.

Cortesko Udala (2007)
AlderdiaBotoakZinegotziak
PSN7374
Cortes Entre Todos (CET)6514
UPN3792
Candidatura de Izquierdas de Cortes (CIC)2501
CDN280

2011n hauexek izan ziren aurkeztutako zerrendak: PSN (4 zinegotzi eta alkatetza Blascok gorde), Cortes Entre Todos (CET) (3), UPN (3), Candidatura de Izquierdas de Cortes (CIC; ezkerrekoa, abertzaleak barne; 1) eta PP (0). CETek PSNri alkatetza kentzeko akordioa eskaini zion UPNri baina PSN eta UPNk haien arteko ituna egin zuten[32].

Cortesko Udala (2011)
AlderdiaBotoakZinegotziak
PSN6794
Cortes Entre Todos (CET)4993
UPN4803
Candidatura de Izquierdas de Cortes (CIC)1671
PP1030

Alkateen zerrenda

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
1999-2003Ismael Miñés CatalánUPN
2003-2007Javier Blasco MendibilPSN
2007-2011Javier Blasco MendibilPSN
2011-Javier Blasco MendibilPSN

Udaletxea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzinako udaletxea elizaren plazan egon zen, estilo barroko-aragoitarreko eraikina Mirandako dukeen jabetzakoa izan zen eta gaur egun hondamen egoeran dago. Gaur egungo udaletxea 1949. urtean eraiki zen eta adreiluzko fatxada dauka. Udala alkatea eta hamar zinegotzik osatzen dute.

  • Helbidea: Mirandako Dukeen plaza, 4

Azpiegitura eta garraioak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iruñea - Zaragoza (Conda)

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Condaren Iruñea eta Zaragoza bitarteko lineak geltokia dauka herrian. Eguneko bost zerbitzu izaten dira norabide bakoitzeko. Lineak honako ibilbidea dauka:

Cortes - Iruñea (Conda)

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Condaren Cortes eta Iruñea bitarteko autobus linea zuzenak zerbitzu bakarra dauka norabi bakoitzean eguneko. Ibilbidea, honakoa da:

Tutera - Zaragoza (Conda)

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Condaren Tutera eta Zaragoza bitarteko autobus lineak lau zerbitzu dauzka eguneko norabide bakoitzeko. Ibilbidea, honakoa da:

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskara

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Cortes eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %0,76k zekien euskaraz hitz egiten.

Jaiak eta ospakizunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Rabadán edo artzaina eta deabrua, Cortesko paloteadoko pertsonaiak, 2014ko San Miguel eguneko ospakizunean, herriko gazteluaren aurrean.

Irailaren 29an San Miguel arkanjeluaren omenezko jaia antolatzen da. Herriko biztanleek santuaren inguruan egiten dute dantza, herri osoa zeharkatzen duen prozesioan. Egun horretan egiten da Dance de San Miguel[33] edo Paloteado delako ikuskizuna, dantza multzo bat antzerki herrikoiarekin lotua. Nafarroako Erriberako paloteadoak herri gehienetan galdu zirelarik 20, mendearen hasieran, Corteskoak jarraitu egin zuen, eta oinarri izan zen beste paloteado batzuk berreskuratzeko inguruko herrietan. Generoz mistoa bihurtu zuen paloteadoa Cortesek, gainera, beste herri batzuek baino lehenago[34].

Ekainaren 24ean San Juan eguna ospatzen da.

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Cortestar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
  2. ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  3. ↑ Euskaltzaindia. 155. araua: Nafarroako udal izendegia. .
  4. ↑ Euskal herriko udalen izendegia. Euskaltzaindia D.L. 2011 ISBN 978-84-95438-74-4. PMC 796264874. (kontsulta data: 2020-05-12).
  5. ↑ «Cortes - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (kontsulta data: 2020-05-12).
  6. ↑ Enrique Flórez, Manuel Risco, Antolín Merino, José de la Canal, Pedro Sainz de Baranda, Vicente de la Fuente, Carlos Ramon Fort. (1752). España sagrada. A. Marin.
  7. ↑ Yanguas y Miranda, José. Historia compendiada del reino de Navarra. , 255 or..
  8. ↑ Monteano, Peio Joseba. (2000). «La población navarra a comienzos del siglo: el Recuento de casas de 1514» Príncipe de Viana 61 (220) ISSN 0032-8472..
  9. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Nafarroa.tab.
  10. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Nafarroa.tab.
  11. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  12. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Nafarroa.tab (Wikimedia Commons).
  18. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1637031.
  19. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Nafarroa.tab (Wikimedia Commons).
  20. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Nafarroa.tab (Wikimedia Commons).
  21. ↑ «Indicadores municipales - Nastat» Nafarroa.eus (kontsulta data: 2026-08-03).
  22. ↑ «Indicadores municipales - Nastat» Nafarroa.eus (kontsulta data: 2026-08-03).
  23. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Nafarroa.tab.
  24. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Nafarroa.tab.
  25. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  26. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  27. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  28. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  29. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  30. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  31. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  32. ↑ Blasco (PSN) repite por tercera vez merced a un acuerdo con UPN, Diario de Noticias, 2011ko ekainaren 18a
  33. ↑ (Gaztelaniaz) Aranburu Urtasun, Mikel. (1987). «Contribución al estudio del paloteado: dances próximos a Borja, Ainzón y Tauste» Cuadernos de etnología y etnografía de Navarra (50): 289-364. ISSN 0590-1871..
  34. ↑ Tubia, Iker. «Makiletan, sustraiak» Berria (kontsulta data: 2020-05-12).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Cortes&oldid=11783913"(e)tik eskuratuta