Edukira joan

Tabaila-Uzkaine

Tabaille-Usquain» orritik birbideratua)
Tabaila-Uzkaine
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiOloroe-Donamariako barrutia
KantonamenduSalbaterra Bearnoko kantonamendua
Izen ofizialaTabaille-Usquain
Posta kodea64190
Geografia
Koordenatuak43°21′24″N 0°53′40″W / 43.3567°N 0.8944°W / 43.3567; -0.8944
Mapa
Azalera4,5 km²
Altitudea69 m, 181 m eta 113 m
MugakideakAzpilda, Jeztaze, Montfort eta Arriba
Demografia
Biztanleria47 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 12 (%26,1) (%73,9) 34 alt_right
Dentsitatea10 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera1842ko apirilaren 18a

Tabaila-Uzkaine (frantsesez eta ofizialki: Tabaille-Usquain, bearneraz: Tabalha-Usquenh) Pirinio Atlantikoak departamenduko mendebaldeko udalerri bat da, Bearnokoa, Zuberoako mugatik kilometro gutxi batzuk ekialdera dagoena. Azken erroldaren arabera 47 biztanle zituen 4,5 km²-ko azaleran.

XIV. menderaino behintzat, euskaraz egiten zen han, eta toponimian arrasto ugari utzi du euskal hizkuntzak.[1]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[2]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[3]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[4]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[5].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da, 13,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1275 mm-koa da, urtarrilean 11,9 euri-egun eta uztailean 8,2 egun izanik[2]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Sengladia-Arriba-Muneiñe udalerrian dago, 4,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1323,1 mm-koa delarik[6]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42 °C-koa da, 2004ko abuztuaren 1an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua[oh 1][6].

BiztanleriaUrtea3060901201501802101750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 34 gizon, 12 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
33.33
0.00
 
70-74
 
0.00
0.00
 
65-69
 
33.33
0.00
 
60-64
 
0.00
11.76
 
55-59
 
33.33
0.00
 
50-54
 
0.00
11.76
 
45-49
 
0.00
0.00
 
40-44
 
0.00
11.76
 
35-39
 
0.00
11.76
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
26.47
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
26.47
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Tabaille-Usquain udalerrian 47 biztanle zeuden eta 17 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,76 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 4 kide bakarrekoak ziren, 4 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 0 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

47biztanle
17elkarbizitza-unitate
2,76lagun elkarbizitza-unitateko
13familia
4Bikotea seme-alabarik gabe etxean
9Guraso bakarrekoak
4Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 13 familia zeuden, eta horien artean guraso bakarreko familiak ziren ugarienak (9). Guraso bakarreko 9 familietatik 4etan ama zen guraso bakarra. 9 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

4
9
Bikotea seme-alabarik gabeGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 29 etxebizitza zeuden. Horietatik 21 egoitza nagusi ziren, 5 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (28), eta apartamentuak gutxi ziren (0). Egoitza nagusietatik 14 beren jabearen bizilekuak ziren, 7 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 0 doan lagata.[10]

29etxebizitza
21egoitza nagusi
28etxe
0apartamentu

Etxebizitza multzoa

21
5
3
Egoitza nagusia (21)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (5)Hutsik (3)

Etxe mota

28
Etxea (28)

Jabetza egoera

14
7
Jabeak (14)Alokairuan (7)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik9
1919-19451
1946-19701
1971-19905
1991-20050
2006-20205

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (14). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (11 etxebizitzatan). 16 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 9 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 11tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela1
3 gela4
4 gela2
5 gela edo gehiago14

Berogailu mota

11
9
Elektrizitatea (11)Gas botila (1)Bestelakoak (9)

Aparkalekua eta ibilgailuak

16aparkalekua
9ibilgailu 1
11ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 26 biztanleetatik 18 aktibo ziren (% 69,2), horietako 14 lanean (% 53,8) eta 4 langabezian (aktiboen % 22,2).

2615-64 urteko biztanle
% 69,2aktibo
% 53,8lanean
% 22,2langabezia-tasa

8 ez-aktibotik 1 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 12,5), 5 erretiraturik zeuden (% 62,5) eta 2 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,0).

Ez-aktiboak

% 12
% 62
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 6 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 14 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

6enplegu udalerrian
% 16,7soldatapeko
% 83,3ez-soldatapeko
AlkateaAgintaldiaAlderdia
Germain Sallenave1995-2014
  1. Estazioko erregistroak 1986ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. Txomin PEILLEN: «Uhaitzibar osoa euskaldun», Fontes linguae vasconum: Studia et documenta, ISSN 0046-435X, 14. urtea, 39 zenbakia, 1982, 339-346 orrialdeak.
  2. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  3. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  4. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  5. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  6. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Gladie », fiche climatologique. .
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
Geografia
Frantzia
Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]