Edukira joan

Urost

Wikipedia, Entziklopedia askea
Urost
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiPaueko barrutia
Kantonamenducanton of Morlaàs
Izen ofizialaUrost
Posta kodea64160
Geografia
Koordenatuak43°20′18″N 0°08′53″W / 43.3383°N 0.1481°W / 43.3383; -0.1481
Mapa
Azalera2,33 km²
Altitudea303 m, 374 m eta 352 m
MugakideakLespourcy, Lombia eta Sedzère
Demografia
Biztanleria77 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 50 (%63,3) (%36,7) 29 alt_right
Dentsitatea33 bizt/km²

Urost (okzitanieraz Uròst) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 77 biztanle zituen 2,3 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Lespourcy, Lombia eta Sedzère.

Mapa
Urost eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,4 °C-koa da, 14,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1143 mm-koa da, urtarrilean 10,9 euri-egun eta uztailean 8,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Ger_(Pirinio_Atlantikoak) udalerrian dago, 12,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1344,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,6 °C-koa da, 2026ko uztailaren 29an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,2 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (19,7 °C) eta hotzena urtarrila (5,6 °C). Urteko prezipitazioa 1162 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (137 mm) eta lehorrena uztaila (69 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,35 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,3 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2020, 2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (14,1 °C) eta hotzena 1963 (10,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Urost)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.6 6.2 9.0 10.9 14.6 17.7 19.4 19.7 16.7 13.3 8.6 6.4 12.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 112 89 94 111 108 88 69 70 83 94 137 107 1162
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,7+0,3+1,6+1,4+1,7+1,6+0,8+1,6+0,3+0,8+0,9+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea204060801001201750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 29 gizon, 50 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
0.00
0.00
 
70-74
 
0.00
0.00
 
65-69
 
10.00
17.24
 
60-64
 
0.00
0.00
 
55-59
 
0.00
0.00
 
50-54
 
10.00
0.00
 
45-49
 
0.00
17.24
 
40-44
 
10.00
48.28
 
35-39
 
10.00
0.00
 
30-34
 
20.00
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
10.00
0.00
 
5-9
 
20.00
17.24
 
0-4
 
10.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Urost udalerrian 77 biztanle zeuden eta 29 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,66 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 5 kide bakarrekoak ziren, 5 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 14 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

77biztanle
29elkarbizitza-unitate
2,66lagun elkarbizitza-unitateko
19familia
14Bikotea seme-alabekin
5Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Kide bakarrekoa
5Bestelakoak
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 19 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (14). 5 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

5
14
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 33 etxebizitza zeuden. Horietatik 31 egoitza nagusi ziren, 0 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (32), eta apartamentuak gutxi ziren (1). Egoitza nagusietatik 31 beren jabearen bizilekuak ziren, 0 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 0 doan lagata.[10]

33etxebizitza
31egoitza nagusi
32etxe
1apartamentu

Etxebizitza multzoa

31
3
Egoitza nagusia (31)Hutsik (3)

Etxe mota

32
Etxea (32)Apartamentua (1)

Jabetza egoera

31
Jabeak (31)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik7
1919-19450
1946-19701
1971-19909
1991-20055
2006-20207

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (25). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (16 etxebizitzatan). 30 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 7 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 24tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela0
3 gela1
4 gela5
5 gela edo gehiago25

Berogailu mota

16
14
Fuel-olioa (1)Elektrizitatea (16)Bestelakoak (14)

Aparkalekua eta ibilgailuak

30aparkalekua
7ibilgailu 1
24ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 55 biztanleetatik 44 aktibo ziren (% 80,0), horietako 41 lanean (% 74,5) eta 3 langabezian (aktiboen % 6,8).

5515-64 urteko biztanle
% 80,0aktibo
% 74,5lanean
% 6,8langabezia-tasa

11 ez-aktibotik 7 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 63,6), 3 erretiraturik zeuden (% 27,3) eta 1 bestelako ez-aktibo ziren (% 9,1).

Ez-aktiboak

% 64
% 27
% 9
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 8 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 41 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

8enplegu udalerrian
% 37,5soldatapeko
% 62,5ez-soldatapeko

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2007ko martxoaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Ger », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Urost&oldid=11313693"(e)tik eskuratuta