Eurohpá kommišuvdna ja uniovnna olgoáššiid ja dorvvolašvuođa politihka ovddasteaddjit ovdanbukte ođđa árktalaš guovllu guoski strategiija dán vahkus Brysselis.
Válmmaštallamis leat gullan maiddái eamiálbmogiid ja báikkálaš servošiid. Gullamiin leamašan mielde iešguđet riikkaid ráđđehusat, báikkálaš servošat, eamiálbmogat, nuorat, fitnodagat ja dutkit.
Kommišuvdna deattuha, ahte buot doaimmaid ollášuhttet ovttasbarggus árktalaš guovllu guimmiiguin ja báikkálaš servošiiguin, nugo eamiálbmogiiguin.
Henriksson: ”Dál livččii áigi sámiid iežaset ovddasteapmái”
Eurohpá parlameantta lahttu, Renew Europa-joavkku várreságadoalli Anna-Maja Henriksson (Ráb) mielas lea dehálaš, ahte eamiálbmot sápmelaččaid ovddasteami EU-dásis nannejuvvo.
– Sámiin galgá leat duođalaš vejolašvuohta váikkuhit sin iežaset eallimii ja eallinbirrasii guoskevaš mearrádusaide maiddái dalle, go daid dahket EU:s. Dál livččii áigi sámiid iežaset ovddasteapmái Brysselis, muitala Henriksson dieđahusas.
Henriksson lea duđavaš dasa, ahte ođđa árktalaš strategiija lokte sámiid sajádaga.
– Dás váldet vuhtii ovttasbargu Suoma, Norgga ja Ruoŧa sámedikkiiguin ja figgat nannet daid vejolašvuođaid oažžut sin jiena gullosii Brysselis. Sámiid vuoigatvuođat ja boahttevuohta ii sáhte vuođđuduvvat dušše čáppa sániid duohkái: dál dárbbašuvvojit konkrehta doaimmat ja ruhtadeapmi, dadjá Henriksson.
Sápmelaččat eai sáhte báhcit dorvvolašvuođa temaid suoivanii, oaidná Sámedikki ságadoalli
Suoma Sámedikki mielas lea dehálaš, ahte ođđa strategiijas sámiid sajádat eamiálbmogin dovddastuvvo ja sámiid oassálastin mearrádusaid dahkamis deattuhuvvo.
Ságadoalli Pirita Näkkäläjärvi oaidná, ahte strategiijas leat máŋggat buorit bealit, muhto áššit maid ain váilot.
– Strategiijas váilu dat, ahte Sámedikkiide galgá hukset bissovaš ovddastusa Brysselis ja bissovaš mekanismma oassálastit mearrádusaid dahkamii. Strategiijas váilu maiddái doarjja dálkkádatrievdamii vuogáiduvvamii buot sámi árbevirolaš ealáhusaide. Mii galgat boahtteáiggis fuolahit, ahte áššit ovdánit.
Näkkäläjärvi lea duđavaš, ahte strategiijas čujuhuvvo ON eamiálbmogiid rivttiid UNDRIP-julggáštussii ja FCIP-prinsihpii. Dat hukse buori vuođu váikkuhanbargui.
– EU:s galgá leat jeavddalaš gulahallan Sámedikkiin ja dat lea hui dehálaš dákkár áigge, goas arktálaš guovllu strategalaš mearkkašupmi oppa áigge stuorru. Go Eurohpá riikkat gehččet deike árktalaš guvlui, nu ii oažžo vajálduhttit eamiálbmogiid, sápmelaččaid ja inuihtaid – min geat orrut dáppe ja geaid ruoktu dat lea, dadjá Näkkäläjärvi.
Strategiija oktan stuorra ulbmilin lea nannet ja lasihit Eurohpá dorvvolašvuođa. Näkkäläjärvi lea fuolas, jos sámit eai váldojuvvo doarvái bures vuhtii dorvvolašvuođa mearrádusain.
– Lea dehálaš sihkkarastit ahte sápmelaččaid rievttit, árbevirolaš ealáhusat ja eamiálbmogiid iešmearrideapmi eai báze dorvvolašvuohta- ja ekonomiijapolitihkalaš ulbmiliid suoivanii, deattuha Näkkäläjärvi.
