Xütxe

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 182 gizon, 201 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Xütxe
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Akitania Berria
Departamendua	Pirinio Atlantikoak
Frantziako kantonamendu	Biarnoko Erdialdea
Izen ofiziala	Sus
Posta kodea	64190
Geografia
Koordenatuak	43°18′23″N 0°45′59″W / 43.3064°N 0.7664°W
Azalera	11,5 km²
Altitudea	118 m, 263 m eta 171 m
Mugakideak	Angastue, Gurs, Jasses, Mitikile-Larrori-Mendibile, Nabarrengose eta Susmiou
Demografia
Biztanleria	371 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	32 bizt/km²

Xütxe^[1] (frantsesez, okzitanieraz eta ofizialki Sus) Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerria da. Azken erroldaren arabera 371 biztanle zituen 11,5 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Angastue, Gurs, Jasses, Mitikile-Larrori-Mendibile, Nabarrengose eta Susmiou.

Mapa — Xütxe eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du^[2]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[3]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)^[4]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago^[5].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da, 13,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1232 mm-koa da, urtarrilean 11,6 euri-egun eta uztailean 8,4 egun izanik^[2]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Muneiñe udalerrian dago, 19,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1228,6 mm-koa delarik^[6]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,5 °C-koa da, 2022ko ekainaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 15an lortua^{[oh 1]}^[6].

Demografia

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−1	−1	−1	5	4	1	0	5	−5	−1	2	2	−2	−1	3	0	0	−7
Jaiotzak	2	2	4	9	5	2	3	10	2	2	3	5	3	3	4	4	2	2
Heriotzak	3	3	5	4	1	1	3	5	7	3	1	3	5	4	1	4	2	9

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[8] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Sus udalerrian 292 biztanle zeuden eta 133 elkarbizitza unitate^{[oh 2]}, hau da, 2,20 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 38 kide bakarrekoak ziren, 49 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 26 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.^[9]

292biztanle

133elkarbizitza-unitate

2,20lagun elkarbizitza-unitateko

96familia

26Bikotea seme-alabekin

49Bikotea seme-alabarik gabe etxean

15Guraso bakarrekoak

38Kide bakarrekoa

5Bestelakoak

Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 96 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (49). Guraso bakarreko 20 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 65 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.^[9]

49

26

20

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	26
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	49
Guraso bakarrekoak	15
Kide bakarrekoak	38
Bestelakoak	5
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	49
Seme-alabadun bikoteak	26
Guraso bakarrekoak	20
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	65
Seme-alaba bat	15
Bi seme-alaba	11
Hiru seme-alaba	5
Lau seme-alaba edo gehiago	0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	158
Izatezko bikotean	25
PACS bidez lotuta	19
Ezkongabea	82
Alarguna	18
Dibortziatuta	25
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	0
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	20
Goi-mailako langileak	5
Erdi-mailako lanbideak	10
Enplegatuak	15
Eskulangileak	15
Erretiratuak	58
Bestelakoak	10
Iturria: INSEE, RP2023. Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ehunekorik ez da ematen udalerriaren tamaina dela eta.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 162 etxebizitza zeuden. Horietatik 131 egoitza nagusi ziren, 9 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 23 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (155), eta apartamentuak gutxi ziren (7). Egoitza nagusietatik 118 beren jabearen bizilekuak ziren, 12 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.^[10]

162etxebizitza

131egoitza nagusi

155etxe

7apartamentu

Etxebizitza multzoa

131

23

Egoitza nagusia (131)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (9)Hutsik (23)

Etxe mota

155

Etxea (155)Apartamentua (7)

Jabetza egoera

118

12

Jabeak (118)Alokairuan (12)HLM (1)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik41

1919-194511

1946-197019

1971-199028

1991-200514

2006-202013

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (92). 48 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 108 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 51 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 73tan bi edo gehiago.^[10]

Gela kopurua

1 gela0

2 gela1

3 gela7

4 gela30

5 gela edo gehiago92

Berogailu mota

41

12

28

48

Gas sarea (41)Fuel-olioa (12)Elektrizitatea (28)Gas botila (1)Bestelakoak (48)

Aparkalekua eta ibilgailuak

108aparkalekua

51ibilgailu 1

73ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	131	% 80,9
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	9	% 5,6
Hutsik	23	% 14,2
Etxe mota
Etxeak	155	% 95,7
Apartamentuak	7	% 4,3
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	0	% 0,0
2 gela	1	% 0,8
3 gela	7	% 5,3
4 gela	30	% 22,9
5 gela edo gehiago	92	% 70,2
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	41	% 31,3
1919-1945	11	% 8,4
1946-1970	19	% 14,5
1971-1990	28	% 21,4
1991-2005	14	% 10,7
2006-2020	13	% 9,9
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	118	% 90,1
Alokairuan	12	% 9,2
HLM	1	% 0,8
Doan lagata	1	% 0,8
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	41	% 31,3
Fuel-olioa	12	% 9,2
Elektrizitatea	28	% 21,4
Gas botila	1	% 0,8
Bestelakoak	48	% 36,6
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	108	% 82,4
Ibilgailu bat	51	% 38,9
Bi ibilgailu edo gehiago	73	% 55,7
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 220 biztanleetatik 170 aktibo ziren (% 77,3), horietako 162 lanean (% 73,6) eta 8 langabezian (aktiboen % 4,7).

22015-64 urteko biztanle

% 77,3aktibo

% 73,6lanean

% 4,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 68,4

25-54 urte% 88,5

55-64 urte% 60,0

Gizonak% 81,7

Emakumeak% 71,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 6,2

BEPC, brebeta% 0,0

CAP-BEP% 8,3

Batxilergoa% 2,7

Goi-mailako +2% 5,6

Goi-mailako +3/4% 0,0

Goi-mailako +5% 4,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

50 ez-aktibotik 3 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 6,0), 13 erretiraturik zeuden (% 26,0) eta 34 bestelako ez-aktibo ziren (% 68,0).

Ez-aktiboak

% 26

% 68

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 47 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 162 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 3]}

47enplegu udalerrian

% 72,3soldatapeko

% 27,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.250 eurokoa zen.

25.250 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.300 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 17,6

18-29 urte% 17,6

30-39 urte% 12,5

40-49 urte% 13,4

50-64 urte% 12,4

65-74 urte% 9,0

75 urte eta gehiago% 9,3

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 6,5

Errentariak% 25,8

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 65,1

Pentsio/erretiroak% 32,3

Ondarea, bestelakoak% 13,8

Gizarte-prestazioak% 4,4

Zuzeneko zergak−% 15,7

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 57,3, ez-soldatapekoen errenta % 5,5, langabezia-sariak % 2,3.

Alkateak

Alkatea	Agintaldia	Alderdia
François Contou-Carrère	1995-2001
Jean-Maurice Mestrot	2001-2008
Jean-Maurice Mestrot	2008-2014

Oharrak

↑ Estazioko erregistroak 1971ko martxoaren 1an eta 2022ko abenduaren 31an artekoak dira.
↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

↑ Euskaltzaindiaren 149. araua: Euskal Herri inguruko exonimoak
1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Monein », fiche climatologique. .
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

Datuak: Q858848
Multimedia: Sus (Pyrénées-Atlantiques) / Q858848

[7] Estazioko erregistroak 1971ko martxoaren 1an eta 2022ko abenduaren 31an artekoak dira.

[10] INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[13] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[1] Euskaltzaindiaren 149. araua: Euskal Herri inguruko exonimoak

[Joly-2] 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-3] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-4] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[RE2020-5] (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.

[FICHECLIM64393001-6] 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Monein », fiche climatologique. .

[8] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[9] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).

[menages-11] 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-12] 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[oh 1]

[7]

[8]

[oh 2]

[9]

[10]

[oh 3]