Edukira joan

Goès

Goès
Goès
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiOloroe-Donamariako barrutia
KantonamenduOloroe-Donamaria Ekialdeko kantonamendua
Izen ofizialaGoès
Jatorrizko izenaGoès
Posta kodea64400
Geografia
Koordenatuak43°11′56″N 0°35′31″W / 43.1989°N 0.5919°W / 43.1989; -0.5919
Mapa
Azalera4,76 km²
Altitudea227 m, 363 m eta 275 m
MugakideakEstialescq, Muneiñe, Oloroe-Donamaria eta Précilhon
Demografia
Biztanleria520 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 297 (%54,9) (%45,1) 244 alt_right
Dentsitatea109 bizt/km²

Goès (okzitanieraz Güèrs) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 520 biztanle zituen 4,76 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Estialescq, Muneiñe, Oloroe-Donamaria eta Précilhon.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,9 °C-koa da, 13,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1223 mm-koa da, urtarrilean 11,6 euri-egun eta uztailean 8,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Oloron-Sainte-Marie udalerrian dago, 4,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1491,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua[oh 1][5].

BiztanleriaUrtea2003004005006007001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 244 gizon, 297 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.68
2.05
 
90-94
 
0.00
4.10
 
85-89
 
5.39
10.66
 
80-84
 
5.39
0.00
 
75-79
 
5.39
6.56
 
70-74
 
7.07
12.70
 
65-69
 
7.07
10.66
 
60-64
 
14.14
8.61
 
55-59
 
5.39
4.10
 
50-54
 
5.05
6.15
 
45-49
 
3.37
4.10
 
40-44
 
3.37
7.79
 
35-39
 
5.05
2.05
 
30-34
 
3.37
4.10
 
25-29
 
5.05
0.00
 
20-24
 
3.37
6.15
 
15-19
 
6.73
6.15
 
10-14
 
3.37
0.00
 
5-9
 
5.05
4.10
 
0-4
 
4.71
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Goès udalerrian 520 biztanle zeuden eta 258 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,02 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 39,1). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 33,7 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

520biztanle
258elkarbizitza-unitate
2,02lagun elkarbizitza-unitateko
171familia
Udalerria
% 19
% 39
% 34
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 171 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (101). Guraso bakarreko 20 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 116 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 19k seme-alaba bakarra zuten etxean, 32k bi, eta 4k hiru edo gehiago.[8]

101
50
20
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean116
Seme-alaba bat19
Bi seme-alaba32
Hiru seme-alaba4
Lau edo gehiago0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 44,6), erdi-mailako lanbideak (% 15,1), eskulangileak (% 14,7), enplegatuak (% 14,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 44,6) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[8]

Udalerria
% 15
% 14
% 15
% 44
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 294 etxebizitza zeuden. Horietatik 254 egoitza nagusi ziren, 11 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 29 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (283), eta apartamentuak gutxi ziren (10). Egoitza nagusietatik 210 beren jabearen bizilekuak ziren, 42 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[9]

294etxebizitza
254egoitza nagusi
283etxe
10apartamentu

Etxebizitza multzoa

254
29
Egoitza nagusia (254)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (11)Hutsik (29)

Etxe mota

283
Etxea (283)Apartamentua (10)

Jabetza egoera

210
42
Jabeak (210)Alokairuan (42)HLM (4)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (97).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik29
1919-194529
1946-197097
1971-199030
1991-200528
2006-202041

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (127). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (90 etxebizitzatan). 223 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 92 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 144tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela1
3 gela24
4 gela101
5 gela edo gehiago127

Berogailu mota

90
75
72
Gas sarea (90)Fuel-olioa (14)Elektrizitatea (75)Gas botila (4)Bestelakoak (72)

Aparkalekua eta ibilgailuak

223aparkalekua
92ibilgailu 1
144ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 301 biztanleetatik 234 aktibo ziren (% 77,7), horietako 215 lanean (% 71,4) eta 18 langabezian (aktiboen % 7,7).

30115-64 urteko biztanle
% 77,7aktibo
% 71,4lanean
% 7,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,5
25-54 urte% 93,3
55-64 urte% 66,7
Gizonak% 82,0
Emakumeak% 73,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 26,7
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 6,7
Batxilergoa% 11,5
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 7,7
Goi-mailako +5% 11,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

67 ez-aktibotik 21 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,3), 23 erretiraturik zeuden (% 34,3) eta 23 bestelako ez-aktibo ziren (% 34,3).

Ez-aktiboak

% 31
% 34
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 9
% 25
% 38
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 39 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 215 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

39enplegu udalerrian
% 56,4soldatapeko
% 43,6ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.300 eurokoa zen.

26.300 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €
  1. Estazioko erregistroak 2006ko ekainaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Oloron », fiche climatologique. .
  6. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  8. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]