Sápmi

Ucjuuvâst ja Vetsijuuvâst uážžu pivdeđ oovtâ luosâ – ”Vuoiŋâlâžžávt pyeri, ko piäsá pivdeđ”

Uđđâ suhâpoolvâin mana iivijd, vâi uáppá vuod luosâpivdem­kulttuurân, jis luosâpivdem­kulttuur ubâ iälláá puátteevuođâst, uáiná kuálásteijee.

Taan ive oovtâ luosâ uážžu koddeđ kyehti jándur ääigi.

Luosâ kuálástem Tiänui sijđočaasijn lii ain uáli räijejum. Kuálástem räijejuvvoo, ko Tiänujuuvâ čácáduvâin luosânäälih láá uáli hiäjuh.

Kuittâg muáddi keesi ääigi páiháliih láá uážžum kuálástiđ oovtâ luosâ. Tast lii stuorrâ merhâsume kuávlu sämmiláid.

Taan ive oovtâ luosâ pivdem pištá kyehti jándur: koskoho 1. syeinimáánu tme 19 rääjist vástuppeeivi 3. syeinimáánu tme 19 räi.

Talle uážžu koddeđ oovtâ tide, ađai vuálá 65 senttimeetterid kukkosii luosâ. Meiddei vuálá 30 senttimeetterid kukkosii luosâid kalga lyeštiđ maassâd juuhân.

Tiänust já Aanaarjuuvâst luosâpivdem lii masa ollásávt kieldum. Kuálástiđ uážžu tuše sämmilâš kuálástemkulttuur paijeentoollâm várás. Spiekâstâslove mieđeet Laapi eellimvyeimikuávdáš.

Kuálástemraijiittâsah Tiänust aalgij ive 2017. Luosâpivdem lâi ollásávt kieldum iivij 2021–2023. Talle aalgij raijiittâsääigi, et uážui pivdeđ oovtâ luosâ muáddi jándur ääigi.

”Kalga jo pärnin oppâđ pivdeđ, et hárján toos eellimvuáhán”

Ucjuvlâš kuálásteijee Ilmari Tapiola ij lah valmâštâllâm pivdemân tađe eenâb, ko tot pištá tuš kyehti jándur.

Mies selvittelemässä kalaverkkoa pihallaan, verkko levitettynä nurmikolle. Ilmari Tapiola.
Ilmari Tapiola mield lii vuoiŋâlâžžávt pyeri, et piäsá pivdeđ, veik ij kodáččijgin kyele. Govva: Sara Kelemeny / Yle

– Talle, ko piivdij, ferttii eelliđ kuohâmin viermijd nelji viiđâ kerdi jándurist, Tapiola aaibâs oovdeb aaigijd.

Sun muštâl, et tot lâi meiddei lussâd, mut ko toos lâi hárjánâm ubâ eellim, te ij tot hettiim.

– Taat lâi mij eellimvyehi tai aaigij keessiv.

Luosâ lâi Tapiola pärnivuođâ rääjist ubâ eellim. Keessiv taid koolgâi pivdeđ, vâi piergii talle ubâ täälvi čoođâ ain kiiđâ räi.

– Taan ääigi lii nubástum nuuvt, et ferttii čohčuv eelliđ jävripivdemist, vâi láá tälvikyeleh, Tapiola maainâst.

Ilmari Tapiola muštâl luosâpivdem merhâšumeest

Ođđasamosat: paketissa on 10 artikkelia

Espánnja gonagaspárra lei stáhtagalledeamis Suomas álgovahkus. Galledeami isidastii Suoma Dásseválddi presideanta Alexanfer Stubb.

Materiaal lii uáivildum tuárjuđ máttááttâs sämiuáinust. Tom puáhtá luođiđ riijâ sämmilâš šoŋŋâdâhrääđi nettisijđoin.

Valjis giehtačállosiin leat válljen gávcci buoremusa. Mielde leat earret eará máinnas boazodoallo­studeanttas ja draamakomediija­ráidu.