Edukira joan

Nay (Pirinio Atlantikoak)

Nay
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
Izen ofizialaNay
Posta kodea64800
Geografia
Koordenatuak43°10′48″N 0°15′44″W / 43.18°N 0.2622°W / 43.18; -0.2622
Mapa
Azalera5,27 km²
Altitudea352 m, 244 m, 402 m eta 284 m
MugakideakArros-de-Nay, Asson, Bourdettes, Coarraze, Igon eta Mirepeix
Demografia
Biztanleria3.184 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.700 (%53,1) (%46,9) 1.500 alt_right
Dentsitatea604 bizt/km²
villedenay.fr

Nai (gaskoieraz Nai) Pirinio Atlantikoak departamenduko eta Akitania eskualdeko udalerria da, Bearnon dagoena. Azken erroldaren arabera 3.184 biztanle zituen 5,27 km²-ko azaleran.

  • Claracq

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Arros-de-Nay, Asson, Bourdettes, Coarraze, Igon eta Mirepeix.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da, 13,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1282 mm-koa da, urtarrilean 11,3 euri-egun eta uztailean 9,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Bénéjacq udalerrian dago, 3,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1244,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,4 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12 °C-koa da, 2001ko abenduaren 25an lortua[oh 1][5].

BiztanleriaUrtea210024002700300033003600390042001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.500 gizon, 1.700 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.67
 
95+
 
1.76
2.00
 
90-94
 
2.65
1.33
 
85-89
 
6.18
2.33
 
80-84
 
3.53
4.00
 
75-79
 
4.71
7.00
 
70-74
 
6.47
8.33
 
65-69
 
7.94
3.67
 
60-64
 
8.82
6.33
 
55-59
 
5.88
8.33
 
50-54
 
7.65
5.33
 
45-49
 
5.59
6.33
 
40-44
 
5.29
4.33
 
35-39
 
4.41
5.00
 
30-34
 
6.18
4.33
 
25-29
 
5.59
4.67
 
20-24
 
2.94
8.33
 
15-19
 
3.53
7.00
 
10-14
 
4.71
5.00
 
5-9
 
2.65
5.67
 
0-4
 
3.53
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Nay udalerrian 2.996 biztanle zeuden eta 1.593 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,88 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 44,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[8]

2.996biztanle
1.593elkarbizitza-unitate
1,88lagun elkarbizitza-unitateko
843familia
Udalerria
% 15
% 27
% 11
% 45
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 843 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (430). Guraso bakarreko 173 familietatik 143etan ama zen guraso bakarra. 470 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 163k seme-alaba bakarra zuten etxean, 171k bi, eta 39k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 239 bikoteetatik 15tan (% 6,3) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

430
239
173
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean470
Seme-alaba bat163
Bi seme-alaba171
Hiru seme-alaba29
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 2.768 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 13,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 32,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 63,1). 80 urte edo gehiagoko 390 biztanleetatik 268 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 122 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 13
25-39% 19
40-54% 23
55-64% 28
65-79% 33
80 +% 33
Bikotean bizi da
15-24% 16
25-39% 62
40-54% 58
55-64% 63
65-79% 58
80 +% 35

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 38,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,4 izatezko bikotean eta % 5,2 PACS bidez lotuta). % 25,1 ezkongabeak ziren, % 10,8 alargunak eta % 10,3 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 38,3
Ezkongabea% 25,1
Alarguna% 10,8
Izatezko bikotean% 10,4
Dibortziatuta% 10,3
PACS bidez lotuta% 5,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,4), enplegatuak (% 22,0), erdi-mailako lanbideak (% 12,5), eskulangileak (% 12,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,4) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[8]

Udalerria
% 11
% 12
% 22
% 12
% 35
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.879 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.591 egoitza nagusi ziren, 51 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 236 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.025), eta apartamentuak gutxi ziren (849). Egoitza nagusietatik 878 beren jabearen bizilekuak ziren, 665 alokairuan zeuden, 96 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 48 doan lagata.[9]

1.879etxebizitza
1.591egoitza nagusi
1.025etxe
849apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.591
236
Egoitza nagusia (1.591)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (51)Hutsik (236)

Etxe mota

1.025
849
Etxea (1.025)Apartamentua (849)

Jabetza egoera

878
665
Jabeak (878)Alokairuan (665)HLM (96)Doan lagata (48)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (399).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik262
1919-1945171
1946-1970346
1971-1990399
1991-2005201
2006-2020207

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (674). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (797 etxebizitzatan). 963 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 842 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 541tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela25
2 gela190
3 gela357
4 gela345
5 gela edo gehiago674

Berogailu mota

571
797
145
Gas sarea (571)Fuel-olioa (65)Elektrizitatea (797)Gas botila (13)Bestelakoak (145)

Aparkalekua eta ibilgailuak

963aparkalekua
842ibilgailu 1
541ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.747 biztanleetatik 1.290 aktibo ziren (% 73,8), horietako 1.133 lanean (% 64,9) eta 157 langabezian (aktiboen % 12,2).

1.74715-64 urteko biztanle
% 73,8aktibo
% 64,9lanean
% 12,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 47,3
25-54 urte% 88,5
55-64 urte% 58,1
Gizonak% 75,7
Emakumeak% 72,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 31,7
BEPC, brebeta% 20,5
CAP-BEP% 14,2
Batxilergoa% 11,9
Goi-mailako +2% 6,9
Goi-mailako +3/4% 8,5
Goi-mailako +5% 4,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

456 ez-aktibotik 128 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 28,1), 131 erretiraturik zeuden (% 28,7) eta 197 bestelako ez-aktibo ziren (% 43,2).

Ez-aktiboak

% 28
% 29
% 43
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 19
% 25
% 31
% 20
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.674 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.133 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.674enplegu udalerrian
% 82,3soldatapeko
% 17,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.670 eurokoa zen, eta biztanleen % 17 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.670 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.300 €
% 17,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 13,3
  1. Estazioko erregistroak 2001ko maiatzaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Benejacq », fiche climatologique. .
  6. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Frantzia
Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.