Sápmi

Jo njuoratmánnán ráfui radio gurrii, maŋŋá šattai sámeradio hoavdan – Radio-Jusse girji doalvu lohkkiid sámemedia álgui

Girji ii leat sámeradio historjjás, muhto eanetge girji das mo son lea oaidnán sámeradio doaimma ja mo ieš vásihan dan, dadjá Juhani Nousuniemi.

Henkilö istuu pöydän ääressä tietokoneen kanssa,pöydällä lehti ja kaksi sinikantista kirjaa, joiden kannessa lukee “NOUSSU JUSSI”, 1.10.2026 Inarissa.
Juhani Nousuniemi lea čállimin jo nuppi girjji, mii lea maiddái sámegillii. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Yle Sámi guhkesáigásaš hoavda Juhani Nousuniemi lea čállán girjji, mas muittaša sihke eallimis ja iežas barggu doaimmaheaddjin ja maŋŋelabbos sámerádio vuosttaš hoavdan. Nousuniemi ii lean plánen čállit girjji, muhto das šattai girji, go son lei álgán čállit muitalusaid iežas máná guoktá várás.

Radio-Jussenge gohčoduvvon Niillasaš-Jovnna Máreha Jusse lea bajasšattan Gáregasnjárggas. Son ii beassan gazzat oahpu sámegillii ja easkka universitehtas oahpai čállit iežas eatnigiela. Son lohkáge, ahte sámerádio lea dehálaš sámegielaid dáfus.

Mustavalkoinen kuva Vanhan Karigasniemen asuinkentästä. Kuvassa näkyy taloja ja aittoja sekä tunturimaisemaa.
Boares Gáregasnjárgga dološ visttit. Duogážis oidno Áiligas. Govva: Juhani Nousuniemi govvavuorká

Vaikko girjjis son gieđahallá iežas bargguid sámerádios, de ii girji leat dušše beare sámeradio historjjás baicca das, mo son lea oaidnán sámeradio doaimma ja mo ieš vásihan dan.

– Sámeradios ledje miehte- ja vuostebiekkat. 1970-logushan sámeradio lei viehka unna resurssain. Oaivil lei ahte galggašii oažžut lasi olbmuid bargui 1980-logus, muitala Nousuniemi.

Álgojagit golihedje radioorganisašuvnna huksemiin

Nousuniemis šattai Yle Sámi vuosttas hoavda jagis 1985. Dan ovdal son lei moanáid jagiid jo bargan doaimmaheaddjin. Son muitala, ahte álgojagiid lei olu huksenbargu.

– Geahččalit oažžut áddejumi Helssegis sámegielat radioprográmmii. Ovdamearkka dihtii go geahččalin oažžut anárašgielat prográmmaid oažžut johtui, de Pekka Silvola, stuorra hoavda Yleisradios, logai ahte ii son leat gullange dakkár gielas, muittaša Nousuniemi.

Son goittot ii vuollánan dainna, muhto dáhtui Pekka Sammallahtis duođaštuša das, ahte anárašgiella lea iežas giella. Ja nu anárašgielat prográmmatge álge 1982:s.

Yle Saamen Radion työntekijöitä 1990-luvulla. Ihmiset ovat pukeutuneet saamenpukuihin.
Govas leat sámeradio bargit 1990-logus. Govas leat earret eará Veikko Aikio, Oula Näkkäläjärvi, Anja Kaarret, Kaisa Aikio, Pirita Näkkäläjärvi, Jouni Aikio, Martti Aikio ja Inger-Mari Aikio. Govva: Juhani Nousuniemi govvavuorká

Stuorra bargu lei maid skuvlet veahkkebargiid dahkat prográmmaid, álggos prográmmaid dahke eanaš freelancerat. 1970-logus sámegielat prográmmat gullojedje sullii moadde diimmu vahkus. Maŋŋá go sámeradio 1991:s oaččui iežas radiokanála, de vahkkosaš sáddenáigi lei jo máŋgalot diimmu.

Vanha kuva NRK:m Karasjoen kuvausstudiosta. Kuvassa Berit Nystad lukee pohjoismaisia saamen tv-uutisia.
Juhani Nousuniemi lei sámeradio hoavdan álggaheamen davviriikalaš tv-ođđasiid 2000-logu álggus. Govas ođaslohkki Berit Nystad. Govva: Juhani Nousuniemi govvavuorká

Suomagielat girji almmustuvvá bearjadaga

Nousu-Jussi – Saamelaisen radioveteraanin muistelmat -girjji almmustahttindilálašvuohta dollo Sámemusea Siiddas bearjadaga.

Girjji goasttida Kustannuspuntsi-nammasaš fitnodat, man duohken lea earet eará historjádutki Veli-Pekka Lehtola.

Girjjis son ii muital beare sámeradio historjjás, muhto juogada vásáhusaidis dološ Gáregasnjárggas. Nousuniemi girji lea čállon suomagillii, muhto dasa lea sivva.

– Mishan eai leat mahkkige veahkkeruđat, mii fertet bastit vuovdit daid girjjiid. Sámegielat girjjiid vuovdimin ii dáiddeš dinet daid goluid ruovttoluotta.

Son ii vuos máhte dadjat, almmustuvvágo dán girjjis sámegielat veršuvnna.

Juhani Nousuniemi čálii girjji iežas eallimis ja barggus

Ođđasamosat: paketissa on 10 artikkelia

Espánnja gonagaspárra lei stáhtagalledeamis Suomas álgovahkus. Galledeami isidastii Suoma Dásseválddi presideanta Alexanfer Stubb.

Materiaal lii uáivildum tuárjuđ máttááttâs sämiuáinust. Tom puáhtá luođiđ riijâ sämmilâš šoŋŋâdâhrääđi nettisijđoin.

Valjis giehtačállosiin leat válljen gávcci buoremusa. Mielde leat earret eará máinnas boazodoallo­studeanttas ja draamakomediija­ráidu.