Edukira joan

Argañín

Wikipedia, Entziklopedia askea
Argañín
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaZamorako probintzia
AlkateaJosé Pordomingo Pascual
Izen ofizialaArgañín
Posta kodea49251
INEk ezarritako kodea49012
HerriburuaArgañín
Geografia
Koordenatuak41°26′23″N 6°12′36″W / 41.439722222222°N 6.21°W / 41.439722222222; -6.21
Mapa
Azalera12,64 km²
Altitudea738 m
MugakideakGamones, Luelmo, Fariza (Zamora) eta Torregamones
Demografia
Biztanleria79 (2025)
alt_left 39 (%49,4) (%50,6) 40 alt_right
Dentsitatea6 bizt/km²
MatrikulaZA

Argañín Zamorako probintziako udalerria da, Sayago eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 79 biztanle zituen 12,6 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Gamones, Luelmo, Fariza (Zamora) eta Torregamones.

Mapa
Argañín eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea707580859095100200020052010201520202025ArgañínBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 40 gizon, 39 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
7.69
7.50
 
90-94
 
5.13
2.50
 
85-89
 
5.13
10.00
 
80-84
 
2.56
0.00
 
75-79
 
2.56
12.50
 
70-74
 
10.26
5.00
 
65-69
 
12.82
2.50
 
60-64
 
5.13
12.50
 
55-59
 
2.56
5.00
 
50-54
 
7.69
2.50
 
45-49
 
7.69
7.50
 
40-44
 
7.69
5.00
 
35-39
 
2.56
5.00
 
30-34
 
2.56
2.50
 
25-29
 
5.13
7.50
 
20-24
 
5.13
2.50
 
15-19
 
0.00
7.50
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
5.13
2.50
 
0-4
 
2.56
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 39,2 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 16,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 8,9 —probintzian % 8,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zamorako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 39,2Probintzia berean · % 30,4Erkidegoan · % 5,1Beste erkidegoa · % 16,5Estatutik kanpo · % 8,9
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 7 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 100)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Venezuela, Argentina dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Amerika · % 100
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
2
Venezuela
2
2
Argentina
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 121 etxebizitza zeuden: 37 (% 30,6) nagusiak eta 84 (% 69,4) ez-nagusiak.[4]

121etxebizitza
37etxegune

Etxebizitza multzoa Zamorako mapa

37
84
Etxebizitza nagusia (37)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (84)

Guztira 37 etxegune zeuden, eta horietatik 17 (% 45,9) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 117
2 pertsona10
3 pertsona7
4 pertsona2
5 edo gehiago1

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 69 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 14,5 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 27,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 40,6; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,4.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 13,4 zen 2021ean eta % 14,5 2024an; beraz, 1,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 25,4 izatetik % 17,4 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 19,4 ziren, eta gizonen artean % 9,1; 10,4 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 27,8 eta gizonen % 6,1 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

69biztanle 15 urte edo +, 2024
% 14,5goi-mailako ikasketak+1,1 puntu 2021etik mapa
% 17,4lehen hezkuntza edo gutxiago−8,0 puntu 2021etik mapa
% 17,4
% 40,6
% 27,5
% 14,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 17,4Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 40,6Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 27,5Goi-mailako ikasketak · % 14,5
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zamorako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Argañín, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak10% 14,53% 9,17% 19,4
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa19% 27,512% 36,47% 19,4
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)28% 40,616% 48,512% 33,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago12% 17,42% 6,110% 27,8
Guztira69% 100,033% 100,036% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Argañín, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 13,4% 22,4% 38,8% 25,467
2022% 14,7% 23,5% 41,2% 20,668
2023% 14,5% 21,7% 42,0% 21,769
2024% 14,5% 27,5% 40,6% 17,469
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 12.781 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 24.884 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.897 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 14.518 euro-koa izan zen pertsonako.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[8][oh 1].

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Argañín udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 36 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 52,2; gainerako % 47,8 inaktibo zeuden.[9] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 13,9 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 57,6 zen eta emakumezkoena % 47,2; langabezia-tasa, aldiz, % 5,3 eta % 23,5 zen, hurrenez hurren.[9]

Okupatuen kopurua 28 zen 2023ean, 2021eko 23etik gora.[10] Emakumeek okupatuen % 50,0 osatzen dute, eta gizonek % 50,0.

28okupatu, 2023+% 21,7 2021etik
% 50,0emakumeak okupatuen artean
% 52,2jarduera-tasa, 2024
% 13,9langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 44,9
% 47,8
Okupatuak · % 44,9Langabeak · % 7,2Inaktiboak · % 47,8
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Argañín, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak31% 44,918% 54,513% 36,1
Langabeak5% 7,21% 3,04% 11,1
Inaktiboak33% 47,814% 42,419% 52,8
Guztira69% 100,033% 100,036% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 67,9), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 25,0) eta eraikuntza (% 7,1).[10]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zamorako mapa
% 25,0
% 67,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 25,0Industria · % 0,0Eraikuntza · % 7,1Zerbitzuak · % 67,9

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 67,9; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 25,0), eta oinarrizko okupazioak % 7,1.[11] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 64,3 eta emakumeen % 71,4).

% 25,0
% 67,9
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 25,0Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 67,9Oinarrizko okupazioak · % 7,1Ez dago jasota · % 0,0
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Argañín, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak7% 25,03% 21,44% 28,6
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak19% 67,99% 64,310% 71,4
Oinarrizko okupazioak2% 7,12% 14,30% 0,0
Ez dago jasota0% 0,00% 0,00% 0,0
Guztira28% 100,014% 100,014% 100,0

Okupatuen % 71,4 besteren konturako langileak dira, eta % 28,6 norberaren konturakoak.[12]

% 28,6
% 71,4
Norberaren kontura · % 28,6Besteren kontura eta beste egoera bat · % 71,4
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Argañín, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura8% 28,64% 28,64% 28,6
Besteren kontura20% 71,410% 71,410% 71,4
Guztira28% 100,014% 100,014% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 732 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[13][oh 2]. Udalerriaren azalera 12,6 km² denez, NAE lurraldearen % 57,9 da[14]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 69,7 larre iraunkorrak (510 ha, 7 ustiategitan), % 30,1 lur goldagarria (220 ha, 9 ustiategitan), % 0,2 arbolak (1,6 ha, 6 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,05 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
58%
42%
NAE · 732 ha (% 57,9)Gainerako azalera · 532 ha (% 42,1)
NAE, lur-erabileraren arabera
30%
70%
Lur goldagarria · 220 ha (% 30,1)Larre iraunkorrak · 510 ha (% 69,7)Arbolak · 1,6 ha (% 0,2)Baratzeak · 0,05 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 2.300 ardi eta ahuntz zeuden[15][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 32 gidari zeuden erroldatuta: 19 gizon (% 59,4) eta 13 emakume (% 40,6)[16]. Biztanleen % 40,5 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 98 ibilgailuk osatzen zuten: 54 turismo, 13 ziklomotor, 11 kamioi, 10 furgoneta eta 7 motozikleta[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 684 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (637) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,3 urtekoa zen; turismoen % 11,1k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 18,5k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 51,5 diesel zen eta % 47,4 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1; probintzian % 0,4). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 43,3k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
21%
33%
43%
0 etiketa · 1 (% 1)ECO · 2 (% 2,1)C etiketa · 20 (% 20,6)B etiketa · 32 (% 33)Etiketarik gabe · 42 (% 43,3)
Turismoak, adinaren arabera
11%
15%
52%
19%
< 4 urte · 6 (% 11,1)4–8 urte · 2 (% 3,7)8–15 urte · 8 (% 14,8)15–25 urte · 28 (% 51,9)≥ 25 urte · 10 (% 18,5)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zamora.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zamora.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zamora.tab.
  8. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  14. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1650443.
  15. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  16. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zamora.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Argañín&oldid=11791624"(e)tik eskuratuta