Edukira joan

Mazères-Lezons

Wikipedia, Entziklopedia askea
Mazères-Lezons
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiPaueko barrutia
Kantonamenducanton of Pau-Ouest
Izen ofizialaMazères-Lezons
Posta kodea64110
Geografia
Koordenatuak43°16′38″N 0°21′09″W / 43.2772°N 0.3525°W / 43.2772; -0.3525
Mapa
Azalera4 km²
Altitudea175 m, 342 m eta 219 m
MugakideakAressy, Bizanos, Gelos, Paue eta Uzos
Demografia
Biztanleria1.845 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 966 (%52,8) (%47,2) 864 alt_right
Dentsitatea461 bizt/km²
mazeres-lezons.fr

Mazères-Lezons (okzitanieraz Masèras-Leson) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 1.845 biztanle zituen 4 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aressy, Bizanos, Gelos, Paue eta Uzos.

Mapa
Mazères-Lezons eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da, 14 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1215 mm-koa da, urtarrilean 11,6 euri-egun eta uztailean 8,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Bénéjacq udalerrian dago, 14,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1244,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,4 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12 °C-koa da, 2001ko abenduaren 25an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (20,2 °C) eta hotzena urtarrila (6,2 °C). Urteko prezipitazioa 1313 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (150 mm) eta lehorrena abuztua (81 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,0 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2003, 2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (14,2 °C) eta hotzena 1963 (11,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Mazères-Lezons)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.2 6.8 9.6 11.5 15.1 18.3 20.1 20.2 17.1 13.6 9.1 6.9 12.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 120 103 103 129 128 103 86 81 91 107 150 113 1313
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,7+0,2+1,4+1,1+1,4+1,3+0,7+1,30,0+0,5+0,7+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,0 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea0300600900120015001800210024001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 864 gizon, 966 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.58
 
95+
 
0.31
1.04
 
90-94
 
1.14
3.12
 
85-89
 
5.18
4.63
 
80-84
 
4.35
5.32
 
75-79
 
8.80
8.10
 
70-74
 
6.83
5.90
 
65-69
 
6.83
4.98
 
60-64
 
8.90
11.00
 
55-59
 
4.45
8.33
 
50-54
 
6.52
7.29
 
45-49
 
5.49
6.25
 
40-44
 
6.63
4.51
 
35-39
 
5.07
3.36
 
30-34
 
4.45
4.98
 
25-29
 
2.48
3.36
 
20-24
 
1.97
5.09
 
15-19
 
6.11
4.05
 
10-14
 
6.73
5.21
 
5-9
 
3.11
2.89
 
0-4
 
4.66
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Mazères-Lezons udalerrian 1.822 biztanle zeuden eta 869 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,10 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 34,8). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 33,3 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.822biztanle
869elkarbizitza-unitate
2,10lagun elkarbizitza-unitateko
579familia
Udalerria
% 25
% 35
% 33
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 579 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (302). Guraso bakarreko 64 familietatik 54etan ama zen guraso bakarra. 351 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 103k seme-alaba bakarra zuten etxean, 105k bi, eta 20k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 214 bikoteetatik 25tan (% 11,7) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

302
214
64
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean351
Seme-alaba bat103
Bi seme-alaba105
Hiru seme-alaba15
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.594 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 39,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 73,8). 80 urte edo gehiagoko 181 biztanleetatik 167 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 14 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 9
40-54% 12
55-64% 21
65-79% 21
80 +% 39
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 67
40-54% 74
55-64% 72
65-79% 73
80 +% 52

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,3 izatezko bikotean eta % 8,7 PACS bidez lotuta). % 20,6 ezkongabeak ziren, % 8,0 alargunak eta % 7,9 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 45,4
Ezkongabea% 20,6
Izatezko bikotean% 9,3
PACS bidez lotuta% 8,7
Alarguna% 8,0
Dibortziatuta% 7,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 41,9), erdi-mailako lanbideak (% 18,6), enplegatuak (% 15,2), goi-mailako langileak (% 10,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 41,9) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 10
% 19
% 15
% 10
% 42
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 915 etxebizitza zeuden. Horietatik 866 egoitza nagusi ziren, 16 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 33 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (741), eta apartamentuak gutxi ziren (173). Egoitza nagusietatik 650 beren jabearen bizilekuak ziren, 202 alokairuan zeuden, 101 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 15 doan lagata.[10]

915etxebizitza
866egoitza nagusi
741etxe
173apartamentu

Etxebizitza multzoa

866
Egoitza nagusia (866)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (16)Hutsik (33)

Etxe mota

741
173
Etxea (741)Apartamentua (173)

Jabetza egoera

650
202
101
Jabeak (650)Alokairuan (202)HLM (101)Doan lagata (15)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (425).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik39
1919-194515
1946-1970113
1971-1990425
1991-2005140
2006-202086

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (470). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (561 etxebizitzatan). 717 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 407 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 415tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela5
2 gela37
3 gela108
4 gela247
5 gela edo gehiago470

Berogailu mota

561
195
96
Gas sarea (561)Fuel-olioa (8)Elektrizitatea (195)Gas botila (7)Bestelakoak (96)

Aparkalekua eta ibilgailuak

717aparkalekua
407ibilgailu 1
415ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.007 biztanleetatik 785 aktibo ziren (% 78,0), horietako 736 lanean (% 73,1) eta 49 langabezian (aktiboen % 6,2).

1.00715-64 urteko biztanle
% 78,0aktibo
% 73,1lanean
% 6,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 42,8
25-54 urte% 92,5
55-64 urte% 65,4
Gizonak% 80,8
Emakumeak% 75,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 4,2
BEPC, brebeta% 6,2
CAP-BEP% 7,1
Batxilergoa% 9,4
Goi-mailako +2% 8,0
Goi-mailako +3/4% 5,5
Goi-mailako +5% 1,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

222 ez-aktibotik 76 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,2), 69 erretiraturik zeuden (% 31,1) eta 77 bestelako ez-aktibo ziren (% 34,7).

Ez-aktiboak

% 34
% 31
% 35
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 16
% 31
% 32
% 14
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 506 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 736 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

506enplegu udalerrian
% 81,6soldatapeko
% 18,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.170 eurokoa zen.

28.170 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2001ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Benejacq », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Mazères-Lezons&oldid=11313568"(e)tik eskuratuta