Edukira joan

Zigoitia

Wikipedia, Entziklopedia askea
Zigoitia
 Araba, Euskal Herria
Apodakaren ikuspegia.
Administrazioa
EstatuaEspainia
ErkidegoaEuskal Autonomia Erkidegoa
LurraldeaAraba
EskualdeaGorbeialdea
Izen ofizialaZigoitia
AlkateaJavier Gorbeña Garcia
(Euzko Alderdi Jeltzalea)
Posta kodea01138
INE kodea01018
Herritarrazigoitiar
Kokapena
Koordenatuak42°58′06″N 2°43′42″W / 42.9683°N 2.7282°W / 42.9683; -2.7282
Mapa
Azalera102,07 km²
Garaiera600 metro
Distantzia15 km Gasteiza
Demografia
Biztanleria1.845 (2025:  1)
alt_left 856 (%46,5) (%53,5) 985 alt_right
Dentsitatea17,12 bizt/km²
Euskara
Euskaldunak[1]% 38.1 + % 17.91 hartzaile (2021)
Kaleko erabilera [2]% 23.5 (2021)
Etxeko erabilera[3]% 13.27 (2021)
Datu gehigarriak
Webguneahttp://www.zigoitikoudala.org/

Zigoitia[4] Arabako iparraldeko udalerri menditsu bat da, Zuia-Gorbeialdea eskualdekoa, Gorbeia menditik gertuen dagoena. Zadorra ibaiaren eskuinaldeko zenbait adarrek ureztatzen dute, bereziki Zubialde izenekoak. Gasteiztik 15 bat kilometro iparraldera dago.

Izenean agertzen den amaierako -a hori artikulua da, ez da -a itsatsia; beraz, Zigoitiko, Zigoititik, Zigoitira... idatzi behar da.

Ondategi da herriburua.

Izena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zigotia toponimoa < *Zuia Goitia izenetik eratorria izan daiteke, udalerriaren mendebaldean dagoen Zuia herria kontuan harturik.[5]

1025eko Donemiliagako goldean Zuffia de Suso eta Zuffia de Iuso ageri dira, Dibinako alfozaren herrien zerrendaren ostean. Zuffia de Susok hamahiru "rega" eman zizkiola monasterioari dio dokumentuak eta Zuffia de Iusok bederatzi. Zadorrako zubia jotzen zuen Julio Caro Barojak (1980: 184) bien arteko mugatzat.[6]

Haren kokapenarengatik, izenaren antzekotasunarengatik eta esleitutako zergengatik, herri batenak baino handiagoak, haran baten neurrikoak, nahiko argi dago lehengo Zufia eta gaurko Zuia bat direla, bata bestearen aldaera alegia (zubia > zufia > zuia). Era berean, Ossingani alfozean Zuhiabarrutia ere aipatzen da, eta pentsa daiteke Donemiliagako goldean aipatzen diren Zuffia de Iuso eta Zuhia Barrutia biek barruti berberari egiten ziotela erreferentzia. Dokumentu horretan aipatzen diren herriek, agidanez, "rega" bana edo bina ematen zioten Donemiliaga Kukulako monasterioari. Zuffia de Iuso eta Zuhia Barrutia horiek aipatzen direnean, bederatzi "rega" eman zutela ikusten da. Pentsa daiteke Zuffia de Iuso eta Zuhia Barrutia horiek bereizi nahi izan zirela dokumentuan alboko Zuffia de Susotik.

Gerardo López de Gereñuk Zoygoitia aldaera topatu zuen XIII. mendeko dokumentazioan.[7]

Juan Antonio Llorenteren Noticias históricas de las tres provincias Vascongadas (1807) Zuffia de Suso gaurko Zigotia eta Zuffia de Iuso gaurko Zuia izango ziratekeela aipatzen zen. Egilearen arabera, "Suso" esapidearen euskal ordaina "Goitia" zen, beraz ondorioztatzekoa da errioxar fraideek Zuffia de Suso idazten zutena herrikoek Zuffia-Goitia izendatzea.

Hurrengo mendeetan Zuhigutia (1233), Çoygoitia (1257), eta Zuigoitia (1338) ageri izan ziren 1457an Cigoitia ageri arte. Dena den, badirudi ahozko hizkeran jatorrizko formari eutsi zitzaiola; izan ere, duela gutxi arte jaso izan da Suiguitixe Legutioko euskaldun zaharren artean.

Toponimoaren azpiko Zuia izena zubia hitzetik letorke, euskal toponimian beste hainbatetan gertatu den bezala. Hipotesi horren arabera, toponimoaren bilakabidea honakoa izango zen: Zubia ?-> Zuffia (1025) ->Zufia (1089) -> Zuia (1457). Horren alde aipa liteke Zigoitiko ibai nagusiak Zubialde izena duela.

Zigoitia izenaren amaierako -a artikulua da, eta deklinatzean honela egin behar da: Zigoitia, Zigoitiarekin, Zigoitian..., baina Zigoitiko, Zigoititik, Zigoitira... Era berean, izen honek bere azken -a galtzen du ondoan beste determinatzaile bat edo adjektiboa daramanean; adibidez: Zigoiti maitea, Zigoiti osoan, Gure Zigoiti hau...[4][8]

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Zigoitia eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zigoitiak mitologia aberatsa dauka, kondairak dioenez, Mairulegorretan urrea dago ezkutatuta. Urrearen kontu hori Euskal Herri osoan dago hedatuta, eta kondairek diotenez, gure inguruetako kobazulo gehienetan urrea dago noiz aurkituko zain. Esaten da alde horretako mairuak, ikaragarrizko indarra zeukaten genio batzuk, kobazuloan elkartzen zirela (eta direla).

Zigoitian aurkitu diren populazio aztarnarik zaharrenak Gorbeian kokatzen dira, Mairulegorretako kobazuloetan hain zuzen. Bertan Paleolitoko objektu batzuk aurkitu zituzten. Handik gertu Burni Aroko ontzi eta beste objektu batzuk ere aurkitu ziren.

Ondategitik hurbil dagoen Artzegi koban Brontze Aroko objektu batzuk topatu zituzten. Zaitegi inguruan neurri txikiko trikuharriak eta tumuluak daude. Burdin Aroan, bi herrixka eraiki ziren, haietako bat, Zabalgana deiturikoa, Ondategin dago. Aztarnen arabera, herrixka hori gotorleku bat izan zen. Herrixka berean eskuz egindako ontzi zati handiak aurkitu dira.

Erromatarren garaiko ezer ez da aurkitu, orduko txanpon bat izan ezik.

Erdi Aroan Zigoitian tenplu txikiak eraiki ziren, Ondategiko San Lorentzo parrokia kasu.

1192. urtean Nafarroako Antso Jakituna erregeak Larraun forua edo hiri-gutuna sinatu zuen. Inguruko bilerak Ondategiko Santa Luziako baselizan egiten ziren.

XIX. mende arte Ondategi Zigoitiko hiriburua izan zen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herriko jarduera ekonomiko nagusiak abeltzaintza, nekazaritza eta baso ustiapena dira. Zekaleak, patata eta arbiak dira ekoizpen nagusiak. Baso azalera herri jabetzako 8.603 Ha-koa da. Abeltzaintza, batez ere, behi eta ardiena da. Irina egiteko hamar errota ere badaude.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 23.179 euro-koa zen[9], probintziako 2. altuena, eta etxegune bakoitzeko 56.237 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (18.742 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 30.450 euro zen. Errenta gordina 28.448 euro-koa izan zen pertsonako, probintziako 3. altuena.

Eustaten datuen arabera, 2024. urtean udalerriko 18 urteko eta gehiagoko biztanleen errenta pertsonalaren mediana —biztanleen erdiek baino gutxiago eta beste erdiek baino gehiago jasotzen duten zenbatekoa— 28.858 eurokoa zen[10][oh 1]: gizonena 32.757 eurokoa eta emakumeena 23.511 eurokoa; hau da, emakumeena gizonena baino % 28,2 txikiagoa. Araba osoan, mediana 22.771 eurokoa zen. Familia-errentari dagokionez, udalerriko familien erdiek 57.185 euro baino gutxiago jaso zuten urtean; familien % 10ek 19.630 euro baino gutxiago jaso zuten (probintziako 3. altuena), eta beste % 10ek 123.299 euro baino gehiago (probintziako 3. altuena)[11].

Errenta-pertzentilak, sexuaren arabera
Errenta pertsonala (2024) Arabako mapa
◄ gizonakPemakumeak ►
12.724
P20
5.749
17.342
P25
10.762
20.528
P30
12.720
27.243
P40
17.485
32.757
P50
23.511
39.349
P60
29.307
45.459
P70
35.455
47.913
P75
39.288
52.818
P80
43.339
69.433
P90
52.089
88.952
P95
64.328
181.757
P99
102.228
18 urteko eta gehiagoko pertsonak, sexuaren arabera.
Familia-errenta (2024) Arabako mapa
◄ gizonakPemakumeak ►
24.839
P10
14.400
32.658
P20
24.980
39.629
P25
30.273
44.645
P30
34.201
51.504
P40
41.654
59.394
P50
51.183
67.527
P60
64.270
80.375
P70
78.698
87.000
P75
84.224
96.503
P80
93.089
124.847
P90
119.137
166.153
P95
139.133
328.917
P99
224.522
Familiak, diru-sarrera nagusien hartzailearen sexuaren arabera.
Errenkada bakoitzeko balioa muga bat da: adibidez, P20 errenkadan, pertsonen edo familien % 20k zenbateko hori baino gutxiago jaso zuten; P50 mediana da. Bi grafikoek eskala bera dute. Iturria: Eustat.

Diru-sarrera guztien artean % 55,7 soldatak dira[12].

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[13][oh 2]. Udalerrian indizea 25,8 da, probintziakoaren (29,1; Arabako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,1 da, probintziakoaren (2,5; Arabako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Eustatek beste adierazle bat ematen du[oh 1]: diru-sarrera txikienak dituzten familien % 20ren batez besteko errenta, handienak dituztenen % 20renaren ehuneko gisa adierazita; zenbat eta handiagoa izan, orduan eta berdinagoa da banaketa. 2024. urtean, udalerrian lehenengoek 18.085 euro jaso zuten batez beste, eta bigarrenek 143.866 euro; hau da, lehenengoen errenta bigarrenen % 12,6 zen[14] (Araba osoan, % 11,7; udalerriko banaketa berdinagoa da). Pertsonen errentari dagokionez, diru-sarrera txikienak dituzten biztanleen erdiak batez beste 12.415 euro jaso zuen, eta handienak dituzten erdiak 53.300 euro; lehenengoen errenta bigarrenen % 23,3 zen[15] (Araba osoan, % 21,2).

Errentaren bilakaera
Errenta pertsonala
EuroakUrtea010.00020.00030.00040.00050.00020132015201720192021202320. pertzentilaMediana80. pertzentilaErrenta pertsonala: 20., 50. eta 80. pertzentilak
20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.
Familia-errenta
EuroakUrtea20.00040.00060.00080.000100.00020132015201720192021202320. pertzentilaMediana80. pertzentilaFamilia-errenta: 20., 50. eta 80. pertzentilak
20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.
Iturria: Eustat.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Zigoitia udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 918 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 58,0; gainerako % 42,0 inaktibo zeuden (erretiratuak % 65,8, beste inaktiboak % 20,6 eta ikasleak % 13,6).[16] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 4,9 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 58,8 zen eta emakumezkoena % 57,2; langabezia-tasa, aldiz, % 4,4 eta % 5,5 zen, hurrenez hurren.[16]

Okupatuen kopurua 876 zen 2023ean, 2021eko 846etik gora.[17] Emakumeek okupatuen % 45,0 osatzen dute, eta gizonek % 55,0.

876okupatu, 2023+% 3,5 2021etik
% 45,0emakumeak okupatuen artean
% 58,0jarduera-tasa, 2024
% 4,9langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 55,2
% 27,6
% 8,7
Okupatuak · % 55,2Langabeak · % 2,8Ikasleak · % 5,7Erretiratuak · % 27,6Beste inaktiboak · % 8,7
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Zigoitia, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak873% 55,2477% 56,2396% 54,0
Langabeak45% 2,822% 2,623% 3,1
Inaktiboak664% 42,0350% 41,2314% 42,8
Guztira1.582% 100,0849% 100,0733% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 71,7), industria (% 18,5), eraikuntza (% 5,7) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 4,1).[17] Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 17,5), ondoren merkataritza (% 11,6) eta osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 9,6) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Arabako mapa
% 18,5
% 71,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 4,1Industria · % 18,5Eraikuntza · % 5,7Zerbitzuak · % 71,7
Jarduera-adar zehatzak
Manufaktura-industria
% 17,5
Merkataritza
% 11,6
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 9,6
Administrazio publikoa
% 8,6
Hezkuntza
% 7,5
Jarduera profesionalak
% 6,6
Ostalaritza
% 5,9
Eraikuntza
% 5,7
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 5,1
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 5,0
Garraioa eta biltegiratzea
% 4,6
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 4,1
Beste zerbitzu batzuk
% 3,1
Informazioa eta komunikazioak
% 2,3
Etxeetako jarduerak
% 1,1
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,5
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 0,3
Erauzketa-industriak
% 0,3
Higiezinen jarduerak
% 0,2
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,2
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 45,1; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 40,2), eta oinarrizko okupazioak % 9,0.[18] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 48,8), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 44,7).

% 40,2
% 45,1
% 9,0
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 40,2Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 45,1Oinarrizko okupazioak · % 9,0Ez dago jasota · % 5,7
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Zigoitia, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak352% 40,2176% 36,5176% 44,7
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak395% 45,1235% 48,8160% 40,6
Oinarrizko okupazioak79% 9,038% 7,941% 10,4
Ez dago jasota50% 5,733% 6,817% 4,3
Guztira876% 100,0482% 100,0394% 100,0

Okupatuen % 73,9 besteren konturako langileak dira, eta % 26,1 norberaren konturakoak.[19]

% 22,4
% 60,0
% 13,8
Norberaren kontura, langileak dituena · % 3,8Norberaren kontura, langilerik gabe · % 22,4Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 60,0Besteren kontura, aldi baterakoa · % 13,8
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Zigoitia, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura229% 26,1154% 32,075% 19,0
Besteren kontura647% 73,9328% 68,0319% 81,0
Guztira876% 100,0482% 100,0394% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 93,5 estatuan jaio zen, eta % 6,5 atzerrian.[16] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 56,8 okupatuak dira, % 31,6 erretiratuak, % 5,9 ikasleak eta % 4,1 bestelako inaktiboak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 71,7 okupatuak dira, % 13,0 bestelako inaktiboak, % 10,9 erretiratuak eta % 4,3 langabeak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 54,1 okupatuak dira, % 24,3 erretiratuak, % 12,1 bestelako inaktiboak, % 5,7 ikasleak eta % 3,9 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 56,4 okupatuak dira, % 30,9 bestelako inaktiboak, % 7,3 langabeak eta % 3,6 erretiratuak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 56,8
Okupatuak
% 71,7
% 1,5
Langabeak
% 4,3
% 5,9
Ikasleak
% 0,0
% 31,6
Erretiratuak
% 10,9
% 4,1
Beste inakt.
% 13,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 54,1
Okupatuak
% 56,4
% 3,9
Langabeak
% 7,3
% 5,7
Ikasleak
% 1,8
% 24,3
Erretiratuak
% 3,6
% 12,1
Beste inakt.
% 30,9
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 92,7 estatuan jaio zen, eta % 7,3 atzerrian.[18] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 47,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 38,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 7,1 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 66,7 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 18,2 oinarrizko okupazioetakoak eta % 12,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 46,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 40,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 9,4 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 41,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 25,8 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 22,6 oinarrizko okupazioetakoak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 38,3
Goi eta erdi maila
% 12,1
% 47,4
Langile kualifikatuak
% 66,7
% 7,1
Oinarrizko okup.
% 18,2
% 7,1
Ez dago jasota
% 3,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 46,3
Goi eta erdi maila
% 25,8
% 40,5
Langile kualifikatuak
% 41,9
% 9,4
Oinarrizko okup.
% 22,6
% 3,9
Ez dago jasota
% 9,7
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egituran badira aldeak jatorriaren arabera.[20] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 59,9 zerbitzuetan ari dira, % 26,3 industrian, % 8,2 eraikuntzan eta % 5,6 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 66,7 zerbitzuetan ari dira, % 15,2 eraikuntzan, % 12,1 industrian eta % 6,1 nekazaritzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 86,0 zerbitzuetan ari dira, % 9,9 industrian eta % 2,2 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 80,6 zerbitzuetan ari dira, % 12,9 industrian eta % 6,5 nekazaritzan.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 5,6
Nekazaritza
% 6,1
% 26,3
Industria
% 12,1
% 8,2
Eraikuntza
% 15,2
% 59,9
Zerbitzuak
% 66,7
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 1,9
Nekazaritza
% 6,5
% 9,9
Industria
% 12,9
% 2,2
Eraikuntza
% 0,0
% 86,0
Zerbitzuak
% 80,6
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 45 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.344 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[21][oh 3]. Kopuru hori udalerriaren azalera (10,2 km²) baino handiagoa da, udalerrian kokatutako ustiategien lurrak beste udalerri batzuetan ere badaudelako[22]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 50,3 larre iraunkorrak (1.178 ha, 32 ustiategitan), % 49,4 lur goldagarria (1.158 ha, 35 ustiategitan), % 0,3 arbolak (7,8 ha, 4 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (0,35 ha, 16 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,13 ha, 3 ustiategitan)[oh 4].

Nekazaritzako azalera erabilgarria, lur-erabileraren arabera
49%
50%
Lur goldagarria · 1.158 ha (% 49,4)Larre iraunkorrak · 1.178 ha (% 50,3)Arbolak · 7,8 ha (% 0,3)Baratzeak · 0,35 ha (< % 0,1)Berotegiak · 0,13 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.118 behi, 2.868 ardi, 213 ahuntz, 1 txerri, 193 zaldi, 7.000 hegazti inguru, 3 untxi eme eta 718 erlauntz (probintziako 2. kopururik handiena) zeuden[23].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 1.317 gidari zeuden erroldatuta: 728 gizon (% 55,3) eta 589 emakume (% 44,7)[24]. Biztanleen % 71,5 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 1.990 ibilgailuk osatzen zuten: 1.293 turismo, 195 furgoneta, 192 motozikleta, 139 kamioi eta 47 ziklomotor[24]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 702 turismokoa zen, probintziako (479) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 12,3 urtekoa zen; turismoen % 13,8k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 12,5k 25 urte baino gehiago[24]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 54 diesel zen eta % 42,9 gasolinazko; 50 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 2,6; probintzian % 1,2). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 9,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 28,8k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
34%
29%
29%
0 etiketa · 76 (% 3,9)ECO · 101 (% 5,2)C etiketa · 653 (% 33,5)B etiketa · 556 (% 28,6)Etiketarik gabe · 561 (% 28,8)
Turismoak, adinaren arabera
14%
15%
24%
35%
12%
< 4 urte · 179 (% 13,8)4–8 urte · 195 (% 15,1)8–15 urte · 311 (% 24,1)15–25 urte · 447 (% 34,6)≥ 25 urte · 161 (% 12,5)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Banaketa administratiboa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zigoitiko udalerriak herri hauek ditu bere barnean:

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XX. mendearen lehen erdia gorabeherarik gabe igaro zen Zigoitiko populazioari dagokionez. Inguruko udalerrietan bezala, eta nekazaritzari lotutako lurraldea izanik, 1950eko hamarkadatik aurrera, berriz, populazioak beherako joera hartu zuen, gehienbat Gasteiz eta Bilbo hirietara izandako emigrazioaren ondorioz.

1980ko hamarkadatik aurrera, garraiobideak hobetzearen eta hirietako etxebizitzen prezio handien ondorioz, jende berria iritsi zen udalerrira. Hala bada, populazioa bikoiztu egin zen 20 urtetan.

Biztanleriaren tamainaUrtea600800100012001400160018002000189019201950198020102040ZigoitiaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 985 gizon, 856 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.35
0.30
 
90-94
 
1.29
1.12
 
85-89
 
1.75
3.25
 
80-84
 
2.34
4.57
 
75-79
 
4.21
6.70
 
70-74
 
6.54
8.63
 
65-69
 
8.64
9.44
 
60-64
 
8.29
7.51
 
55-59
 
7.59
10.76
 
50-54
 
10.98
6.90
 
45-49
 
8.18
6.29
 
40-44
 
7.71
3.45
 
35-39
 
4.21
3.45
 
30-34
 
2.92
4.16
 
25-29
 
2.80
5.08
 
20-24
 
4.79
6.90
 
15-19
 
5.96
5.18
 
10-14
 
4.67
4.47
 
5-9
 
3.62
1.83
 
0-4
 
3.15
Iturria: Eustat / Instituto Nacional de Estadística[25]
Hazkunde begetatiboa
Hazkunde begetatiboa (pertsonak)Urtea−15−10−50510151975198319911999200720152023ZigoitiaHazkunde begetatiboa
Urtea197519761977197819791980198119821983198419851986198719881989199019911992199319941995199619971998199920002001200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Hazkunde begetatiboa 1−1−54−821−1−1−10113−1−4−31681−24−1−212921371661164−610−5−6−7−8−11−8−5−12−10−11−6
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu[26] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.
Bizirik jaiotakoak sexuaren arabera
JaiotzakUrtea02468101219962000200420082012201620202024GizonezkoakEmakumezkoakJaiotzak, sexuka
Urtea199619971998199920002001200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Bizirik jaiotakoak 88698141410111411171515201613111791857108104869
Honakoa bertan erroldatutako amaren batetik bizirik jaiotako haurrak erakusten duen grafiko bat da. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu[27] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 19,3 udalerri berean jaioak ziren[28], probintziako batez bestekoaren (% 46) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 12,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 7 —probintzian % 16,6—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Arabako mapa
Udal
Prob
Erki
Best
Udalerri berean · % 19,3Probintzia berean · % 48,8Erkidegoan · % 12,1Beste erkidegoa · % 12,9Estatutik kanpo · % 7
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Euskal Autonomia Erkidegoko probintziei dagokienez, biztanleen % 68,3 Araban, % 7,4 Bizkaian, eta % 4,7 Gipuzkoan jaio ziren[29].

Jaioterria, lurralde historikoka
Arab
EAEt
Araba · % 68,3Bizkaia · % 7,4Gipuzkoa · % 4,7EAEtik kanpo · % 19,6
Biztanleria jaiolekuko probintziaren arabera (2025). Iturria: Eustat.

Biztanleria atzerritarra

2025. urtean, biztanleen % 4,9k atzerriko nazionalitatea zuen[30]. Atzerritarren artean, talde nagusiak Hego Amerika (% 39,6), Mendebaldeko Europa (% 22), Asia eta Ozeania (% 16,5) ziren.

Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Txina, Ekuador dira.[31]

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Asia
Amerika · % 56,3Europa · % 25,8Afrika · % 4,7Asia · % 13,3
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
8
Kolonbia
9
4
Txina
7
5
Ekuador
4
5
Peru
3
5
Venezuela
3
4
Frantzia
3
6
Pakistan
0
5
Portugal
1
1
Bolivia
4
1
Errumania
4
2
Alemania
2
1
Brasil
3
3
Dominikar Errepublika
1
2
Kuba
2
1
Maroko
2
1
Mexiko
2
1
Paraguai
2
1
Txile
2
1
Ukraina
2
0
Errusia
2
1
Italia
1
0
Senegal
2
1
Argentina
0
0
Belgika
1
1
Danimarka
0
1
Nikaragua
0
1
Suitza
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eustaten 2024ko Biztanleriaren eta Etxebizitzen Erroldaren arabera, udalerrian 993 etxebizitza zeuden: 748 (% 75,3) nagusiak eta 244 (% 24,6) gainerakoak (bigarren egoitzak edo hutsik).[32] 2021eko Zentsuaren kontsumo elektrikoaren arabera, 69 (% 7,1) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 70 (% 7,2) hutsik zeuden.[33] Etxebizitza nagusien % 92,6 jabetzan zegoen eta % 4,7 alokairuan.[32] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 6 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 21 plazarekin (3,5 plaza etxebizitzako).[34]

993etxebizitza
748nagusi
6etxebizitza turistiko (2026) Arabako mapa

Etxebizitza multzoa Arabako mapa (2024)

748
244
Nagusiak (748)Gainerakoa (bigarrena edo hutsik) (244)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa, 2021) Arabako mapa (2021)

837
Okupatuak (837)Noizbehinkakoak (69)Hutsik (70)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak) Arabako mapa (2024)

693
Jabetzan (693)Alokairuan (35)Beste modu batean (20)

Guztira 748 etxegune zeuden, batez beste 2,5 egoiliarrekoak; horietatik 222 (% 29,7) pertsona bakarrekoak ziren.[32]

Etxeguneak egoiliar kopuruaren arabera Arabako mapa (2024)

222
219
291
Egoiliar 1 (222)2 egoiliar (219)3-5 (291)6-9 (14)10 edo gehiago (2)

Etxebizitzen batez besteko azalera erabilgarria 164,7 m²-koa zen eta batez besteko antzinatasuna 50,6 urtekoa.[32] Etxebizitzen % 95,6 etxebizitza bakarreko eraikinetan zeuden eta % 0,0 21 etxebizitza edo gehiagoko eraikinetan.[32] Etxebizitzen % 3,2 igogailua zuten.

Eraikineko etxebizitza kopurua

948
Etxebizitza 1 (948)2 (12)3-10 (32)

Gela kopurua

126
240
252
316
1-3 gela (58)4 (126)5 (240)6 (252)7 edo gehiago (316)

Bainugela kopurua

469
515
Bainugela 1 (469)2 edo gehiago (515)

Berokuntzari dagokionez, etxebizitza nagusien % 0,0 berokuntza zentrala zuten, % 85,2 banakakoa eta % 13,4 noizean behingoa.[32] Horrez gain, % 7,0 hodien bidezko gasa zuten eta % 3,3 igogailua.

Berogailu mota

% 85,2
% 13,4
Banakakoa (% 85,2)Noizean behingoa (% 13,4)

Bestelako ekipamenduak (etxebizitza nagusiak)

Hodien bidezko gasa% 7,0
Ur bero zentrala% 72,9
Igogailua% 3,3

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 1.614 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 55,5 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 18,2; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 19,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 7,1.[35] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 54,6 zen 2021ean eta % 55,5 2024an; beraz, 0,9 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 8,3 izatetik % 7,1 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 57,0 ziren, eta gizonen artean % 54,1; 2,8 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 7,5 eta gizonen % 6,7 ziren.

1.614biztanle 15 urte edo +, 2024
% 55,5goi-mailako ikasketak+0,9 puntu 2021etik mapa
% 7,1lehen hezkuntza edo gutxiago−1,3 puntu 2021etik mapa
% 12,4ikasten ari dira, 2024
% 19,3
% 18,2
% 55,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 7,1Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 19,3Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 18,2Goi-mailako ikasketak · % 55,5
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Arabako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 57,5 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 42,5 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 33 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 48,0 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 52,0. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 0,8 ziren.[35]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 0,8
Lehen hezkuntza
% 6,3
DBH eta antzekoak
% 19,3
Batxilergoa
% 8,7
Erdi-mailako LH
% 9,5
Goi-mailako LH
% 23,5
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 13,6
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 12,4
Masterrak eta espezialitateak
% 3,8
Doktoretzak
% 2,0
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Zigoitia, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak895% 55,5470% 54,1425% 57,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa294% 18,2161% 18,5133% 17,8
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)311% 19,3179% 20,6132% 17,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago114% 7,158% 6,756% 7,5
Guztira1.614% 100,0868% 100,0746% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Zigoitia, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 54,6% 17,8% 19,2% 8,31.559
2022% 55,1% 18,5% 18,8% 7,61.573
2023% 56,1% 17,9% 19,0% 6,91.583
2024% 55,5% 18,2% 19,3% 7,11.614

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 12,4 ikasten ari zen (200 pertsona).[36] Ikasten ari zirenetatik, % 45,5 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 28,5 batxilergoan, % 21,0 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 3,5 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 53,3 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 39,1; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 25,5 eta emakumeen % 15,6. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 90,1 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 51,0 eta 25–29 urtekoen % 21,0; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,8 baino ez.[37] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 53,3 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 37,3.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 90,1
20–24 urte
% 51,0
25–29 urte
% 21,0
30–34 urte
% 7,3
35–39 urte
% 9,9
40–44 urte
% 5,1
45–49 urte
% 5,4
50–54 urte
% 3,0
55 urte edo +
% 0,8
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 1,5
Goi-mailako ikasketak
% 45,5
Erdi-mailako LH
% 21,0
Batxilergoa
% 28,5
DBH eta antzekoak
% 3,5
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,0
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 93,1 estatuan jaio zen, eta % 6,9 atzerrian.[35] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 55,2 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 6,2; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 36,7 eta % 14,3, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 57,8 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 7,6; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 47,6 eta % 6,3, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 55,2
Goi-mailakoak
% 36,7
% 18,3
Batx. / erdi LH
% 22,4
% 20,3
DBH
% 26,5
% 6,2
Lehen H. edo gutx.
% 14,3
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 57,8
Goi-mailakoak
% 47,6
% 16,5
Batx. / erdi LH
% 31,7
% 18,0
DBH
% 14,3
% 7,6
Lehen H. edo gutx.
% 6,3
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 12,8 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 7,1.[36] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 45,8 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 37,5 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Sakontzeko, irakurri: «Hauteskundeak Zigoitian»

2023-2027 legegintzaldia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
2023ko hauteskundeen ondorengo Zigoitiako udalbatza
Alderdia 2023ko maiatzak 28
Zinegotziak Boto kopurua
Euskal Herria Bildu (EHB)
4 / 9
358 (% 41,58)
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
4 / 9
356 (% 41,35)
Alderdi Popularra (PP)
1 / 9
86 (% 9,99)
Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra (PSE-EE)
0 / 9
61 (% 7,08)
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak. Eusko Jaurlaritza

Alkateak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hauek izan dira Zigoitiko azken alkateak:

Alkatea Agintaldi hasiera Agintaldi amaiera Alderdia[38]
Ignacio Beitia Ortiz de Echevarria[38] 1979 1983 Euzko Alderdi Jeltzalea
Jose Antonio Saez de Camara Ruiz de Erenchun[38] 1983 1987 Euzko Alderdi Jeltzalea
Fernando Fernandez de Eribe Gonzalez de Zarate[38] 1987 1991 Euzko Alderdi Jeltzalea
Fernando Fernandez de Eribe Gonzalez de Zarate[38] 1991 1995 Euzko Alderdi Jeltzalea
Jose Antonio Saez de Camara Ruiz de Erenchun[38] 1995 1999 Euzko Alderdi Jeltzalea
Jose Antonio Saez de Camara Ruiz de Erenchun[38][39] 1999 2003 Euzko Alderdi Jeltzalea
Jose Antonio Saez de Camara Ruiz de Erenchun[38] 2003 2007 Euzko Alderdi Jeltzalea-Eusko Alkartasuna
Nuria Lopez de Letona Lengaran[38][40] 2007 2011 Sarragoa[40]
Ioseba Mikel Las Heras Martinez de Lapera[38] 2011 2015 Bildu
Ioseba Mikel Las Heras Martinez de Lapera[38][41][42] 2015 2019 Euskal Herria Bildu
Javier Gorbeña Garcia[38][43][44][45][46] 2019 2023 Euzko Alderdi Jeltzalea
Javier Gorbeña Garcia[47][48][49][50] 2023 Jardunean Euzko Alderdi Jeltzalea
2027 2031

Garraioa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Araba Bus sareko eta lineek zerbitzua ematen diote udalerri honi:

 Araba Bus
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
1Gasteiz
(geltokia)		Etxabarri Dibina (Gorbeia MG) • Etxabarri Dibina • Apodaka • Berrikao • Buruaga • Eribe • Gopegi • Maurga • Larrinoa • Murua • Etxaguen • Gorostitza • AkostaZestafe⁠
14Gasteiz
(geltokia)		Zaitegi • Murgia • Sarria • Murgia (Paularrak) • Ametzaga • Beluntza (Soleta)Izarra⁠
15Gasteiz
(unibertsitatea)		Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (geltokia) • Zaitegi • Murgia • Sarria • Murgia (Paularrak) • Ametzaga • Beluntza (Soleta) • Izarra • Lezama • Larrinbe • Amurrio • Amurrio (San Jose) • Luiaondo (Malato) • Luiaondo • Laudio (Gurutze Gorria) • Laudio • Areta • Laudio (Ugarte) • OkondoArtziniega

Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu udalerrian:

 Eskualdeko Garraioa
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
5Urduña
Izarra
Murgia
Gopegi		Urduña (suhiltzaileak) • Apregindana • Untza • Uzkio Urkabustaiz • Oiardo • Goiuri • Beluntza • Ziorraga • Altube • Gillerna • Lukiano • Aperregi • Donamaikia • Jugo • Bitoriano • Zarate • Markia • Sarria • Olano • Letona • ZaitegiUrduña
Izarra
Murgia
Gopegi

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskara

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Jose Beobide[51] zestafearrari, Zigoitiko tokiko euskararen azken hiztunari, 2010ean jasotako testigantza.[52][53]

Zigoitiko tokiko euskara Otxandio inguruko euskararen[54][55] barnean sailkatzen da, mendebaldeko bizkaieraren barne dagoen tarteko euskalkian. Tokiko euskara, ordea, galzorian da, hiztun bat besterik ez baitu gaur egun: Jose Beobide zestafear artzaina.[56]

2001eko datuen arabera, udalerriko 1258 biztanleetatik 298 euskaldunak ziren, 274k euskaraz egiteko nolabaiteko gaitasuna zuten eta gainontzeko 686ak erdaldunak ziren. Etxeko hizkuntza eta ama hizkuntza nagusiki gaztelania zen alde handiz. 2006.urtean, aldiz, euskaldunak % 23 zirela jotzen zen.

2016ko datuen arabera, Zigoitiko biztanleen artean %47,2 euskaldunak ziren.

Jaiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Zigoitiko udal pilotalekua, 2012ko herriko jaietan, esku huskako pilota partida jokatzen ari zirela.
  • Uztailaren azken asteburuan, Zigoitiko udalerriaren festak ospatzen dituzte.
  • Irailaren bigarren asteburuan, Zigoitia Euskaraz jaia ospatzen da

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zigoitiar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 INEk eta Eustatek metodologia desberdinak erabiltzen dituzte errenta kalkulatzeko, eta, horregatik, haien zifrak ez dira zuzenean alderagarriak. INEren Etxeguneen Errentaren Banaketaren Atlasak etxegune bakoitzaren errenta haren kide guztien artean banatzen du, adingabeak barne, eta haren P80/P20 zatidura kontsumo-unitateko errentaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura da (zenbat eta handiagoa, orduan eta desberdintasun handiagoa). Eustatek, berriz, 18 urteko eta gehiagoko pertsona bakoitzaren errenta eta familia bakoitzarena neurtzen ditu, eta haren 20/80 ratioak diru-sarrera txikienak dituzten % 20ren batez besteko errenta handienak dituztenen % 20renarekin alderatzen du, ehunekotan (zenbat eta handiagoa, orduan eta berdintasun handiagoa).
  2. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  3. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
  2. ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  3. ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  4. 1 2 Euskaltzaindia. (PDF) 150. arauaː Arabako herri izendegia. .
  5. ↑ (Gaztelaniaz) Salaberri Zaratiegi, Patxi. (2015). «Araba/Álava: Los nombres de nuestros pueblos» www.euskaltzaindia.eus (kontsulta data: 2025-07-27).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) Salaberri Zaratiegi, Patxi. (2015). «Araba/Álava: Los nombres de nuestros pueblos (398 or.)» www.euskaltzaindia.eus (kontsulta data: 2025-07-27).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) López de Guereñu Galarraga, Gerardo. ((1989) [1957]). Mortuorios o despoblados». Toponimia alavesa seguido de Mortuorios o despoblados y Pueblos alaveses.. Bartzelona-Bilbao: Onomasticon Vasconiae 5. ALSOGRAF, Euskaltzaindia, 541 or. ISBN 8485479483...
  8. ↑ «“De Ferro de Alava” (1025) – "Zuffia de suso eta Zigoitiko Apodacaren 1.000 urte" - Abadelaueta elkarte etnografikoa» www.abadelaueta.com (kontsulta data: 2025-04-20).
  9. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Araba.tab.
  10. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren pertzentilak EUSTAT.tab.
  11. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren pertzentilak EUSTAT Araba.tab.
  12. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Araba.tab.
  13. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  14. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren adierazleak EUSTAT.tab.
  15. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren adierazleak EUSTAT.tab.
  16. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  20. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  21. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Araba.tab (Wikimedia Commons).
  22. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1443528.
  23. ↑ Eustat, «Nekazaritza-ustiategietako abelburuak, udalerriaren eta espeziearen arabera». Datuak: EUSTAT abeltzaintza.tab (Wikimedia Commons).
  24. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Araba.tab (Wikimedia Commons).
  25. ↑ Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera). .
  26. ↑ «Euskal AEko hazkunde begetatiboa, lurralde eremuka. 1975 - 2023-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-29).
  27. ↑ «Euskal AEko jaiotza biziak, lurralde-eremuen eta sexuaren arabera. 1996 - 2024-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
  28. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Araba.tab.
  29. ↑ Eustat, «Biztanleria jaioterriaren arabera», Jaioterria - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
  30. ↑ Eustat, «Biztanleria nazionalitatearen herrialde-taldearen arabera», Nazionalitatea - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
  31. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Araba.tab.
  32. 1 2 3 4 5 6 «Etxebizitzen parkea» Biztanleriaren eta etxebizitzen errolda. Etxebizitzak (Eustat).
  33. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  34. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  35. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  36. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  37. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  38. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 (Gaztelaniaz) «Base de datos de Alcaldes y Concejales: Ministerio de Política Territorial y Función Pública.» www.mptfp.gob.es (kontsulta data: 2020-03-22).
  39. ↑ (Gaztelaniaz) «Cinco alcaldes del PNV dejan las Juntas de Álava porque no se invitó a Batasuna» El País 2002-05-26 ISSN 1134-6582. (kontsulta data: 2023-04-29).
  40. 1 2 (Gaztelaniaz) «El PNV de Zigoitia denuncia que los restos de la plaza de toros saturan su escombrera» El Correo 2007-07-23 (kontsulta data: 2023-04-29).
  41. ↑ (Gaztelaniaz) «EH Bildu gobernará en nueve municipios de Álava durante la presente legislatura» 20 minutos 2015-06-13 (kontsulta data: 2023-04-29).
  42. ↑ (Gaztelaniaz) «EH Bildu conquista 40 alcaldías en Navarra, incluida Pamplona» Europa Press 2015-06-13 (kontsulta data: 2023-07-08).
  43. ↑ «EAJk Zigoitiko alkatetza kendu dio EH Bilduri» Berria 2019-06-16 (kontsulta data: 2020-03-14).
  44. ↑ (Gaztelaniaz) «Alcaldías en Álava: Labastida, Zigoitia y Laguardia para el PNV, Samaniego para EH Bildu» Gasteiz Hoy 2019-06-15 (kontsulta data: 2020-03-14).
  45. ↑ (Gaztelaniaz) «Alcalde y concejales del Ayuntamiento de Zigoitia 2019-2023» El Correo 2019-06-15 (kontsulta data: 2023-07-09).
  46. ↑ «EH Bilduren aginte makila kolokan da Legution» Alea 2023-05-29 (kontsulta data: 2023-07-05).
  47. ↑ «Hego Euskal Herriko alkateak 2023ko ekainak 17» Orain 2023-06-17 (kontsulta data: 2025-11-15).
  48. ↑ (Gaztelaniaz) «Todos los alcaldes y alcaldesas de Álava, pueblo a pueblo» Diario de Noticias de Álava 2023-06-18 (kontsulta data: 2025-11-16).
  49. ↑ (Gaztelaniaz) «El PNV vuelve a relegar a EH Bildu en Zigotia con apoyo del PP» El Correo 2023-06-17 (kontsulta data: 2023-07-08).
  50. ↑ (Gaztelaniaz) «Hablamos con Javier Gorbeña García, alcalde de Zigoitia» Radio Gorbea 2023-03-02 (kontsulta data: 2025-12-02).
  51. ↑ «Beobide Garmendia, Jose - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-12-05T10:11:55Z).
  52. ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-06-26).
  53. ↑ «Zestafen euskaldunik ez» Ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-06-26).
  54. ↑ «Otxandio ingurukoa» Ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-06-19).
  55. ↑ «Zigoitia» Ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-06-19).
  56. ↑ «Joxe Beobide: "Euskaldunari ez diote maitasunik izan"» Berria (kontsulta data: 2018-06-19).
  57. ↑ (Gaztelaniaz) «Juan Saenz de Buruaga», Auñamendi Eusko Entziklopedia.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Zigoitia&oldid=11829225"(e)tik eskuratuta